Rosyjskie operacje wpływu w infosferze Armenii (październik 2025)

W październiku 2025 roku w przestrzeni informacyjnej Armenii utrzymała się wysoka intensywność prorosyjskich operacji psychologicznych, których celem pozostaje osłabienie zaufania do władz, zniechęcenie społeczeństwa do integracji z Zachodem oraz odbudowa emocjonalnej i politycznej zależności od Moskwy. W tym okresie Kreml rozwinął nowe formy oddziaływania, wykorzystując sztuczną inteligencję i materiały typu deepfake w ramach skoordynowanej kampanii cyfrowej nazwanej „Matryoshka”.

Analiza syntetyczna

Październik przyniósł jakościowy zwrot w metodach rosyjskiej dezinformacji wobec Armenii. Obok tradycyjnych wątków propagandowych – demonizujących Zachód, idealizujących Rosję i odwołujących się do symboli narodowych – pojawił się wymiar technologiczny, łączący klasyczne techniki manipulacji z generatywnymi narzędziami AI. Fałszywe materiały audiowizualne, uderzające w wizerunek premiera Nikola Paszyniana, były dystrybuowane na Telegramie i w mediach społecznościowych, tworząc efekt szoku moralnego i erozji zaufania.

Równolegle wzmocniono linie narracyjne o „rozbiorze Armenii”, „moralnej dekadencji Zachodu” oraz „prześladowaniu patriotów”. Całość przekazu tworzyła spójny obraz kraju zdradzonego przez sojuszników, kierowanego przez skorumpowany rząd i stojącego przed wyborem: chaos Zachodu albo „porządek rosyjski”.

Wiodące linie narracyjne

1. „Zachód wspiera tylko siebie” – Europa i USA przedstawiane były jako cyniczni gracze wykorzystujący Armenię do własnych interesów. Wątek ten łączono z rzekomym „mołdawskim scenariuszem utraty suwerenności”.
2. „Czwarta Republika Armenii” – symbol utraty niepodległości; według prorosyjskich kanałów miał oznaczać podporządkowanie Erywania Londynowi i Ankarze.
3. „Rozbiór Armenii” – dezinformacja Oda TV o oddaniu 1 200 km² prowincji Syunik Azerbejdżanowi wywołała silne emocje społeczne i antyzachodnie nastroje.
4. „Rosja jedynym gwarantem bezpieczeństwa” – konsekwentne eksponowanie tezy, że tylko obecność wojskowa Moskwy chroni Armenię przed Turcją i Azerbejdżanem.
5. „Zachodnie instytucje jako narzędzia kolonizacji” – British Council, EITI i inne organizacje przedstawiano jako formy „brytyjskiej infiltracji” elit.
6. „Prześladowanie bohaterów wojennych” – nagłaśnianie procesów przeciw byłym wojskowym jako „represji wobec patriotów”.
7. „Upadek moralny i chaos” – eksploatowanie tematów obyczajowych, przestępczości i „genderyzmu” w celu wzbudzenia lęku przed Zachodem.
8. „Rosyjscy żołnierze bronią pokoju” – przenoszenie narracji o wojnie w Ukrainie na kontekst ormiański, by ukazać Rosję jako jedyny filar stabilności.
9. „Armenia jako narzędzie obcych wywiadów” – szerzenie podejrzeń o infiltrację struktur państwowych przez służby zachodnie.
10. „Atak na wiarę i tradycję” – mobilizacja konserwatywnego elektoratu poprzez tezy o „wojnie kulturowej” Zachodu z Kościołem Apostolskim.
11. „Matryoshka” – kampania deepfake przeciw Paszynianowi – seria zmanipulowanych filmów AI, m.in. oskarżających premiera o „eksperymenty na obywatelach”, miała na celu całkowite zdyskredytowanie władz.

Techniki i narzędzia wpływu

• Sztuczna inteligencja i deepfake: generowanie fałszywych materiałów wideo i audio z podrobionymi głosami.
• Klonowanie źródeł: tworzenie imitacji portali informacyjnych (Daily Armenia, Oda TV) dla nadania wiarygodności przekazom.
• Transnarodowa amplifikacja: łańcuch przekazu Rosja–Azerbejdżan–Armenia w Telegramie i mediach społecznościowych.
• Manipulacja religijna i moralna: eksploatacja symboli tradycji, Kościoła i Karabachu w celu polaryzacji.
• Fałszywe autorytety: powoływanie się na rzekomych „zachodnich ekspertów” i fikcyjne źródła wywiadowcze.

Komentarz analityczny

Rosyjska kampania „Matryoshka” otworzyła nowy rozdział w wojnie informacyjnej przeciw Armenii. Jej skuteczność wynikała z połączenia technologicznej nowości i silnego ładunku emocjonalnego, który pogłębiał społeczne podziały. Włączenie AI do repertuaru operacji wpływu znacząco zwiększyło trudność wykrywania manipulacji i umożliwiło masową produkcję fałszywych treści.

Równocześnie utrwalono klasyczne wektory narracyjne – strach, religię i moralność – które w kulturze ormiańskiej mają duży potencjał mobilizacyjny. Kreml konsekwentnie przedstawia Zachód jako zagrożenie dla tożsamości, a Rosję jako jedyny bastion stabilności. W rezultacie dezinformacja staje się trwałym elementem debaty publicznej, stopniowo normalizując poczucie zależności od Moskwy.

Projekt MUGA – Armenia
Publikacja powstała na podstawie bieżącego monitoringu środowiska informacyjnego Armenii, realizowanego w ramach projektu MUGA – moduł II („Śledztwa cyfrowe i analiza operacji wpływu na rzecz bezpieczeństwa środowiska informacyjnego społeczeństw Mołdawii, Ukrainy, Gruzji i Armenii”).
Projekt jest realizowany przez Fundację INFO OPS Polska oraz DFRLab (Atlantic Council).

Działania finansowane są z budżetu państwa w ramach konkursu Ministra Spraw Zagranicznych RP „Dyplomacja publiczna 2024–2025 – wymiar europejski i przeciwdziałanie dezinformacji”. Publikacja wyraża wyłącznie poglądy autorów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Ministerstwa Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej.