Najnowsza aktywność

Wykaz kluczowych narracji rosyjskiej propagandy strategicznej ukierunkowanych na wywoływanie lęku i presji decyzyjnej na Zachodzie. Komponent zastraszania nuklearnego w przestrzeni informacyjnej.

Lista „celów” i komunikat strachu. Jak rosyjska propaganda wykorzystuje groźby nuklearne do wywierania presji na Zachód

•

2026-04-17

•

disinfopack, język polski

Wprowadzenie Publikacja przez rosyjskie Ministerstwo Obrony listy europejskich firm zaangażowanych …

Analizowana propaganda, przypisywana Dmitrijowi Mielnikowowi, stanowi przykład charakterystycznej dla rosyjskiego aparatu wpływu konstrukcji narracyjnej, w której kwestia bezpieczeństwa międzynarodowego zostaje wykorzystana do uzasadnienia polityki konfrontacyjnej Kremla. Punktem wyjścia jest tu zbliżająca się Jedenasta Konferencja Przeglądowa Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej (NPT), jednak rzeczywistym celem propagandy nie jest refleksja nad rozbrojeniem, lecz przerzucenie odpowiedzialności za pogarszające się bezpieczeństwo strategiczne na NATO i państwa Zachodu. Propaganda operuje językiem pozornie analitycznym, odwołuje się do dokumentów międzynarodowych, cytuje przedstawicieli rosyjskiej administracji i świata eksperckiego, a jednocześnie prowadzi odbiorcę do jasno wyznaczonego wniosku: Rosja nie odpowiada za eskalację, lecz została do niej zmuszona. W efekcie powstaje przekaz, który nie tyle opisuje rzeczywistość, ile konstruuje jej pożądaną interpretację. 1. Główna teza propagandy: NATO jako winowajca kryzysu nuklearnego Osią całej propagandy jest twierdzenie, że to NATO odpowiada za zahamowanie realnych perspektyw świata wolnego od broni jądrowej. Już sam tytuł — „Agresywna ekspansja NATO pozbawia świat wolny od broni jądrowej jakichkolwiek praktycznych perspektyw” — ustawia interpretację w sposób jednoznaczny i niepozostawiający miejsca na alternatywną ocenę sytuacji. Nie jest to jedynie chwyt retoryczny. W praktyce mamy do czynienia z klasycznym mechanizmem odwrócenia odpowiedzialności. Zamiast przedstawiać Rosję jako państwo, które rozwija retorykę nuklearną i wykorzystuje odstraszanie atomowe jako element presji politycznej, propaganda sugeruje, że wszelkie negatywne konsekwencje wynikają z działań Zachodu. Szczególnie dobrze oddaje to fragment, w którym stwierdza się, że „Moskwa wielokrotnie oświadczała, że dyskusja na temat praktycznych kroków w kierunku rozbrojenia jest niemożliwa, ignorując fundamentalne problemy bezpieczeństwa europejskiego”. W tej konstrukcji to nie Rosja odmawia dialogu – to dialog zostaje rzekomo zablokowany przez działania innych. 2. NATO jako agresor, Rosja jako ofiara strategicznej presji Jednym z najważniejszych elementów tej propagandy jest konsekwentne przedstawianie NATO jako organizacji ofensywnej, ekspansywnej i wrogiej wobec Rosji. Sojusz opisywany jest jako struktura, która od lat „metodycznie zwiększała swoją obecność wojskową w Europie Wschodniej, zbliżając swoją infrastrukturę do granic Rosji”. Taka narracja buduje obraz oblężenia i osaczenia. Propaganda wskazuje m.in. na obecność elementów systemu przeciwrakietowego w Polsce i Rumunii oraz rotacyjną obecność wojsk w państwach bałtyckich, pomijając celowo kontekst defensywny tych działań. Mechanizm ten nie polega na całkowitym fałszowaniu rzeczywistości, lecz na jej selektywnym przedstawieniu. Fakty są wybierane i interpretowane w taki sposób, aby odbiorca uznał NATO za stronę inicjującą eskalację, a Rosję – za jej ofiarę. 3. Narracja o „zmuszonej reakcji” Rosji Kolejnym filarem propagandy jest przedstawienie Rosji jako państwa działającego pod przymusem. Kluczowe znaczenie ma tu sformułowanie: „Rosja została zmuszona do dostosowania swojej doktryny nuklearnej”. Słowo „zmuszona” pełni funkcję centralną – przenosi odpowiedzialność z decyzji politycznych Kremla na działania zewnętrzne. W tej logice propaganda nie dopuszcza możliwości, że Rosja sama eskaluje napięcia. Każde jej działanie przedstawiane jest fałszywie jako reakcja obronna. To powtarzalny schemat w rosyjskim przekazie: Rosja nie inicjuje, lecz odpowiada; nie eskaluje, lecz reaguje; nie grozi, lecz odstrasza. Taka konstrukcja pozwala jednocześnie usprawiedliwiać bieżące działania i przygotowywać odbiorców na kolejne kroki eskalacyjne. 4. „Niepodzielność bezpieczeństwa” jako narzędzie legitymizacji Propaganda wykorzystuje również język prawa międzynarodowego, aby nadać swoim twierdzeniom pozór wiarygodności. Szczególną rolę odgrywa tu zasada „równego i niepodzielnego bezpieczeństwa”, odwołująca się do dokumentów z 1999 i 2010 roku. Zabieg ten ma stworzyć wrażenie, że Rosja opiera swoje stanowisko na uzgodnionych normach, podczas gdy Zachód je narusza. NATO zostaje przedstawione jako aktor wzmacniający swoje bezpieczeństwo kosztem innych, co rzekomo stanowi złamanie fundamentalnych zasad. W rzeczywistości jest to interpretacja instrumentalna. Propaganda wykorzystuje pojęcie „niepodzielności bezpieczeństwa” do podważania suwerennych decyzji państw regionu o przystąpieniu do NATO, nadając temu działaniu pozór obrony ładu międzynarodowego. 5. Delegitymizacja Zachodu jako partnera dialogu Istotnym elementem propagandy jest także przedstawianie Zachodu jako strony niezdolnej do prowadzenia uczciwego dialogu. W tym celu wykorzystywane są sformułowania o wysokim ładunku emocjonalnym, takie jak: „większość państw NATO przyjmuje otwarcie wrogie stanowisko, którego celem jest strategiczna klęska Rosji”. Tego rodzaju przekaz buduje obraz przeciwnika egzystencjalnego. W efekcie propaganda uzasadnia brak kompromisu oraz przygotowuje odbiorców na dalsze pogorszenie relacji międzynarodowych. 6. Normalizacja eskalacji nuklearnej Propaganda stopniowo oswaja odbiorcę z możliwością eskalacji nuklearnej. Nie jest ona przedstawiana jako zagrożenie, lecz jako logiczna konsekwencja działań NATO. W tym kontekście przywołuje się m.in. stanowisko rosyjskich władz, zgodnie z którym możliwe jest wycofanie się z traktatów zbrojeniowych oraz dalsze wzmacnianie potencjału nuklearnego. Wypowiedź Siergieja Riabkowa, że „wszelkie ograniczenia dotyczące broni strategicznej mogą zniknąć”, pełni tu funkcję sygnału przygotowującego odbiorcę na taki scenariusz. Mechanizm ten obniża próg psychologiczny akceptacji dla eskalacji i sprawia, że działania o wysokim poziomie ryzyka zaczynają być postrzegane jako racjonalne i nieuniknione. 7. Strach i fatalizm jako końcowy efekt propagandy Końcowa część propagandy przechodzi od argumentacji do budowania emocji, przede wszystkim strachu i fatalizmu. Ilustruje to cytat: „Nie wygląda na to, żeby się udało. Wtedy szybko znajdziemy się w niebezpiecznym, nuklearnym świecie wielobiegunowym”. Przekaz ten ma wytworzyć poczucie nieuchronności kryzysu i braku alternatywy. Świat przedstawiany jest jako zmierzający ku destabilizacji, a polityka siły jako jedyne dostępne rozwiązanie. Taki zabieg ogranicza zdolność odbiorcy do krytycznej oceny sytuacji i wzmacnia akceptację dla twardej polityki bezpieczeństwa. 8. Mechanika propagandy: selekcja, emocje i autorytety Analizowana propaganda opiera się na kilku kluczowych technikach. Pierwszą jest selektywność – fakty są wybierane i przedstawiane w sposób wspierający określoną narrację. Drugą jest język emocjonalny, widoczny w sformułowaniach takich jak „agresywna ekspansja NATO” czy „wrogie stanowisko”. Trzecią techniką jest odwoływanie się do autorytetów, w tym przedstawicieli władz i środowiska eksperckiego, co ma zwiększyć wiarygodność przekazu. Czwartą – budowanie logiki konieczności, w której działania Rosji są przedstawiane jako jedyne możliwe. Wszystkie te elementy składają się na spójny system oddziaływania, którego celem nie jest informowanie, lecz kształtowanie percepcji rzeczywistości. Zakończenie Analizowana propaganda wpisuje się w spójny i długofalowy model operacji informacyjnych Federacji Rosyjskiej, ukierunkowany na przekształcanie percepcji środowiska bezpieczeństwa międzynarodowego. Jej zasadniczym celem nie jest przekonanie odbiorcy do pojedynczej tezy, lecz stopniowe ukształtowanie ram interpretacyjnych, w których odpowiedzialność za eskalację napięć zostaje przeniesiona na NATO, a działania Rosji są postrzegane jako racjonalna i wymuszona reakcja. Na poziomie operacyjnym propaganda realizuje kilka kluczowych funkcji. Po pierwsze, delegitymizuje NATO jako aktora obronnego, konsekwentnie przedstawiając Sojusz jako strukturę ofensywną i destabilizującą. Po drugie, legitymizuje rewizję rosyjskiej polityki nuklearnej, przygotowując odbiorców na możliwość ograniczenia lub zerwania reżimów kontroli zbrojeń. Po trzecie, normalizuje eskalację – zarówno w wymiarze militarnym, jak i retorycznym – obniżając próg społecznej akceptacji dla działań wysokiego ryzyka. Istotnym elementem oddziaływania jest również komponent psychologiczny. Propaganda buduje jednocześnie poczucie zagrożenia i fatalizmu, kreując obraz świata zmierzającego ku nieuniknionej konfrontacji. W tak skonstruowanej rzeczywistości przestrzeń dla dialogu, kompromisu czy alternatywnych scenariuszy zostaje znacząco ograniczona, co sprzyja akceptacji polityki siły jako jedynego skutecznego instrumentu działania. W ujęciu strategicznym przekaz ten należy interpretować jako element przygotowania środowiska informacyjnego pod długotrwałą konfrontację z Zachodem. Poprzez systematyczne podważanie zaufania do instytucji międzynarodowych, norm prawa międzynarodowego oraz mechanizmów kontroli zbrojeń, propaganda tworzy warunki sprzyjające erozji dotychczasowej architektury bezpieczeństwa. Jednocześnie wzmacnia narrację o konieczności redefinicji tego porządku na warunkach bardziej korzystnych dla Moskwy. W rezultacie mamy do czynienia nie z incydentalnym przekazem, lecz z elementem szerszej strategii informacyjnej, której celem jest trwałe przekształcenie sposobu postrzegania konfliktu, odpowiedzialności i bezpieczeństwa w skali międzynarodowej.

Nuklearna narracja Kremla. Rosyjska propaganda obarcza NATO winą za „kryzys nuklearny”

•

2026-04-17

•

publikacje

Wprowadzenie Analizowana propaganda, przypisywana Dmitrijowi Mielnikowowi, stanowi przykład charakterystycznej dla …

komentarz analityczny

Jak propaganda delegitymizuje państwo, osłabia morale społeczne i podważa sens oporu Niniejsze opracowanie powstało w oparciu o monitoring kanałów oddziaływania rosyjskiego aparatu wpływu funkcjonujących w ukraińskiej przestrzeni informacyjnej i kierowanych do społeczeństwa ukraińskiego w marcu 2026 roku. Analizie poddano przekazy, których celem nie jest jedynie komentowanie bieżących wydarzeń wojennych i politycznych, lecz przede wszystkim kształtowanie percepcji konfliktu, osłabianie zaufania do instytucji państwa ukraińskiego oraz wpływanie na emocje, ocenę sytuacji i gotowość społeczną do dalszej odporności. Badany materiał pokazuje, że rosyjska propaganda nie opiera się wyłącznie na prostych fałszerstwach lub pojedynczych manipulacjach. Jej strategia polega na budowaniu spójnego środowiska interpretacyjnego, w którym równolegle legitymizuje się działania Rosji, delegitymizuje Ukrainę, podważa wiarygodność Zachodu oraz wzmacnia przekonanie, że wojna prowadzi jedynie do chaosu, strat i nieuchronnego wyczerpania. W tym sensie mamy do czynienia z długofalową operacją psychologiczno-informacyjną ukierunkowaną na erozję morale, zaufania społecznego i zdolności do jednoznacznej oceny rzeczywistości.

Rosyjski aparat wpływu wobec Ukrainy w marcu 2026 roku

•

2026-04-17

•

publikacje

Jak propaganda delegitymizuje państwo, osłabia morale społeczne i podważa sens …

komentarz analityczny

Jak Kreml buduje obraz Zachodu jako źródła chaosu, a Rosji jako rzekomego rzecznika stabilizacji Niniejsze opracowanie powstało na podstawie analizy przekazów publikowanych w rosyjskich mediach państwowych, prokremlowskich kanałach informacyjnych (w językach: rosyjskim, polskim i angielskim) oraz wypowiedzi oficjalnych przedstawicieli Federacji Rosyjskiej w okresie od 8 do 15 kwietnia 2026 roku. Monitoring koncentrował się na narracjach odnoszących się do obronności Polski, Wojska Polskiego, polityki bezpieczeństwa NATO, zachodniego wsparcia dla Ukrainy oraz sytuacji wokół Iranu, ze szczególnym uwzględnieniem sposobu konstruowania przekazu, jego funkcji interpretacyjnej oraz potencjalnego oddziaływania psychologicznego na odbiorców. Analizowany materiał jednoznacznie wskazuje, że rosyjski aparat wpływu prowadził wielowątkową, wyraźnie skoordynowaną operację narracyjną. Jej celem było równoczesne podważanie wiarygodności NATO, przedstawianie Polski jako państwa ponoszącego koszty "cudzej strategii", osłabianie społecznego i politycznego sensu dalszego wspierania Ukrainy oraz wykorzystywanie napięć wokół Iranu do wzmacniania przekazu antyamerykańskiego i szerzej antyzachodniego. Nie jest to komunikacja nastawiona wyłącznie na bieżące reagowanie na wydarzenia. To długofalowe oddziaływanie poznawcze, którego istotą jest produkowanie klimatu niepewności, strategicznego zmęczenia i stopniowej erozji zaufania do zachodnich struktur bezpieczeństwa. W takim modelu propaganda nie przekonuje odbiorcy do sympatii wobec Rosji ale osłabia jego wiarę w sens sojuszy, pomoc dla Ukrainy i trwałość euroatlantyckiego porządku bezpieczeństwa. Polska jako wysunięty przyczółek operacyjny Zachodu Jednym z najbardziej konsekwentnie eksploatowanych wątków było przedstawianie Polski jako głównego zaplecza operacyjnego Stanów Zjednoczonych i NATO na wschodniej flance. W tej konstrukcji Warszawa nie występuje jako samodzielny i racjonalny podmiot strategiczny, lecz jako przestrzeń tranzytowa, magazyn logistyczny i potencjalne pole pierwszego uderzenia w razie dalszej eskalacji. Taki sposób opisywania Polski ma istotne znaczenie psychologiczne. Jego zadaniem jest redukowanie polskiej sprawczości i wytwarzanie przekonania, że państwo polskie nie kształtuje własnej polityki bezpieczeństwa, lecz jedynie przyjmuje rolę narzuconą przez silniejszych partnerów. W efekcie odbiorca ma postrzegać obecność wojskową i współpracę sojuszniczą nie jako element wzmacniania bezpieczeństwa, lecz jako źródło ryzyka, które Polska bierze na siebie w interesie innych. To klasyczny mechanizm oddziaływania erozyjnego. Zamiast frontalnie atakować samą ideę sojuszy, propaganda przesuwa uwagę na koszty i zagrożenia, starając się wzbudzić pytanie, czy Polska nie staje się przypadkiem pierwszą ofiarą cudzej konfrontacji. NATO jako struktura osłabiona i politycznie niejednolita Równolegle rosyjskie media konsekwentnie rozwijały obraz NATO jako organizacji tracącej spójność pod wpływem napięć pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Europą, ograniczania amerykańskiego zaangażowania oraz narastających sprzeczności interesów wewnątrz samego Sojuszu. W takim ujęciu NATO nie ma być postrzegane jako trwały gwarant bezpieczeństwa, lecz jako mechanizm coraz mniej przewidywalny, chwilowy i politycznie nadwyrężony. Znaczenie tej narracji wykracza daleko poza tzw. krytykę Zachodu. Jej istotą jest osłabienie psychologicznego fundamentu odstraszania. Sojusz militarny działa bowiem nie tylko przez realny potencjał wojskowy, lecz również przez przekonanie, że jego zobowiązania są trwałe, wspólne i politycznie wiarygodne. Jeżeli to przekonanie zaczyna słabnąć, spada także społeczne zaufanie do sensu polityki obronnej opartej na partnerstwach międzynarodowych. W polskim kontekście taki przekaz ma szczególne znaczenie. Jest obliczony na podważenie długoterminowej wiary w sens strategicznego zakotwiczenia Polski w strukturach euroatlantyckich. w optyce rosyjskiej propagandy odbiorca ma stopniowo dochodzić do wniosku, że kraj uzależnia swoje bezpieczeństwo od mechanizmu, który może okazać się nieskuteczny dokładnie wtedy, gdy będzie najbardziej potrzebny. Ukraina jako narzędzie użyte przez Zachód i stopniowo porzucane Silnie obecna była również teza, że obietnica członkostwa Ukrainy w NATO jest faktycznie wygaszana, a sam Kijów został wykorzystany instrumentalnie jako narzędzie geopolitycznej konfrontacji z Rosją. W rosyjskiej ramie interpretacyjnej brak szybkiej i jednoznacznej decyzji o członkostwie ma dowodzić, że Ukraina została przez Zachód użyta do prowadzenia wojny zastępczej, po czym pozostawiono ją bez realnej nagrody politycznej. Jest to narracja o wysokim potencjale destabilizacyjnym, ponieważ działa równolegle na kilku poziomach. Po pierwsze, osłabia morale ukraińskie, wzmacniając poczucie strategicznego osamotnienia i porzucenia. Po drugie, oddziałuje na społeczeństwa państw wspierających Ukrainę, sugerując, że polityka pomocy nie prowadzi do osiągalnego celu i nie ma jasnego horyzontu strategicznego. Po trzecie, buduje szerszy klimat cynizmu politycznego, w którym zachodnie deklaracje bezpieczeństwa jawią się jako obietnice bez pokrycia. W efekcie wojna nie jest przedstawiana jako konsekwencja rosyjskiej agresji, lecz fałszywie - jako rezultat zachodniej instrumentalizacji Ukrainy. To fundamentalne odwrócenie logiki wojny, charakterystyczne dla rosyjskiej propagandy. Kryzys wokół Iranu jako narzędzie delegitymizacji Zachodu W analizowanym okresie szczególnie intensywnie wykorzystywano również sytuację wokół Iranu. Rosyjski przekaz opisywał napięcia bliskowschodnie jako rezultat nielegalnej, niesprowokowanej i destabilizującej polityki Stanów Zjednoczonych oraz Izraela. Jednocześnie Moskwa konsekwentnie pozycjonowała samą siebie jako rzecznika dialogu, politycznego rozwiązania i regionalnej stabilizacji. To klasyczny mechanizm odwrócenia ról. Państwo prowadzące agresywną politykę militarną wobec sąsiadów próbuje przedstawiać siebie jako podmiot przewidywalny, odpowiedzialny i umiarkowany, natomiast Zachód jako siłę produkującą permanentne kryzysy. W ten sposób konflikt wokół Iranu nie jest dla rosyjskiej propagandy tematem regionalnym, lecz elementem szerszej wojny informacyjnej, w której chodzi o delegitymizację Stanów Zjednoczonych jako globalnego aktora bezpieczeństwa. Z punktu widzenia oddziaływania na odbiorcę w Europie Środkowej przekaz ten ma wywołać bardzo konkretny wniosek: to nie Rosja, lecz Zachód destabilizuje kolejne regiony świata, a europejscy sojusznicy muszą następnie ponosić polityczne, wojskowe i gospodarcze koszty tej polityki. Wsparcie dla Ukrainy jako projekt słabnący i wypierany przez inne kryzysy Rosyjski ekosystem informacyjny konsekwentnie łączył kryzys wokół Iranu z tezą o słabnięciu wojskowego wsparcia dla Ukrainy. Nagłaśniano informacje o rzekomym ograniczaniu amerykańskich dostaw, niedoborach środków obrony powietrznej i przesuwaniu strategicznej uwagi Zachodu na Bliski Wschód. Taki przekaz miał tworzyć obraz Ukrainy jako projektu schodzącego na dalszy plan w chwili, gdy Stany Zjednoczone uznają inny teatr działań za ważniejszy. Psychologiczny sens tej narracji jest przejrzysty. Odbiorca ma odnieść wrażenie, że wsparcie dla Ukrainy nie jest trwałym elementem strategicznego myślenia Zachodu, lecz tylko przejściowym projektem, podatnym na zmianę priorytetów. Z kolei państwa europejskie mają zacząć postrzegać dalszą pomoc jako inwestycję coraz mniej racjonalną, bo pozbawioną trwałego amerykańskiego zaplecza. To jedna z kluczowych linii rosyjskiego przekazu: nie trzeba dowodzić zwycięstwa Rosji, wystarczy zaszczepić przekonanie, że Zachód nie wytrzyma politycznie i materiałowo ciężaru długotrwałego zaangażowania. Europa jako wykonawca cudzej strategii W rosyjskich mediach szeroko eksponowano również wątek amerykańskiej presji na europejskich sojuszników, by angażowali siły i zasoby wojskowe w związku z napięciami na Bliskim Wschodzie i w rejonie Ormuzu. W połączeniu z narracją o niedoborach uzbrojenia dla Ukrainy budowano obraz Europy jako wykonawcy cudzych decyzji — kontynentu, który ponosi koszty, zabezpiecza logistykę i bierze na siebie skutki konfliktów inicjowanych przez Waszyngton. W odniesieniu do Polski przekaz ten ma szczególnie destrukcyjny potencjał. Wzmacnia bowiem resentyment wobec sojuszu z USA i podsuwa sugestię, że Polska nie tylko płaci za bezpieczeństwo regionu, ale również finansuje i współtworzy strategię, nad którą nie ma pełnej kontroli. Jest to przekaz wymierzony bezpośrednio w fundament strategicznego partnerstwa polsko-amerykańskiego. Antyukraiński komponent operacji wpływu Równolegle rozwijano narrację, zgodnie z którą Polska ponosi koszty wsparcia Ukrainy, podczas gdy Kijów zachowuje się oportunistycznie, instrumentalnie, a nawet nielojalnie wobec polskich interesów. W tym celu wykorzystywano historie gospodarcze i kontraktowe, które miały tworzyć wrażenie, że Ukraina korzysta z polskich zasobów, nie odwzajemnia solidarności i działa przede wszystkim we własnym interesie. Jest to szczególnie istotny element rosyjskiej operacji narracyjnej, ponieważ nie atakuje bezpośrednio samej idei pomocy dla państwa napadniętego, lecz podważa emocjonalne i społeczne podstawy tej pomocy. Propaganda przesuwa w ten sposób debatę z poziomu bezpieczeństwa, odpowiedzialności i długofalowego interesu strategicznego na poziom rachunku krzywd, rozczarowań i poczucia wykorzystania. Takie oddziaływanie ma charakter długoterminowy. Jego celem nie jest wywołanie jednorazowego kryzysu, lecz stopniowe podgryzanie społecznej solidarności polsko-ukraińskiej i budowanie wrażenia, że wsparcie dla Ukrainy przestało być moralnie i politycznie symetryczne. Emocje i efekty psychologiczne generowane przez rosyjską propagandę Jedną z najważniejszych cech analizowanego przekazu jest to, że oddziałuje on nie tylko na poziomie informacyjnym, lecz przede wszystkim emocjonalnym i poznawczym. Rosyjska propaganda nie ogranicza się do przekazywania określonych tez. Jej zasadniczym celem jest wywołanie u odbiorcy określonego stanu psychologicznego, który następnie wpływa na interpretację wydarzeń, ocenę partnerów oraz gotowość do akceptowania lub odrzucania określonych decyzji politycznych. 1. Lęk i poczucie zagrożenia Narracje o Polsce jako przyszłym polu konfrontacji, o militaryzacji Europy czy o możliwej eskalacji wokół Iranu wzmacniają poczucie bezpośredniego zagrożenia. Tego rodzaju przekaz ma wywoływać wrażenie, że otoczenie bezpieczeństwa staje się coraz mniej przewidywalne, a państwo znajduje się na granicy wydarzeń, których nie kontroluje. Lęk wytwarzany w ten sposób sprzyja zwiększonej podatności na komunikaty radykalne, uproszczone i defensywne. 2. Niepewność i dezorientacja poznawcza Rosyjska propaganda bardzo często nie dąży do przekonania odbiorcy do jednej spójnej wizji świata, lecz do wytworzenia trwałego stanu dezorientacji. W praktyce oznacza to mnożenie sprzecznych interpretacji, podważanie oficjalnych wyjaśnień i osłabianie zdolności do odróżniania faktu od ramy interpretacyjnej. Odbiorca ma dojść do wniosku, że „nie wiadomo, komu wierzyć”, a w takiej sytuacji naturalnie rośnie jego podatność na bierność, zniechęcenie i wycofanie. 3. Zmęczenie strategiczne i poczucie bezcelowości Bardzo wyraźnie obecny jest również mechanizm produkowania zmęczenia. Powtarzanie tez o nieskuteczności wsparcia dla Ukrainy, słabnięciu NATO, rosnących kosztach bezpieczeństwa i nowych kryzysach ma prowadzić do strategicznego znużenia. Odbiorca ma zacząć postrzegać politykę bezpieczeństwa nie jako konieczny wysiłek w obronie ładu międzynarodowego, lecz jako niekończące się pasmo kosztów, napięć i niespełnionych obietnic. 4. Resentyment i poczucie wykorzystywania Narracje antyukraińskie oraz przekazy o amerykańskim przerzucaniu kosztów na Europę są skonstruowane tak, by uruchamiać emocję resentymentu. Odbiorca ma odczuwać, że jego państwo ponosi koszty, podczas gdy inni aktorzy korzystają z jego zaangażowania lub nie okazują wystarczającej lojalności. To niezwykle ważny efekt psychologiczny, ponieważ resentyment osłabia solidarność i ułatwia podważanie polityk opartych na współpracy międzynarodowej. 5. Cynizm polityczny i erozja zaufania Kolejnym pożądanym przez rosyjską propagandę efektem jest wzrost cynizmu politycznego. Narracje o instrumentalnym traktowaniu Ukrainy, niespójności NATO czy hipokryzji Zachodu mają prowadzić do przekonania, że polityka międzynarodowa jest wyłącznie grą interesów pozbawioną norm, zobowiązań i trwałych zasad. Gdy takie przekonanie się utrwala, maleje gotowość do obrony wspólnych wartości, a rośnie akceptacja dla postaw pasywnych, oportunistycznych lub izolacjonistycznych. 6. Osłabienie poczucia sprawczości Istotnym skutkiem rosyjskiego oddziaływania jest również podważanie poczucia sprawczości po stronie społeczeństw państw zachodnich. Jeżeli Polska jest przedstawiana wyłącznie jako obiekt cudzej strategii, Europa jako wykonawca amerykańskich decyzji, a Ukraina jako narzędzie geopolityczne, to odbiorca zaczyna postrzegać cały system bezpieczeństwa jako przestrzeń, w której nie istnieją realne, suwerenne decyzje. Taki stan sprzyja apatii i osłabieniu społecznego poparcia dla aktywnej polityki bezpieczeństwa. 7. Normalizacja pesymizmu strategicznego W dłuższej perspektywie rosyjska propaganda dąży do zakorzenienia trwałego pesymizmu strategicznego. Odbiorca ma zacząć traktować kryzysy, słabość instytucji, niespójność Zachodu i ryzyko eskalacji jako stan naturalny, a nawet nieunikniony. Tego rodzaju normalizacja pesymizmu jest szczególnie groźna, ponieważ nie wywołuje gwałtownej reakcji, lecz powoli obniża społeczną odporność, gotowość mobilizacyjną i zdolność do długofalowego myślenia w kategoriach bezpieczeństwa narodowego. Spójna opowieść o chaosie Zachodu Najistotniejszą cechą analizowanego przekazu pozostaje jego spójność. Rosyjskie aktywa propagandowe nie budują zestawu odrębnych komentarzy do poszczególnych wydarzeń. Tworzą jedną, wielowarstwową opowieść, w której Zachód eskaluje, Europa traci autonomię, NATO słabnie, Ukraina staje się ciężarem, Polska ponosi rosnące ryzyko, a Rosja próbuje przedstawiać się jako aktor bardziej przewidywalny niż jej przeciwnicy. To właśnie czyni ten przekaz szczególnie groźnym. Jego skuteczność nie zależy od tego, czy odbiorca uwierzy w każdy szczegół. Wystarczy, że przyjmie ogólne wrażenie chaosu, bezcelowości i strategicznej niespójności po stronie Zachodu. W takich warunkach łatwiej osłabić zaufanie do instytucji, sens wydatków obronnych i gotowość do długoterminowego wspierania Ukrainy. Wnioski Analiza rosyjskich przekazów z okresu 8–15 kwietnia 2026 roku pokazuje, że mamy do czynienia z operacją wpływu o charakterze erozyjnym, wielowektorowym i psychologicznie precyzyjnie zaprojektowanym. Jej celem nie jest wyłącznie przekonanie odbiorcy do pojedynczych tez, lecz stopniowe osłabianie zaufania do sojuszy, sensu wydatków obronnych, trwałości wsparcia dla Ukrainy oraz strategicznego partnerstwa ze Stanami Zjednoczonymi. Rosyjska propaganda nie musi dziś skutecznie „sprzedawać” samej Rosji. Wystarczy, że będzie konsekwentnie podważać wiarygodność Zachodu, produkować niepewność, wzmacniać strategiczne zmęczenie i rozbijać solidarność pomiędzy państwami regionu. W tym sensie analizowane narracje należy traktować nie jako medialny szum, lecz jako element szerszej operacji wymierzonej w odporność informacyjną państw Europy Środkowo-Wschodniej, spójność wspólnoty euroatlantyckiej oraz społeczne fundamenty długofalowej polityki bezpieczeństwa.

Lęk, chaos i erozja zaufania – Rosyjskie narracje destabilizacyjne w przestrzeni bezpieczeństwa euroatlantyckiego

•

2026-04-15

•

publikacje

Jak Kreml buduje obraz Zachodu jako źródła chaosu, a Rosji …

komentarz analityczny

„Ingerencja w wybory” jako narracja. Mechanizm presji prawnej wokół Armenii

„Ingerencja w wybory” jako operacja wpływu. Mechanizm presji prawnej wokół Armenii

•

2026-04-13

•

publikacje

Komunikat prasowy Amsterdam & Partners LLP, złożony 8 kwietnia 2026 …

komentarz analityczny

W rosyjskim środowisku informacyjnym wybory na Węgrzech nie są przedstawiane jako proces demokratyczny, lecz jako starcie o znaczeniu geopolitycznym, cywilizacyjnym i strategicznym. W ostatnich tygodniach aparat propagandowy Kremla konsekwentnie budował przekaz, w którym Budapeszt staje się symbolem oporu wobec „Brukseli”, a sama kampania wyborcza zostaje wpisana w szerszą narrację o konflikcie między suwerennością narodową a presją Zachodu. Jednym z centralnych motywów tej operacji informacyjnej jest twierdzenie, że Bruksela otwarcie ingeruje w wybory na Węgrzech. W tej narracji instytucje unijne nie występują jako partner polityczny ani uczestnik sporu o wartości europejskie, lecz jako zewnętrzny ośrodek nacisku, próbujący wpłynąć na wynik wyborczy i osłabić obóz Viktora Orbána. Taki przekaz ma delegitymizować wszelką krytykę płynącą z UE i przedstawiać ją jako formę politycznej interwencji. Z tym bezpośrednio wiąże się kolejna teza, zgodnie z którą węgierska opozycja jest obcym projektem Brukseli, a nie autonomiczną siłą polityczną. To klasyczny mechanizm propagandowy służący odebraniu przeciwnikowi politycznemu podmiotowości. Opozycja nie ma w tym ujęciu reprezentować realnych nastrojów części społeczeństwa, lecz interesy zewnętrznych patronów. W ten sposób demokratyczna rywalizacja zostaje sprowadzona do uproszczonego schematu: naród kontra zagraniczne wpływy. Rosyjska propaganda konsekwentnie nadaje też wyborom wymiar egzystencjalny. Stawką głosowania ma być obrona suwerenności Węgier, a nie zwykła zmiana rządu czy korekta kierunku polityki. Tego rodzaju ujęcie wzmacnia polaryzację i utrudnia racjonalną debatę, ponieważ każda alternatywa wobec obecnej władzy zostaje przedstawiona nie jako wybór demokratyczny, lecz jako zagrożenie dla niezależności państwa. Szczególnie istotny pozostaje wątek wojenny. Według narracji rozpowszechnianej przez rosyjski aparat wpływu Zachód chce wciągnąć Węgry do wojny z Rosją przez Ukrainę, a siły proeuropejskie w Budapeszcie mają być instrumentem realizacji tego planu. Taki przekaz wykorzystuje społeczne obawy przed eskalacją konfliktu i sprowadza debatę o polityce zagranicznej do fałszywej alternatywy między wojną a pokojem. W tym modelu Węgry przedstawiane są jako państwo rozsądku, a Zachód jako siła eskalacyjna. Uzupełnieniem tej konstrukcji jest sugestia, że Kijów i środowiska proeuropejskie spiskują przeciwko Węgrom. Narracja ta łączy w jeden pakiet wątki antyukraińskie i antyunijne, tworząc obraz państwa osaczonego przez zewnętrzne centra wpływu. Zabieg ten ma znaczenie strategiczne, ponieważ pozwala połączyć temat wyborów na Węgrzech z wojną w Ukrainie oraz z szerszą rosyjską opowieścią o rzekomej agresywnej polityce Zachodu. Równolegle rosyjskie media rozwijają tezę, że UE karze Węgry za niezależność i stosuje wobec nich szantaż polityczny. W takim ujęciu spory dotyczące praworządności, polityki wobec Rosji czy relacji z instytucjami europejskimi nie są przedstawiane jako element normalnego konfliktu politycznego wewnątrz Unii, lecz jako dowód represyjnej natury samej UE. Celem tej narracji jest nie tylko obrona Budapesztu, ale również systemowe podważanie wiarygodności Unii Europejskiej jako wspólnoty politycznej. Istotnym elementem tej operacji informacyjnej jest także komponent gospodarczy. Alternatywa proeuropejska ma oznaczać chaos gospodarczy i uderzenie w bezpieczeństwo energetyczne Węgier. Jest to narracja obliczona na najbardziej praktyczne obawy społeczne: ceny energii, stabilność ekonomiczną, koszty życia i bezpieczeństwo socjalne. W ten sposób propaganda próbuje przekonać odbiorców, że kurs bardziej zbliżony do Zachodu nie oznacza modernizacji czy większej stabilności, lecz kryzys i destabilizację. W efekcie rosyjski przekaz wokół wyborów na Węgrzech tworzy spójny, wielowarstwowy obraz: Bruksela ingeruje, opozycja jest sterowana z zewnątrz, Ukraina i środowiska proeuropejskie działają przeciw Budapesztowi, a jedynie obecny kurs polityczny ma gwarantować suwerenność, pokój i stabilność gospodarczą. Nie jest to więc zwykły komentarz polityczny, lecz klasyczna operacja narracyjna wymierzona w Zachód, Unię Europejską, środowiska proeuropejskie oraz mechanizmy wsparcia dla Ukrainy.

Wykaz narracji rosyjskiej propagandy strategicznej dotyczących wyborów na Węgrzech

•

2026-04-10

•

disinfopack, język polski

W rosyjskim środowisku informacyjnym wybory na Węgrzech nie są przedstawiane …

Operacja USA i Izraela przeciwko Iranowi, niezależnie od jej kontekstu wojskowego, niemal natychmiast stała się w rosyjskim ekosystemie propagandowym zasobem do prowadzenia oddziaływania strategicznego. W praktyce konflikt ten został wykorzystany nie jako temat sam w sobie, lecz jako narzędzie testowania i wzmacniania narracji antyzachodnich, wymierzonych w podstawowe filary świata transatlantyckiego: wiarygodność norm i instytucji, spójność sojuszy, autorytet komunikacji strategicznej oraz moralną legitymizację działań Zachodu. Rosja, równolegle do wspierania propagandowego przekazu korzystnego dla Iranu, wykorzystuje obecne okno operacyjne do prowadzenia operacji psychologicznych wymierzonych nie tylko w społeczeństwo amerykańskie, lecz także w relacje transatlantyckie jako całość. Celem tych działań jest osłabienie zaufania do zdolności Stanów Zjednoczonych do uczestniczenia w kolektywnych systemach bezpieczeństwa Zachodu, podważenie sensu wspólnoty sojuszniczej oraz pogłębienie pesrwazji, że Zachód działa w sposób niespójny, reaktywny i moralnie niewiarygodny. W ostatnich dniach zidentyfikowaliśmy precyzyjnie zaadresowaną i starannie skonstruowaną operację psychologiczną, osadzoną w szczególnej wrażliwości społeczeństwa amerykańskiego związanej z wojną w Wietnamie i wojną w Afganistanie. Analiza została oparta na cyklu działań informacyjnych wywiedzionych z materiały opublikowanego na kontrolowanym przez rosyjski MON portalu “informacyjnym” w analizie pt „Военное обозрение”, której treść jest z pozoru rozbudowanym komentarzem militarno-politycznym dotyczącym potencjalnej operacji Stanów Zjednoczonych przeciwko Iranowi. Materiał ten łączy elementy faktograficzne – takie jak odniesienia do procedur prawnych w USA, struktur wojskowych czy uwarunkowań geograficznych – z rozbudowaną warstwą interpretacyjną i emocjonalną. Szczególną cechą tekstu jest konsekwentne osadzanie hipotetycznego konfliktu w analogiach do wojny w Wietnamie oraz w Afganistanie, które pełnią funkcję ramy interpretacyjnej dla całości przekazu. Materiał wykorzystuje język pozornie analityczny, bogaty w szczegóły operacyjne i scenariusze działań, jednak jego konstrukcja prowadzi do jednoznacznej, deterministycznej konkluzji o nieuchronnej porażce Zachodu. Z punktu widzenia analitycznego tekst ten stanowi reprezentatywny przykład przekazu propagandowego o wysokim stopniu złożoności, łączącego imitację analizy eksperckiej z technikami oddziaływania psychologicznego ukierunkowanymi na specyficzne wrażliwości odbiorców w USA i pośrednio na Zachodzie. Analizowana operacja psychologiczna nie ogranicza się do pojedynczej publikacji, lecz jest prowadzona w sposób wielokanałowy i skoordynowany, z wykorzystaniem różnych formatów treści oraz przestrzeni komunikacyjnych. Jej skuteczność wynika z równoczesnego oddziaływania na odbiorcę poprzez tekst, obraz, emocje oraz interakcję społeczną. Podstawowym i ierwszym nośnikiem przekazu pozostają publikacje artykułów w serwisach takich jak topwar(.)ru, które przyjmują formę rozbudowanych analiz wojskowo-politycznych. Teksty te stanowią rdzeń operacji – zawierają główne tezy, analogie oraz konstrukcję interpretacyjną, w której potencjalny konflikt zostaje osadzony w logice wcześniejszych porażek Stanów Zjednoczonych. Ich funkcją jest nadanie przekazowi pozorów eksperckości oraz stworzenie punktu odniesienia dla dalszej dystrybucji treści. Drugim istotnym elementem jest warstwa wizualna, obejmująca systematyczne wykorzystywanie zdjęć i materiałów ikonograficznych związanych z wojna w Wietnamie oraz wojna w Afganistanie. W przestrzeni informacyjnej pojawiają się obrazy ewakuacji z Sajgonu, chaosu na lotnisku w Kabulu, żołnierzy operujących w trudnym terenie czy sceny odwrotu. Materiały te pełnią funkcję skrótów poznawczych – nie wymagają komentarza, ponieważ natychmiast uruchamiają określone skojarzenia i emocje. Ich zadaniem jest zakotwiczenie bieżącego przekazu w pamięci historycznej odbiorcy i wzmocnienie przekonania o powtarzalności scenariusza porażki. Równolegle prowadzona jest aktywność w mediach społecznościowych, gdzie treści z artykułów są fragmentaryzowane i dostosowywane do form krótkich komunikatów. Szczególną rolę odgrywają komentarze, wpisy oraz dyskusje pod publikacjami, które wzmacniają główne tezy operacji. W przestrzeni tej pojawiają się powtarzalne komunikaty: o „kolejnym Wietnamie”, „drugim Afganistanie”, „niekończącej się wojnie” czy „nieuchronnej porażce”. Komentarze te często sprawiają wrażenie spontanicznych opinii użytkowników, jednak ich spójność i powtarzalność wskazują na funkcję wzmacniającą przekaz główny. Mechanizm ten pozwala przenieść narrację z poziomu publikacji eksperckiej na poziom pozornie oddolnej opinii społecznej. Istotnym komponentem operacji są również materiały wideo, które pełnią rolę nośnika emocji i przyspieszają odbiór przekazu. Wideo łączy fragmenty archiwalne z Wietnamu i Afganistanu z komentarzem dotyczącym bieżącej sytuacji, tworząc wrażenie ciągłości historycznej. Często stosowane są zestawienia obrazów – na przykład współczesnych działań wojskowych z archiwalnymi scenami odwrotu – co prowadzi do wizualnego utożsamienia różnych konfliktów. Tego rodzaju materiały są szczególnie skuteczne w środowisku cyfrowym, gdzie odbiorca przetwarza treści szybko i w sposób intuicyjny, bez pogłębionej analizy. Całość operacji opiera się na zasadzie powtarzalności i wielokrotnego kontaktu z przekazem. Odbiorca styka się z tym samym schematem interpretacyjnym w różnych formach: artykułu, obrazu, komentarza i materiału wideo. Każdy z tych elementów wzmacnia pozostałe, tworząc spójne środowisko informacyjne, w którym określona narracja zaczyna być postrzegana jako oczywista i powszechna. W efekcie operacja nie polega na jednorazowym przekonaniu odbiorcy, lecz na stopniowym budowaniu wrażenia, że określony sposób interpretacji rzeczywistości – w tym przypadku porównanie potencjalnego konfliktu do Wietnamu i Afganistanu – jest naturalny, intuicyjny i szeroko podzielany. To właśnie ta wielokanałowość oraz integracja treści stanowią o skuteczności współczesnych operacji psychologicznych. Eksploatacja Wietnamu i Afganistanu jako narzędzie oddziaływania na amerykańskie i zachodnie wrażliwości psychologiczne w postrzeganiu polityki bezpieczeństwa Odwołania do Wietnamu i Afganistanu należą do skutecznych narzędzi psychologicznych wykorzystywanych w operacjach wpływu wymierzonych w Stany Zjednoczone i szerzej rozumiany Zachód. Ich siła nie wynika wyłącznie z historycznej rozpoznawalności obu konfliktów, lecz z faktu, że zostały one trwale zapisane w zachodniej pamięci zbiorowej m. in. jako symbole strategicznego wyczerpania, politycznego chaosu, utraty kontroli nad przebiegiem wojny oraz rozdźwięku między oficjalnie deklarowanymi celami a realnymi kosztami działań militarnych. W praktyce oznacza to, że samo przywołanie tych dwóch punktów odniesienia uruchamia u odbiorcy cały zestaw gotowych skojarzeń: długotrwałe uwikłanie, brak jasnego zwycięstwa, wysokie koszty ludzkie, erozję poparcia społecznego, kryzys przywództwa oraz ostateczne poczucie upokorzenia. W amerykańskiej kulturze strategicznej Wietnam i Afganistan funkcjonują nie tylko jako zakończone konflikty, lecz jako przestrogi. Wietnam pozostaje symbolem wojny, która miała być ograniczona i kontrolowalna, a stała się konfliktem wyniszczającym politycznie i społecznie. Afganistan z kolei utrwalił się jako przykład najdłuższej wojny USA, której koszt, czas trwania i finał w postaci zdezorganizowanego odwrotu podważyły postrzeganie długotrwałych operacji ekspedycyjnych. Dla zachodnich odbiorców oba te doświadczenia stanowią zatem nie tyle materiał historyczny, ile ramy interpretacyjne, przez które ocenia się nowe kryzysy i potencjalne interwencje. Operacja psychologiczna, która odwołuje się do tych doświadczeń, nie musi więc tworzyć nowego pola znaczeń. Wystarczy, że aktywuje to, co już istnieje w świadomości społecznej. Dla operacji psychologicznej jest to szczególnie cenne, ponieważ przesuwa debatę z poziomu konkretnej sytuacji bezpieczeństwa na poziom rozliczenia całego modelu zachodniego działania. Na tym polega jedna z najważniejszych cech takich odniesień: nie służą one opisowi nowego konfliktu, lecz jego delegitymizacji poprzez narzucenie analogii obciążonej negatywnym znaczeniem. To mechanizm wyjątkowo skuteczny, ponieważ omija konieczność szczegółowego dowodzenia tez. Wystarczy zestawienie z Sajgonem lub Kabulem, aby uruchomić zbiorowe wyobrażenie o kompromitacji, chaosie i strategicznym błędzie. W efekcie odbiorca nie otrzymuje bodźca do analizy, lecz zostaje wprowadzony w gotowy stan interpretacyjny. W przypadku społeczeństw zachodnich istotne jest także to, że Wietnam i Afganistan są zakorzenione nie tylko w pamięci amerykańskiej, lecz również w szerokiej pamięci transatlantyckiej. Afganistan był wojną koalicyjną, angażującą sojuszników z NATO, a jej polityczne i społeczne skutki rozchodziły się znacznie szerzej niż tylko w granicach USA. W konsekwencji odwołanie do Afganistanu jest wykorzystywane przez rosyjski aparat wpływu do uderzenia w europejskie poczucie wspólnoty sojuszniczej. Przypomina bowiem, że także działania prowadzone pod sztandarem sojuszu, wspólnoty wartości i zbiorowego bezpieczeństwa mogą kończyć się strategicznym rozczarowaniem. To z kolei wzmacnia podatność na narracje podważające sens relacji transatlantyckich, wartość solidarności sojuszniczej oraz wiarygodność przywództwa amerykańskiego. Nie bez znaczenia pozostaje też wymiar medialny. Wietnam i Afganistan są konfliktami wyjątkowo silnie obecnymi w zachodniej ikonografii politycznej. Sajgon, śmigłowce, Kabul, tłum na lotnisku, żołnierz w nieprzyjaznym terenie, wojna bez widocznego frontu, niejasny przeciwnik, przeciągająca się obecność wojskowa, narastające zmęczenie społeczne — to wszystko funkcjonuje jako gotowy kod wizualny i emocjonalny. Dzięki temu operacja psychologiczna może budować przekaz bardzo ekonomicznie. Nie musi tłumaczyć wszystkiego od początku, ponieważ odbiorca sam dopowiada sens. Im bardziej rozpoznawalna analogia, tym mniejszy wysiłek propagandowy potrzebny do wywołania pożądanego efektu. W wymiarze polityki bezpieczeństwa eksploatacja Wietnamu i Afganistanu działa więc jak narzędzie osłabiania zdolności państw zachodnich do uzyskania społecznej zgody na działanie w warunkach ryzyka. W demokracjach nie wystarcza zdolność militarna. Potrzebna jest jeszcze legitymizacja polityczna, odporność społeczeństwa na koszty oraz zaufanie do przywództwa i instytucji. Odwołanie do dwóch wielkich doświadczeń porażki podważa wszystkie te elementy jednocześnie. Osłabia wiarę w możliwość skutecznego użycia siły, zwiększa podejrzliwość wobec argumentów władz, wzmacnia obawy przed uwikłaniem i utratą kontroli, a także przenosi ciężar debaty z poziomu realnego zagrożenia na poziom traumatycznej pamięci poprzednich błędów. Analizowana operacja psychologiczna nie potrzebuje trafnej analogii historycznej. Potrzebuje analogii emocjonalnie skutecznej. Odbiorca ma nie tyle uznać, że sytuacje są identyczne, ile poczuć, że znów uruchomiony został ten sam wzorzec: wejście w konflikt, rosnące zaangażowanie, trudny teren, niemożność osiągnięcia rozstrzygnięcia, spadek poparcia społecznego i w końcu polityczna kompromitacja. W ten sposób historia staje się nie narzędziem zrozumienia teraźniejszości, lecz narzędziem sterowania jej odbiorem. Odwołania w rosyjskich operacjach wpływu do Wietnamu i Afganistanu pełnią w operacjach psychologicznych funkcję zwornika między pamięcią historyczną a bieżącą percepcją bezpieczeństwa. Łączą przeszłe upokorzenia z aktualnymi lękami, przekształcając je w narzędzie wpływu na opinię publiczną, debatę strategiczną i wolę polityczną państw Zachodu. Właśnie dlatego są tak cenne dla rosyjskiego aparatu propagandowego. Pozwalają uderzać nie w pojedynczą decyzję, lecz w głębsze psychologiczne fundamenty zachodniego myślenia o użyciu siły, wiarygodności sojuszy i zdolności do prowadzenia długofalowej polityki bezpieczeństwa. W rezultacie analogie do Wietnamu i Afganistanu nie są jedynie chwytem retorycznym. Są precyzyjnym narzędziem oddziaływania na społeczeństwa, które nauczyły się postrzegać własne błędy wojenne jako traumatyczne punkty odniesienia. Ich eksploatacja prowadzi do wzrostu ostrożności, ale także do paraliżu wyobraźni strategicznej: każda nowa sytuacja zaczyna być postrzegana jako potencjalna powtórka poprzedniej klęski. Z perspektywy operacji psychologicznej jest to efekt idealny, ponieważ ogranicza zdolność Zachodu do spokojnej oceny sytuacji i zwiększa prawdopodobieństwo, że decyzje bezpieczeństwa będą podejmowane nie w oparciu o analizę bieżących zagrożeń, lecz pod presją dawnych lęków i utrwalonych obrazów porażki. Konstrukcja tezy operacyjnej: uprzednie zdefiniowanie wyniku konfliktu Podstawowym elementem analizowanej operacji informacyjnej jest budowa jednoznacznej, zamkniętej tezy: potencjalna operacja militarna Stanów Zjednoczonych przeciwko Iranowi musi zakończyć się porażką o charakterze systemowym. Teza ta nie pełni funkcji analitycznej ani prognostycznej. Jej zadaniem jest uprzednie ukształtowanie sposobu postrzegania sytuacji przez odbiorcę. Mamy tu do czynienia z mechanizmem polegającym na wcześniejszym zdefiniowaniu znaczenia zdarzenia, zanim stanie się ono przedmiotem rzeczywistej debaty publicznej. W praktyce oznacza to ograniczenie pola interpretacji oraz zmniejszenie zdolności odbiorcy do samodzielnej oceny ryzyka, celów i możliwych skutków działań wojskowych. W analizowanym przekazie osiąga się to przez konsekwentne stosowanie języka przesądzającego, wykluczającego wariantowość oraz niepewność, która w realnych procesach strategicznych ma charakter naturalny. Potencjalny konflikt nie jest przedstawiany jako złożony proces zależny od wielu zmiennych, lecz jako scenariusz z góry rozstrzygnięty. Odbiorca zostaje zatem pozbawiony przestrzeni do własnej oceny i włączony w gotową matrycę interpretacyjną, w której decyzja o użyciu siły staje się synonimem nieuchronnej katastrofy. Instrumentalizacja traumy jako mechanizm wpływu Jednym z najważniejszych elementów tej operacji jest wykorzystanie pamięci zbiorowej jako narzędzia oddziaływania psychologicznego. Doświadczenia związane z wojną w Wietnamie i wojną w Afganistanie funkcjonują w amerykańskiej świadomości strategicznej jako urazy polityczne i społeczne, związane z utratą kontroli, wysokimi kosztami ludzkimi, wyczerpaniem społecznym lub erozją prestiżu państwa. Rosyjski przekaz odwołuje się do obrazów silnie zakorzenionych w pamięci społecznej: ewakuacji z Sajgonu, chaosu na lotnisku w Kabulu, wieloletniego uwikłania wojskowego bez wyraźnego efektu strategicznego. Obrazy te nie wymagają rozbudowanego uzasadnienia, ponieważ uruchamiają utrwalone skojarzenia emocjonalne niemal automatycznie. Ich funkcją jest wywołanie określonego stanu psychologicznego: poczucia zagrożenia, znużenia wojną, nieufności wobec elit politycznych oraz przekonania, że kolejna interwencja musi zakończyć się podobnie. Istotą tego mechanizmu nie jest samo przypomnienie przeszłości, lecz przeniesienie jej na przyszłość. Deterministyczna narracja jako narzędzie sterowania percepcją Istotnym elementem analizowanej operacji jest zastosowanie narracji, która usuwa niepewność i zastępuje ją przekonaniem o z góry przesądzonym wyniku. W warunkach rzeczywistych decyzje dotyczące użycia siły zbrojnej opierają się na analizie ryzyka, porównywaniu scenariuszy, ocenie zasobów i zmiennych operacyjnych. Propaganda celowo tę złożoność upraszcza. Mechanizm ten polega na uprzednim zakodowaniu porażki jako jedynego możliwego rezultatu. W efekcie odbiorca nie tylko zakłada niepowodzenie przyszłej operacji, lecz także zaczyna postrzegać samą decyzję o jej podjęciu jako działanie nieracjonalne, pozbawione podstaw strategicznych i skazane na polityczne kompromitacje. W systemach demokratycznych zabieg ten ma szczególne znaczenie. Narracja o nieuchronnej klęsce nie kończy się na poziomie psychologicznym. Przekłada się na opinię publiczną, a przez nią pośrednio wpływa na proces polityczny. W rezultacie operacja psychologiczna oddziałuje nie tylko na sposób postrzegania rzeczywistości, lecz także na realne warunki podejmowania decyzji. Pozór analizy operacyjnej Jednym z bardziej wyrafinowanych elementów analizowanego przekazu jest nadanie mu formy przypominającej profesjonalną analizę wojskową i polityczną. Pojawiają się odniesienia do procedur prawnych obowiązujących w USA, struktur dowodzenia, konkretnych jednostek wojskowych, parametrów środowiskowych, ograniczeń logistycznych oraz czynników geograficznych. Z punktu widzenia rzetelnej metodologii analitycznej nie mamy jednak do czynienia z rzeczywistą analizą, lecz z jej imitacją. Przekaz przejmuje zewnętrzne cechy fachowego opracowania, ale nie spełnia jego podstawowych wymogów: nie zachowuje proporcji między danymi, nie przedstawia równoważnych wariantów, nie uwzględnia niepewności i nie oddziela faktów od spekulacji. Równocześnie stosowany jest mechanizm przeciążenia odbiorcy nadmiarem szczegółów. W takich warunkach odbiorca przestaje analizować samodzielnie, a zaczyna ufać formie przekazu. Wiarygodność nie wynika tu z jakości rozumowania, lecz z gęstości i technicznego charakteru opisu. To właśnie dzięki temu propaganda może imitować język ekspertyzy i pozornie uzasadniać tezy, które w istocie zostały przyjęte z góry. Środowisko operacyjne jako narzędzie projekcji porażki Analizowany przekaz wykorzystuje również klimat, teren i warunki środowiskowe jako nośnik wpływu psychologicznego. Iran przedstawiany jest jako teatr działań skrajnie niekorzystny dla każdej zewnętrznej interwencji: zbyt gorący, zbyt trudny terenowo, zbyt złożony logistycznie i zbyt odporny na przewagę technologiczną przeciwnika. Opis ten nie służy jednak chłodnej ocenie uwarunkowań wojskowych. Jego funkcją jest wytworzenie przekonania, że środowisko samo w sobie przesądza o porażce. Selektywnie wyolbrzymiane są czynniki klimatyczne, geograficzne i techniczne, natomiast pomijane pozostają zdolności adaptacyjne sił zbrojnych, ich doświadczenie, środki wsparcia czy możliwość modyfikacji planowania operacyjnego. Szczególnie ważne jest powiązanie tej warstwy opisu z doświadczeniami Wietnamu i Afganistanu. Dzięki temu środowisko operacyjne przestaje być przedstawiane jako zmienna wojskowa, a zaczyna funkcjonować jako nośnik historycznej analogii. W odbiorze społecznym prowadzi to do utrwalenia przekonania, że żadna przewaga techniczna ani organizacyjna nie ma znaczenia, jeśli konflikt zostaje osadzony w przestrzeni skojarzonej z wcześniejszymi amerykańskimi porażkami. Erozja zaufania do instytucji jako składnik operacji wpływu Równolegle do warstwy militarnej przekaz zawiera elementy podważające wiarygodność amerykańskiego systemu politycznego i instytucjonalnego. Akcentowane są rzekome zaburzenia procesu decyzyjnego, presja mediów, chaos kompetencyjny oraz nieefektywność struktur odpowiedzialnych za planowanie i dowodzenie. Celem tego zabiegu nie jest jedynie krytyka instytucji. Jego zadaniem jest osłabienie zaufania społecznego do państwa jako całości. W warunkach demokratycznych zaufanie to stanowi jeden z fundamentów zdolności do prowadzenia spójnej polityki bezpieczeństwa i do uzyskiwania społecznej akceptacji dla kosztownych decyzji strategicznych. Podważanie wiarygodności instytucji wzmacnia polaryzację, rozbija wspólne pole interpretacyjne i utrudnia budowę trwałego konsensusu. W ten sposób państwo może zostać osłabione nie przez bezpośredni nacisk zewnętrzny, lecz przez narastające napięcia wewnętrzne i przez erozję wspólnego zaufania. Adaptacja rosyjskich operacji psychologicznych wobec Zachodu Analizowany przypadek wpisuje się w szerszy proces dostosowywania rosyjskich operacji psychologicznych do warunków informacyjnych społeczeństw zachodnich i działań dostosowanych do wrażliwości konkretnego odbiorcy. W praktyce oznacza to wykorzystywanie lokalnych doświadczeń historycznych, napięć społecznych, podziałów politycznych oraz specyfiki debaty publicznej jako gotowych zasobów operacyjnych. Rosyjskie działania coraz częściej nie polegają na tworzeniu całkowicie alternatywnej rzeczywistości, lecz na takim przetwarzaniu rzeczywistości istniejącej, by prowadziła odbiorcę do pożądanych wniosków. W tym sensie konflikt wokół Iranu został użyty nie tylko do wspierania przekazu korzystnego dla Teheranu, lecz również jako pole oddziaływania przeciwko Zachodowi. Wnioski: operacje psychologiczne jako narzędzie kontroli percepcji przyszłości Analizowany przekaz pokazuje, że istotą współczesnych operacji psychologicznych nie jest już przede wszystkim przekonanie odbiorcy do jednej wersji wydarzeń. Znacznie ważniejsze staje się ograniczenie jego zdolności do formułowania alternatywnych interpretacji i do samodzielnego porządkowania rzeczywistości. W tym kontekście doświadczenia wojny w Wietnamie i wojny w Afganistanie pełnią funkcję operacyjną. Zostają wykorzystane jako gotowe matryce interpretacyjne, które mają kształtować sposób postrzegania przyszłych zdarzeń i kierować emocjami odbiorcy jeszcze zanim konflikt osiągnie pełną skalę. Intencją rosyjskiej operacji jest, aby odbiorca odczytywał sytuację w Iranie w granicach wcześniej utrwalonych schematów porażki, chaosu i strategicznego upokorzenia. Właśnie w tym mechanizmie — w kontroli percepcji, a nie wyłącznie w treści pojedynczych stwierdzeń — tkwi istota współczesnych operacji psychologicznych wymierzonych w państwa Zachodu.

Duchy Wietnamu i Afganistanu – Rosyjska operacja psychologiczna przeciwko USA i Zachodowi

•

2026-04-10

•

publikacje

Operacja USA i Izraela przeciwko Iranowi, niezależnie od jej kontekstu …

komentarz analityczny

Jak Kreml splata bezpieczeństwo regionalne, wojnę w Ukrainie i kryzys irański w jeden front propagandowy. W ostatnich dniach (01 do 08 kwietnia 2026 roku) rosyjskie środowisko informacyjne rozwijało spójny i wielowarstwowy pakiet narracyjny, którego celem było jednoczesne oddziaływanie na percepcję bezpieczeństwa w Europie Środkowo-Wschodniej, na poparcie dla Ukrainy oraz na sposób rozumienia napięć wokół Iranu. Nie chodziło przy tym o przypadkowe komentarze medialne ani o rozproszone reakcje propagandowe, lecz o uporządkowaną operację interpretacyjną, w której różne wątki geopolityczne zostały podporządkowane jednej nadrzędnej tezie: Zachód destabilizuje świat, Rosja zaś jedynie reaguje na narzuconą jej konfrontację. W tej konstrukcji Polska, państwa wschodniej flanki NATO, wsparcie dla Ukrainy oraz wydarzenia na Bliskim Wschodzie nie funkcjonują osobno. Przeciwnie — rosyjska propaganda konsekwentnie łączy je w jeden system znaczeń, którego zadaniem jest osłabienie zaufania do instytucji Zachodu, podważenie legitymacji działań obronnych Ukrainy oraz wywołanie wrażenia, że eskalacja międzynarodowa jest skutkiem polityki USA, NATO i ich sojuszników. Szczególne miejsce w tej operacji zajmuje Polska, przedstawiana nie jako państwo wzmacniające regionalną odporność, ale jako aktywny uczestnik rzekomej “antyrosyjskiej ofensywy”. Polska i wschodnia flanka jako rzekome zaplecze wojny przeciw Rosji Jednym z najważniejszych wątków obecnych w rosyjskim przekazie było przedstawianie Polski oraz innych państw wschodniej flanki NATO jako bezpośredniego zaplecza działań wymierzonych w Federację Rosyjską. W tej narracji nie są one już jedynie politycznymi sojusznikami Ukrainy ani państwami wspierającymi ofiarę agresji, lecz elementem infrastruktury wojennej rzekomo używanej do prowadzenia operacji przeciwko Rosji. Taki zabieg ma bardzo konkretne znaczenie propagandowe. Po pierwsze, pozwala Kremlowi przesunąć odpowiedzialność za trwającą wojnę z rosyjskiej agresji na szerszy układ państw zachodnich, a zwłaszcza na państwa graniczne. Po drugie, tworzy psychologiczne uzasadnienie dla retoryki odstraszającej, gróźb oraz możliwych przyszłych działań eskalacyjnych wobec regionu. Polska w tym ujęciu ma być postrzegana nie jako państwo wzmacniające bezpieczeństwo europejskie, lecz jako czynnik ryzyka, prowokacji i destabilizacji. Ukraińskie uderzenia dronowe jako „wojna NATO cudzymi rękami” Rosyjska propaganda konsekwentnie stara się odbierać Ukrainie sprawczość i podmiotowość. Szczególnie wyraźnie było to widoczne w interpretowaniu ukraińskich operacji dronowych przeciwko infrastrukturze rosyjskiej. Zamiast przedstawiać je jako element legalnej i racjonalnej obrony państwa napadniętego, aparat wpływu Kremla próbuje opisywać je jako pośrednią formę agresji NATO przeciwko Rosji. To klasyczny mechanizm narracyjny, którego funkcją jest odwrócenie sensu działań wojennych. Państwo-agresor przestaje być w tej opowieści odpowiedzialne za konflikt, a państwo broniące się zostaje zdegradowane do roli narzędzia w rękach zewnętrznych mocodawców. Taki przekaz ma nie tylko wzmacniać rosyjską tezę o wojnie zastępczej, lecz także osłabiać międzynarodowe zrozumienie dla ukraińskich działań obronnych i podważać zasadność dalszego wsparcia wojskowego dla Kijowa. Polska jako państwo „rusofobiczne” i prowokacyjne W rosyjskim przekazie Polska od dawna pełni funkcję wygodnego symbolu rzekomej „rusofobii” Zachodu. W analizowanym okresie ten motyw został ponownie uruchomiony i wzmocniony. Warszawa przedstawiana była jako państwo szczególnie konfrontacyjne, ideologicznie zdeterminowane do podtrzymywania wojny i gotowe do działań wykraczających poza standardowe zobowiązania sojusznicze. To nie jest jedynie próba obrażenia Polski czy jej elit politycznych. Jest to raczej zabieg o charakterze strategicznym, mający osłabić wiarygodność Polski jako aktora bezpieczeństwa w oczach części opinii międzynarodowej i równocześnie uzasadnić rosyjskie działania militarne oraz polityczne w regionie. W praktyce oznacza to próbę odwrócenia ról: państwo wzmacniające odporność i wspierające porządek międzynarodowy ma zostać przedstawione jako agresywny podżegacz. Wojsko Polskie i NATO jako rzekome siły ofensywne Kolejny rozdział rosyjskiej operacji informacyjnej dotyczy sposobu przedstawiania obecności wojskowej NATO na wschodniej flance, w tym roli Wojska Polskiego. Z perspektywy rosyjskiej propagandy działania wzmacniające odstraszanie nie są opisywane jako defensywna odpowiedź na realne zagrożenie, lecz jako przygotowanie do działań ofensywnych przeciwko Rosji i Białorusi. Tego rodzaju narracja ma szczególne znaczenie, ponieważ uderza w samą logikę bezpieczeństwa zbiorowego. Jeżeli bowiem obecność wojsk sojuszniczych i modernizacja sił zbrojnych państw regionu zostaną skutecznie przedstawione jako przygotowanie do wojny, wówczas Rosja może próbować legitymizować własną militaryzację, dalsze groźby i intensyfikację środków nacisku. W wymiarze psychologicznym jest to także próba wywołania lęku społecznego i osłabienia poparcia dla wzmacniania zdolności obronnych. NATO jako sojusz słaby, skłócony i niewiarygodny Rosyjskie media i komunikacja oficjalna bardzo chętnie eksponują wszelkie napięcia wewnątrz świata zachodniego. W ostatnich dniach szczególne znaczenie nadano tym przekazom, które pozwalają budować obraz NATO jako struktury wewnętrznie podzielonej, politycznie niestabilnej i niezdolnej do prowadzenia spójnej strategii wobec kryzysów międzynarodowych. Tego rodzaju narracja pełni podwójną funkcję. Z jednej strony ma osłabiać wiarę społeczeństw państw frontowych w trwałość gwarancji bezpieczeństwa. Z drugiej — ma wzmacniać presję psychologiczną, sugerując, że oparcie bezpieczeństwa na sojuszu transatlantyckim jest ryzykowne, ponieważ jego jedność jest rzekomo krucha i chwilowa. W praktyce jest to próba erozji zaufania do jednego z najważniejszych filarów bezpieczeństwa Polski. Wsparcie Ukrainy jako rzekome przedłużanie wojny Stałym elementem rosyjskiej propagandy pozostaje przedstawianie zachodniego wsparcia dla Ukrainy jako czynnika, który nie broni napadniętego państwa, lecz wydłuża konflikt. W tym ujęciu pomoc militarna, szkoleniowa, logistyczna i polityczna nie ma charakteru solidarnościowego ani obronnego, lecz jest rzekomo częścią cynicznej gry Zachodu prowadzonej „do ostatniego Ukraińca”. Jest to jedna z najbardziej niebezpiecznych narracji, ponieważ uderza w moralny fundament pomocy udzielanej Ukrainie. Jej celem jest nie tylko wzbudzenie znużenia wojną i zmęczenia kosztami wsparcia, lecz także stopniowe rozmontowywanie przekonania, że Ukraina ma prawo do skutecznej obrony. W odbiorze społecznym taka narracja ma prowadzić do wniosku, że pokój wymaga ograniczenia pomocy, a nie powstrzymania agresora. Iran jako narzędzie antyzachodniej opowieści Kremla W ostatnim tygodniu rosyjskie przekazy silnie wykorzystywały również napięcia wokół Iranu. Konflikt ten nie był przedstawiany jako odrębny kryzys regionalny, lecz jako kolejny dowód na rzekomo destrukcyjną rolę Stanów Zjednoczonych i ich sojuszników. W tej interpretacji to nie lokalna dynamika bezpieczeństwa na Bliskim Wschodzie jest kluczowa, lecz możliwość oskarżenia Zachodu o destabilizację kolejnego regionu świata. Taki sposób prowadzenia narracji ma bardzo istotne znaczenie dla rosyjskiej strategii komunikacyjnej. Pozwala bowiem przenieść emocje związane z Bliskim Wschodem — lęk przed wojną regionalną, kryzysem energetycznym, chaosem geopolitycznym — na grunt europejski. W efekcie odbiorca ma uznać, że Ukraina, NATO, Polska i Iran to nie osobne sprawy, lecz fragmenty jednej zachodniej polityki eskalacji. Rosja jako rzekomy rzecznik pokoju i stabilizacji Jedną z najbardziej charakterystycznych cech rosyjskiej propagandy jest zdolność do łączenia agresywnej retoryki z równoczesnym kreowaniem się na stronę odpowiedzialną i stabilizującą. Widać to szczególnie wyraźnie w przekazach odnoszących się do Iranu. Rosja, która równolegle grozi Zachodowi i eskaluje presję wobec sąsiadów Ukrainy, próbuje występować jako mediator, rzecznik rozsądku i obrońca pokoju. Ten zabieg nie jest skierowany wyłącznie do odbiorcy wewnętrznego. Ma on również znaczenie międzynarodowe: Kreml stara się odzyskiwać pozycję dyplomatyczną i przedstawiać siebie jako aktora niezbędnego do rozwiązywania globalnych kryzysów. W wymiarze informacyjnym chodzi o odwrócenie uwagi od podstawowego faktu — to Rosja jest agresorem w Europie — i zastąpienie tego obrazu narracją o Rosji jako koniecznym uczestniku porządku międzynarodowego. Kryzys irański jako argument za normalizacją relacji z Rosją W rosyjskim i prorosyjskim obiegu informacyjnym napięcia wokół Iranu zostały także wykorzystane do wzmacniania przekazu o rzekomej konieczności rewizji polityki europejskiej wobec Moskwy. W tej opowieści wojna i niestabilność na Bliskim Wschodzie mają dowodzić, że Europa powinna kierować się pragmatyzmem, ograniczyć konfrontację z Rosją i rozważyć powrót do bardziej „racjonalnych” relacji gospodarczych oraz energetycznych. Nie jest to przekaz wyłącznie ekonomiczny. To narracja strategiczna, której celem jest podważenie sensu sankcji, osłabienie jedności Zachodu i budowanie przekonania, że Rosja pozostaje partnerem bardziej przewidywalnym niż część zachodnich sojuszników. W praktyce chodzi o stworzenie intelektualnego i politycznego gruntu pod przyszłe postulaty „normalizacji”, które miałyby odbywać się bez rozliczenia rosyjskiej agresji. Ukraina i Iran jako jeden front wojny z Zachodem Szczególnie ważnym zjawiskiem w badanym okresie było coraz wyraźniejsze splatanie wojny w Ukrainie z napięciami wokół Iranu w jedną całość interpretacyjną. Rosyjski przekaz buduje obraz świata, w którym Stany Zjednoczone i ich sojusznicy destabilizują kolejne regiony, a Rosja jedynie reaguje na narzucaną jej konfrontację. W tym sensie Ukraina i Iran stają się dwoma odsłonami tej samej historii. To rozwiązanie propagandowe jest wyjątkowo użyteczne dla Kremla, ponieważ pozwala mu przenosić emocje i argumenty pomiędzy różnymi kryzysami. Oburzenie wobec sytuacji na Bliskim Wschodzie może być wykorzystywane do osłabiania poparcia dla Ukrainy, a lęk przed wojną w Europie — do wzmacniania antyzachodnich interpretacji kryzysu irańskiego. W rezultacie odbiorca otrzymuje jednolitą opowieść o Zachodzie jako źródle chaosu, a Rosji jako państwie rzekomo zmuszonym do obrony własnych interesów i stabilności międzynarodowej. Wnioski Analiza rosyjskiego środowiska informacyjnego z ostatnich siedmiu dni pokazuje, że nie mamy do czynienia z zestawem doraźnych reakcji propagandowych, lecz z dobrze zsynchronizowaną operacją narracyjną. Jej zasadniczym celem jest jednoczesne osłabienie wiarygodności Polski, przedstawienie NATO jako sojuszu niewydolnego i agresywnego, podważenie legitymacji wsparcia dla Ukrainy oraz wykorzystanie sytuacji wokół Iranu do budowy szerokiej antyzachodniej opowieści. Z perspektywy operacyjnej szczególnie istotne jest to, że rosyjska propaganda nie rozdziela już wyraźnie poszczególnych teatrów napięć. Polska, Ukraina, NATO i Iran są włączane do jednej wspólnej konstrukcji, której nadrzędnym zadaniem jest zmiana sposobu rozumienia współczesnych kryzysów. Nie chodzi więc tylko o dezinformację w klasycznym sensie, lecz o próbę trwałego przeformatowania percepcji odbiorców: z obrazu Rosji jako agresora ku obrazowi Rosji jako oblężonego, lecz racjonalnego uczestnika światowego ładu.

Od Warszawy po Teheran – Rosyjska operacja propagandowa wobec Polski, NATO, Ukrainy i Iranu

•

2026-04-08

•

publikacje

Jak Kreml splata bezpieczeństwo regionalne, wojnę w Ukrainie i kryzys …

komentarz analityczny

Rosyjska propaganda po raz kolejny próbuje odwrócić znaczenie wydarzeń na polu walki i przedstawić działania obronne Ukrainy jako rzekomą agresję państw NATO przeciwko Federacji Rosyjskiej. W ostatnich dniach szczególnie widoczna stała się skoordynowana operacja dezinformacyjna związana z ukraińskimi operacjami dronowymi. Jej celem nie jest wyłącznie wprowadzenie odbiorców w błąd co do pojedynczych incydentów, lecz przede wszystkim trwała zmiana sposobu postrzegania wojny: z rosyjskiej agresji przeciwko Ukrainie na rzekomy konflikt Rosji z całym Zachodem. Punktem wyjścia dla tej operacji informacyjnej są ukraińskie uderzenia prowadzone z wykorzystaniem bezzałogowych systemów uderzeniowych przeciwko infrastrukturze wykorzystywanej przez państwo-agresora. Z perspektywy prawa międzynarodowego oraz logiki działań wojennych są to elementy aktywnej obrony państwa napadniętego. Rosyjski aparat propagandowy stara się jednak całkowicie zmienić tę interpretację. Skuteczne działania Ukrainy nie są przedstawiane jako rezultat własnych zdolności obronnych, lecz jako „dowód” bezpośredniego sterowania przez NATO. To właśnie tutaj widoczny jest jeden z podstawowych mechanizmów rosyjskiej dezinformacji. W przekazie propagandowym wsparcie polityczne, wojskowe i logistyczne udzielane Ukrainie przez państwa zachodnie zostaje komunikacyjnie scalone z konkretnymi ukraińskimi operacjami bojowymi. W efekcie odbiorca otrzymuje prosty, ale fałszywy komunikat: skoro Ukraina korzysta ze wsparcia Zachodu, to każde jej skuteczne działanie musi być w istocie operacją NATO. Drugim ważnym elementem tej manipulacji jest odbieranie Ukrainie sprawczości. Rosyjska propaganda usiłuje przekonać odbiorców, że ukraińskie siły zbrojne nie są zdolne do samodzielnego planowania i przeprowadzania złożonych operacji dronowych. Taki zabieg ma podwójny cel. Z jednej strony osłabia obraz Ukrainy jako podmiotu zdolnego do skutecznej obrony. Z drugiej strony wzmacnia narrację, według której rzeczywistym uczestnikiem wojny nie jest Ukraina, lecz Sojusz Północnoatlantycki. Szczególne miejsce w tej kampanii zajmuje Polska oraz państwa wschodniej flanki NATO. W rosyjskich przekazach są one regularnie przedstawiane jako nie tylko polityczni sojusznicy Ukrainy, ale wręcz współorganizatorzy działań ofensywnych przeciwko Rosji. Pojawiają się sugestie, że Polska, kraje bałtyckie czy Finlandia świadomie umożliwiają przelot ukraińskich dronów, uczestniczą w przygotowaniu tras, a nawet odgrywają rolę zaplecza operacyjnego dla ataków na rosyjskie terytorium. Jest to typowy przykład eskalacyjnej konstrukcji narracyjnej: wcześniejsze sugestie i półoskarżenia są stopniowo rozwijane do coraz bardziej bezpośrednich, szczegółowych i kategorycznych tez. Rosyjska propaganda bardzo chętnie nadaje swoim przekazom pozory wiarygodności poprzez operacyjną szczegółowość. W tym przypadku pojawiają się odniesienia do rzekomej koordynacji działań przez struktury NATO, do konkretnych lokalizacji, procedur planistycznych czy dowództw. Tego rodzaju zabieg nie służy przedstawieniu faktów, lecz budowie wrażenia, że odbiorca ma do czynienia z informacją precyzyjną i ekspercką. To jedna z najczęściej stosowanych technik dezinformacyjnych: im bardziej szczegółowo brzmi fałszywy przekaz, tym łatwiej może zostać uznany za prawdopodobny. Istotną rolę odgrywa także intensywność przekazu. W krótkim czasie pojawia się wiele podobnych komunikatów, powielających te same tezy, obrazy i schematy argumentacyjne. Nie chodzi tylko o pojedyncze kłamstwo, lecz o nasycenie przestrzeni informacyjnej określoną interpretacją wydarzeń. W takich warunkach część odbiorców przestaje analizować treść, a zaczyna reagować na samą powtarzalność przekazu. Wielokrotnie powtórzona sugestia, nawet niepoparta dowodami, może zostać odebrana jako coś „znanego”, a więc pozornie wiarygodnego. W analizowanych materiałach wyraźnie obecny jest też komponent psychologiczny. Rosyjskie kanały propagandowe starają się budować poczucie, że sytuacja wymyka się spod kontroli i zmierza ku nieuchronnej eskalacji. Pojawiają się odniesienia do „casus belli”, globalnego konfliktu oraz ryzyka bezpośredniego starcia Rosji z NATO. Tego typu komunikaty mają wywoływać lęk, chaos poznawczy i emocjonalną presję. W praktyce służą temu, by agresywne i nielegalne działania Rosji mogły zostać przedstawione jako reakcja obronna, rzekomo wymuszona przez zachodnią agresję. Bardzo charakterystycznym elementem tej operacji jest także kreowanie obrazu Polski i innych państw regionu jako „rusofobicznych prowokatorów”. W tej logice nie są one przedstawiane jako kraje reagujące na realne zagrożenie bezpieczeństwa, lecz jako podmioty irracjonalnie dążące do wojny z Rosją. Taki przekaz ma delegitymizować politykę bezpieczeństwa państw wschodniej flanki, osłabiać zaufanie do ich działań oraz przedstawiać Rosję jako stronę rzekomo zmuszoną do obrony przed wrogim otoczeniem. To właśnie w ten sposób budowany jest syndrom oblężonej twierdzy, dobrze znany z rosyjskiej propagandy wewnętrznej. Zasadniczym celem całej operacji nie jest więc wyłącznie obrona rosyjskiej narracji medialnej, lecz głębsze przekształcenie percepcji wojny. Rosja stara się odsunąć od siebie odpowiedzialność za agresję i przedstawić konflikt jako efekt działań Zachodu. W takim ujęciu Ukraina przestaje być ofiarą napaści i staje się jedynie wykonawcą woli NATO, Polska zaś ma pełnić rolę agresywnego państwa frontowego, które współtworzy zagrożenie dla pokoju w Europie. Dlatego tak ważne jest konsekwentne oddzielanie faktów od propagandowych interpretacji. Ukraina, jako państwo napadnięte, ma niepodważalne prawo do aktywnej obrony, w tym do uderzeń na cele związane z potencjałem wojennym agresora. Próby przedstawiania tych działań jako „agresji NATO” nie są analizą rzeczywistości, lecz elementem celowej operacji dezinformacyjnej. Jej zadaniem jest osłabienie wsparcia dla Ukrainy, podważenie wiarygodności państw NATO oraz wytworzenie fałszywego obrazu konfliktu, w którym Rosja ma występować nie jako agresor, lecz jako rzekoma ofiara cudzej eskalacji. W praktyce oznacza to, że rosyjska propaganda nie tyle opisuje wydarzenia, ile aktywnie je przekształca w narzędzie wpływu. Operacje dronowe stają się w tym ujęciu pretekstem do kontynuacji opowieści: o wojnie Zachodu z Rosją, o Polsce jako współagresorze i o konieczności rosyjskiej „obrony”. To klasyczny przykład dezinformacji strategicznej, której celem jest nie tylko wprowadzenie w błąd, ale także trwałe oddziaływanie na percepcję społeczną i polityczną.

Rosyjska operacja dezinformacyjna wokół ukraińskich uderzeń dronowych

•

2026-04-03

•

disinfopack, język polski

Rosyjska propaganda po raz kolejny próbuje odwrócić znaczenie wydarzeń na …

W ramach bieżącego monitoringu środowiska informacyjnego obserwuje się intensyfikację przekazów dotyczących bezpieczeństwa globalnych szlaków logistycznych, ze szczególnym uwzględnieniem Morza Czerwonego i cieśniny Bab el-Mandab. Analiza tych treści wskazuje, że nie są one elementem zaplanowanej operacji informacyjnej, której celem jest kształtowanie percepcji odbiorców w państwach zachodnich, zwłaszcza w Europie. Na uwagę zasługuje zaangażowanie w rozpowszechnianie tych narracji struktur powiązanych z rosyjskim wywiadem wojskowym, które wykorzystują sieć portali, kanałów dystrybucji treści oraz publikacji stylizowanych na analizy eksperckie. Przekazy te charakteryzuje wysoki poziom profesjonalizacji – łączą dane ekonomiczne, argumentację geopolityczną oraz język ekspercki z celowo wprowadzanymi elementami emocjonalnymi i katastroficznymi. Jednocześnie analizowane treści wpisują się w szerszy kontekst narracyjny związany z wojną wokół Iranu, który jest wykorzystywany przez aparat wpływu Kremla do wzmacniania przekazów antyzachodnich. Propaganda łączy wątki energetyczne, logistyczne i militarne w jedną spójną narrację, której celem jest wykazanie, że to polityka Zachodu generuje globalne kryzysy, podczas gdy aktorzy antyzachodni występują jako "gwaranci bezpieczeństwa" w reakcji na tę presję. Propaganda dotycząca cieśniny Bab el-Mandab wpisuje się zatem w szerszy schemat oddziaływania, polegający na instrumentalnym wykorzystywaniu realnych zjawisk gospodarczych i logistycznych do budowy narracji o nieuchronnym kryzysie, erozji stabilności globalnego systemu oraz ograniczonej zdolności państw zachodnich do reagowania na zagrożenia. W efekcie przekaz ten nie powinien być traktowany jako neutralna analiza sytuacji międzynarodowej, lecz jako instrument operacji wpływu w ramach działań typu FIMI, ukierunkowany na wzmacnianie lęku ekonomicznego, podważanie zaufania do instytucji Zachodu oraz kształtowanie percepcji sprzyjającej alternatywnym narracjom geopolitycznym, w tym prorosyjskim.

Bab el-Mandab. Analiza narracji destabilizacyjnych w operacji informacyjnej GRU

•

2026-04-02

•

publikacje

W ramach bieżącego monitoringu środowiska informacyjnego obserwuje się intensyfikację przekazów …

komentarz analityczny

Rosja od lat przedstawia się jako naturalny partner państw Globalnego Południa oraz rzecznik „wielobiegunowego ładu”, który ma stanowić alternatywę wobec dominacji Zachodu. W tej narracji Kreml pozycjonuje się także jako przeciwnik neokolonializmu. Analiza konkretnych przypadków, obejmujących Irak, Kubę oraz wybrane państwa afrykańskie, prowadzi jednak do odmiennych wniosków. W praktyce zamiast relacji partnerskich widoczny jest powtarzalny schemat instrumentalnego wykorzystywania zasobów tych państw. Mechanizm ten nie jest nowy. W wielu aspektach przypomina działania Związku Radzieckiego wobec krajów określanych wówczas jako Trzeci Świat. Zmieniła się retoryka oraz część narzędzi operacyjnych, natomiast podstawowa logika pozostaje podobna. Rosja deklaruje wsparcie dla suwerenności i niezależności państw Globalnego Południa, jednocześnie wykorzystując ich ograniczenia strukturalne dla realizacji własnych celów politycznych i militarnych. Irak jako model operacyjny Przypadek Iraku dostarcza jednego z najbardziej przejrzystych przykładów działania mechanizmu rekrutacyjnego. W lutym 2026 roku irackie służby bezpieczeństwa zatrzymały 17 osób podejrzanych o udział w siatce werbunkowej. Jak podaje portal The New Arab, młodzi Irakijczycy byli przyciągani ofertami pracy oraz studiów, które po przyjeździe do Rosji „przekształcały się w kontrakt na służbę wojskową”. Kluczowym elementem całego procesu był brak tłumaczenia dokumentów oraz presja wywierana na podpisywanie umów sporządzonych w języku obcym. Dostępne relacje wskazują, że nie był to incydent jednostkowy. Jak czytamy w dzienniku The National, „młodzież była wciągana poprzez pozornie legalne kanały, takie jak agencje pracy czy biura podróży, a następnie wiązana kontraktami w obcym języku”. Źródła te sugerują również, że skala zjawiska jest istotna. Według przywoływanych informacji „około 3 000 Irakijczyków trafiło do rosyjskiej armii”. Reakcja władz w Bagdadzie wskazuje, że proceder został potraktowany jako realne zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa. Podjęto decyzję o zamknięciu części programów stypendialnych oraz rozpoczęto działania dyplomatyczne. W analizie tego przypadku konieczne jest zachowanie precyzji. Mamy do czynienia z konkretnym mechanizmem funkcjonującym w Iraku, a nie z jednorodnym zjawiskiem obejmującym cały region, co bywa upraszczane w niektórych przekazach. Skalowanie mechanizmu: Kuba i Afryka Podobne schematy działania widoczne są także poza Irakiem, co wskazuje na ich powtarzalny, a nie incydentalny charakter. Na Kubie rekrutacja opiera się przede wszystkim na wykorzystaniu dysproporcji ekonomicznych. Jak wskazuje analiza Friedrich Naumann Foundation, oferowano wynagrodzenia „rzędu 2 000 USD miesięcznie przy średniej kubańskiej około 17 USD”, a także obietnice nieruchomości i uzyskania obywatelstwa. W tym samym opracowaniu szacuje się, że liczba osób zaangażowanych po stronie rosyjskiej może sięgać nawet kilkunastu tysięcy. Zjawisko to ma jednocześnie wyraźny wymiar komunikacyjny. Portal The New Voice of Ukraine podaje, powołując się na ustalenia ukraińskiego wywiadu, że działania te służą budowaniu przekazu, zgodnie z którym „Rosja nie jest agresorem, bo wspiera ją także ‘cywilizowany świat’”. W tym ujęciu osoby rekrutowane pełnią podwójną funkcję, ponieważ są wykorzystywane zarówno operacyjnie, jak i propagandowo. W państwach afrykańskich proces ten ma bardziej rozproszony charakter, jednak jego logika pozostaje zbliżona. Jak relacjonuje Al Jazeera, według strony ukraińskiej „ponad 1 780 obywateli afrykańskich walczy obecnie w rosyjskiej armii”, a sam mechanizm obejmuje dziesiątki państw. Jednocześnie źródła cytowane przez tę redakcję wskazują, że wielu rekrutów było „wciąganych na czarnym rynku pracy […] bez przeszkolenia”, często pod pretekstem ofert zatrudnienia. Relacje uczestników tych procesów potwierdzają, że sytuacja po przyjeździe do Rosji miała w wielu przypadkach charakter przymusowy. W materiale agencji Reuters czytamy, że część z nich została skierowana „bezpośrednio do kopania okopów i działań na froncie”, często bez odpowiedniego przygotowania oraz zaplecza logistycznego. Mechanizm działania: struktura i funkcje Analiza porównawcza pozwala uchwycić spójny schemat operacyjny, który powtarza się w różnych kontekstach geograficznych. Pierwszym etapem jest impuls ekonomiczny. Jak podaje dziennik The National, potencjalnym rekrutom oferuje się „jednorazowe premie sięgające 20 000 USD oraz miesięczne wynagrodzenie około 3 000 USD”. W realiach wielu państw Globalnego Południa oznacza to dochód wielokrotnie przewyższający lokalne standardy, co znacząco zwiększa podatność na ofertę. Drugim etapem jest moment przejęcia kontroli. Po przyjeździe do Rosji rekruci trafiają w sytuację asymetrii informacyjnej i prawnej. Podpisują dokumenty, których często nie rozumieją, a ich możliwość wycofania się zostaje ograniczona. Agencja Reuters relacjonuje, że część z nich trafia „bezpośrednio na front, nierzadko do najbardziej niebezpiecznych zadań”, co wskazuje na instrumentalne traktowanie tych osób jako zasobu wysokiego ryzyka. Trzecim elementem jest warstwa informacyjna. Obecność cudzoziemców jest eksponowana w przekazie medialnym jako dowód międzynarodowego poparcia. Jak wskazuje portal The New Voice of Ukraine, ich udział służy budowaniu narracji o globalnej legitymizacji działań Rosji, co ma znaczenie zarówno wobec odbiorców wewnętrznych, jak i zagranicznych. Uzupełnieniem tego modelu są lokalne sieci współpracy. Z ustaleń agencji Reuters wynika, że w niektórych przypadkach proces rekrutacji wspierany jest przez lokalnych aktorów politycznych oraz biznesowych. Zwiększa to wiarygodność ofert i ułatwia dotarcie do potencjalnych kandydatów, jednocześnie utrudniając przeciwdziałanie temu zjawisku na poziomie państwowym. Bandung i reinterpretacja „trzeciej drogi” Konferencja w Bandungu w 1955 roku stanowiła próbę zdefiniowania realnej autonomii państw postkolonialnych wobec rywalizujących bloków. Jej uczestnicy odrzucali podporządkowanie zarówno Zachodowi, jak i Związkowi Radzieckiemu. Jak przypomina analiza publikowana przez Explaining History, deklarowano sprzeciw wobec „kolonializmu we wszystkich jego postaciach”, obejmującego każdą formę dominacji zewnętrznej, niezależnie od jej ideologicznego uzasadnienia. Współczesna Rosja świadomie odwołuje się do tej tradycji. W swojej komunikacji podkreśla znaczenie wielobiegunowości oraz wspólnoty państw Globalnego Południa, które mają rzekomo odzyskiwać podmiotowość w systemie międzynarodowym. Problem polega na tym, że obserwowane działania stoją w sprzeczności z tym przekazem. Mechanizmy rekrutacyjne prowadzą do sytuacji, w której obywatele tych państw są wciągani w konflikt po stronie rosyjskiej. W praktyce oznacza to odejście od idei niezaangażowania i faktyczne podporządkowanie się jednemu z aktorów. W tym ujęciu widoczna jest wyraźna ciągłość historyczna. Związek Radziecki również deklarował wsparcie dla państw niezaangażowanych, jednocześnie konsekwentnie rozszerzając własną strefę wpływów. Dzisiejsza Rosja operuje mniej ideologicznym językiem, częściej wykorzystuje narzędzia ekonomiczne, sieci pośredników oraz mechanizmy rynkowe, jednak cel pozostaje zbliżony. Chodzi o wciąganie państw i ich społeczeństw w orbitę własnych interesów, przy jednoczesnym utrzymaniu narracji o partnerstwie i wspólnej walce z dominacją Zachodu. Między narracją a praktyką Zestawienie przypadków Iraku, Kuby oraz państw afrykańskich prowadzi do jednego zasadniczego wniosku, choć nie wynika on z deklaracji, lecz z obserwacji konkretnych działań. W różnych kontekstach geograficznych powtarza się ten sam schemat, w którym czynniki ekonomiczne, presja sytuacyjna oraz manipulacja informacyjna tworzą spójny mechanizm pozyskiwania ludzi do działań militarnych. Na poziomie oficjalnym Rosja konsekwentnie odwołuje się do idei współpracy i wspólnoty interesów z państwami Globalnego Południa. W praktyce prowadzi to jednak do ograniczania ich realnej autonomii. Koncepcja „trzeciej drogi”, która miała oznaczać niezależność od wielkich bloków, przestaje funkcjonować jako projekt polityczny, a zaczyna pełnić rolę narzędzia uzasadniającego konkretne działania. Z perspektywy analitycznej kluczowe znaczenie ma rozróżnienie między warstwą deklaratywną a operacyjną. To nie język oficjalnych wystąpień, lecz przebieg procesów rekrutacyjnych, przepływ ludzi oraz sposób ich wykorzystania pozwalają uchwycić rzeczywisty charakter relacji. W tym wymiarze Globalne Południe nie występuje jako równorzędny partner, lecz jako zasób, który można mobilizować w zależności od potrzeb strategicznych.

Rosja i Globalne Południe. Od Bandungu do instrumentalizacji zasobów ludzkich

•

2026-04-02

•

publikacje

Rosja od lat przedstawia się jako naturalny partner państw Globalnego …

komentarz analityczny

Wojna w Iranie nie funkcjonuje w jordańskim przekazie medialnym jako odległy konflikt geopolityczny. W analizowanym tygodniu zostaje ona przedstawiona jako zjawisko o bezpośrednim znaczeniu dla bezpieczeństwa, gospodarki i stabilności państwa. To przesunięcie nie wynika wyłącznie z uwarunkowań geograficznych, lecz z przyjętej logiki komunikacyjnej. Media w Jordanii nie ograniczają się do relacjonowania wydarzeń, lecz konsekwentnie osadzają je w lokalnym kontekście, przekładając konflikt na język ryzyka, kosztów oraz zarządzania kryzysowego. W efekcie konflikt przestaje być wydarzeniem zewnętrznym. Staje się narzędziem porządkowania debaty publicznej wokół bezpieczeństwa jako kategorii nadrzędnej. To właśnie ten mechanizm, a nie sama intensywność przekazu, jest najistotniejszym wnioskiem z analizy środowiska informacyjnego Jordanii w dniach 12–19 marca 2026 roku. Konflikt jako zagrożenie systemowe, nie epizod geopolityczny Dominujące redakcje, zarówno państwowe, jak i prywatne, konsekwentnie przedstawiają wojnę w Iranie jako proces o potencjale regionalnej destabilizacji. W centrum przekazu nie znajdują się działania militarne, lecz ich konsekwencje: ryzyko rozlania konfliktu, presja na bezpieczeństwo wewnętrzne oraz podatność gospodarki na wstrząsy zewnętrzne. Taka konstrukcja przekazu zmienia sposób odbioru wydarzeń. Konflikt nie jest analizowany w kategoriach „kto i gdzie uderzył”, lecz „co to oznacza dla nas”. W praktyce prowadzi to do wytworzenia środowiska interpretacyjnego, w którym wojna funkcjonuje jako stałe źródło zagrożenia systemowego, wymagające reakcji państwa i dostosowania zachowań społecznych. Państwo jako główny stabilizator percepcji Drugim wyraźnym elementem analizowanego przekazu jest silna rola komunikacji instytucjonalnej. Media regularnie odwołują się do komunikatów służb, procedur bezpieczeństwa oraz oficjalnych źródeł informacji, co ogranicza pole dla spekulacji i alternatywnych interpretacji. W krótkiej perspektywie model ten stabilizuje sytuację informacyjną i redukuje ryzyko paniki. W dłuższej jednak prowadzi do centralizacji autorytetu informacyjnego i uzależnienia odbiorców od jednego źródła interpretacji. To z kolei tworzy podatność na operacje wpływu, które nie muszą konkurować z wieloma narracjami, lecz jedynie podważyć wiarygodność dominującej. Dwutorowy system bezpieczeństwa: Iran i zagrożenia wewnętrzne Równolegle do wątku irańskiego w jordańskich mediach utrzymuje się stały blok tematyczny dotyczący bezpieczeństwa granic, przestępczości zorganizowanej oraz zagrożeń niekinetycznych, w tym cyberbezpieczeństwa. Oba strumienie przekazu wzajemnie się wzmacniają. Powstaje w ten sposób środowisko interpretacyjne, w którym bezpieczeństwo narodowe staje się kategorią nadrzędną wobec innych tematów publicznych. Debata nie toczy się wokół alternatywnych rozwiązań politycznych, lecz wokół stopnia zagrożenia i adekwatności reakcji państwa. Taka konfiguracja sprzyja sekurytyzacji kolejnych obszarów życia publicznego i ogranicza przestrzeń dla krytyki. Powtarzalne ramy narracyjne Analiza przekazów pozwala wyodrębnić zestaw powtarzalnych schematów interpretacyjnych, które organizują sposób opowiadania o konflikcie. Pierwszym jest bezpośredniość zagrożenia. Wojna przedstawiana jest jako proces, którego skutki mogą natychmiast dotknąć regionu, co wzmacnia poczucie pilności i podatność na komunikaty ostrzegawcze. Drugim jest rama suwerenności. Jordania nie jest stroną konfliktu, ale pozostaje gotowa do obrony własnego bezpieczeństwa. To jednocześnie komunikat uspokajający i wzmacniający odstraszanie na poziomie deklaratywnym. Trzecim jest ekonomizacja konfliktu. Wątek cieśniny Ormuz i bezpieczeństwa energetycznego pozwala mediom tłumaczyć wojnę przez pryzmat kosztów i ryzyk systemowych, czyniąc ją bardziej zrozumiałą i namacalną dla odbiorcy. Czwartym elementem jest silna obecność komunikatów proceduralnych. Instrukcje, ostrzeżenia i zalecenia ograniczają panikę, ale jednocześnie normalizują stan permanentnego kryzysu jako element funkcjonowania państwa. NATO i Polska: obecność wtórna i instrumentalna Na tle dominującej osi irańskiej wątki NATO oraz Polski pozostają marginalne i pojawiają się głównie w funkcji pomocniczej. NATO wykorzystywane jest jako rama interpretacyjna do opisu mechaniki bezpieczeństwa, zobowiązań sojuszniczych oraz progów reakcji. Jednocześnie widoczna jest narracja podkreślająca, że konflikt nie jest wojną NATO. Taki przekaz eksponuje różnice interesów i ograniczoną gotowość do wspólnego działania, co może być podatne na wtórne wykorzystanie w operacjach wpływu. Polska pojawia się sporadycznie, najczęściej jako element zbiorczych zestawień państw europejskich. Brak pogłębionego kontekstu sprawia, że jej obecność ma charakter symboliczny i może być łatwo reinterpretowana w uproszczonych przekazach wtórnych. Funkcjonalny podział ról w ekosystemie medialnym Analiza poszczególnych redakcji pokazuje, że różnice między nimi nie dotyczą zasadniczo treści, lecz funkcji przekazu. Media państwowe i oficjalne stabilizują sytuację informacyjną poprzez uporządkowany i proceduralny komunikat. Tytuły o profilu analitycznym osadzają konflikt w szerszym kontekście strategicznym i gospodarczym. Portale typu breaking news zwiększają tempo obiegu informacji i wzmacniają poczucie pilności. Powstaje w ten sposób system komplementarny, w którym jedne kanały odpowiadają za kontrolę i stabilizację, a inne za dynamikę i emocjonalny rezonans przekazu. To właśnie interakcja tych funkcji kształtuje całościowy obraz konfliktu w przestrzeni informacyjnej. Rosyjski ekosystem narracyjny: legalizm, emocje, destabilizacja Na tym tle szczególnego znaczenia nabiera aktywność rosyjskich kanałów wpływu. Ich działanie nie polega na tworzeniu alternatywnej wersji wydarzeń, lecz na budowaniu spójnego środowiska interpretacyjnego. Warstwa instytucjonalna koncentruje się na legalizmie i przypisaniu odpowiedzialności Zachodowi, przedstawiając Rosję jako racjonalnego aktora dyplomatycznego. Media takie jak RT Arabic i Sputnik Arabic wzmacniają przekaz poprzez emocjonalizację i eksponowanie podziałów wśród państw zachodnich. TASS, działając w formacie depeszy, zwiększa przenikalność tych treści i wprowadza elementy destabilizujące, w tym sugestie operacji pod fałszywą flagą. Całość tworzy system, w którym odbiorca porusza się pomiędzy ograniczonym zestawem interpretacji: konflikt jako cudza wojna generująca lokalne koszty, Zachód jako aktor niespójny oraz Rosja jako potencjalny stabilizator. Ryzyka informacyjne i kierunek rozwoju sytuacji Zidentyfikowane ryzyka mają przede wszystkim charakter strukturalny. Presja natychmiastowości zwiększa poziom szumu informacyjnego i ryzyko błędnych interpretacji. Publicystyka scenariuszowa może utrwalać przekonanie o nieuchronnej eskalacji. Instrumentalne użycie NATO sprzyja uproszczeniom, a epizodyczne odniesienia do Polski mogą prowadzić do nadinterpretacji. W krótkiej perspektywie należy oczekiwać utrzymania dominacji osi „Iran – energia – stabilność”. Nawet przy braku przełomów militarnych temat konsekwencji gospodarczych i bezpieczeństwa energetycznego będzie podtrzymywał wysoką intensywność przekazu. Równolegle wzrośnie znaczenie analiz dotyczących mechaniki NATO i reakcji Zachodu, co zwiększy wagę monitoringu treści opiniotwórczych. W analizowanym okresie jordańskie środowisko informacyjne nie tyle relacjonowało wojnę w Iranie, ile wykorzystało ją do redefinicji własnych ram bezpieczeństwa. Konflikt stał się narzędziem organizowania percepcji, a nie tylko przedmiotem opisu. To właśnie ta zmiana funkcji przekazu powinna być traktowana jako kluczowy sygnał z punktu widzenia oceny ryzyka informacyjnego. Shaffafiya – Project Shaffafiya

Wojna blisko granicy. Jak jordańskie media „przenoszą” konflikt z Iranu do debaty publicznej

•

2026-03-31

•

publikacje

Wojna w Iranie nie funkcjonuje w jordańskim przekazie medialnym jako …

komentarz analityczny

Kontynuujemy monitoring aparatu propagandy Kremla wobec zwiększenia intensywności ataków informacyjnych wymierzonych w Polskę. Analiza bieżących przekazów pokazuje, że rosyjska propaganda nie tylko utrzymuje dotychczasowe linie narracyjne, lecz także systematycznie je rozwija, dostosowując przekaz do zmieniającej się sytuacji międzynarodowej, wojny w Ukrainie, operacji w Iranie oraz napięć wokół bezpieczeństwa europejskiego. Polska pozostaje jednym z głównych celów rosyjskich operacji informacyjnych, ponieważ jest przedstawiana jako kluczowy aktor wsparcia Ukrainy, ważne ogniwo NATO na wschodniej flance oraz państwo aktywnie wzmacniające własne zdolności obronne. W aktualnym rosyjskim przekazie Polska coraz częściej ukazywana jest jako bezpośredni uczestnik wojny "przeciwko Rosji". Kremlowska propaganda konsekwentnie zaciera granicę między wsparciem udzielanym Ukrainie a rzekomym bezpośrednim udziałem Polski w działaniach zbrojnych. Pomoc logistyczna, szkoleniowa, polityczna i wojskowa dla Kijowa przedstawiana jest nie jako element solidarności sojuszniczej i wsparcia państwa broniącego się przed agresją, lecz jako dowód współprowadzenia wojny przez Warszawę. Taki zabieg ma służyć delegitymizacji polskiej polityki bezpieczeństwa oraz budowaniu fałszywego obrazu Polski jako strony konfliktu. Jednym z najważniejszych rozwijanych wątków pozostaje przedstawianie Polski jako głównego zaplecza operacyjnego i logistycznego „wojny zastępczej” prowadzonej przez Zachód przeciwko Rosji. W tym ujęciu Polska ma być centrum transferu uzbrojenia, sprzętu oraz wsparcia kadrowego dla Ukrainy. Przekaz ten nie jest jedynie próbą oskarżenia Warszawy o współodpowiedzialność za przebieg wojny. Jego celem jest również odwrócenie odpowiedzialności za sam konflikt i jego przedłużanie — z Rosji jako agresora na państwa NATO, a szczególnie na Polskę jako państwo frontowe. Widoczna jest także intensyfikacja narracji przedstawiających Polskę jako państwo prowadzące działania sabotażowe i terrorystyczne wymierzone w Rosję. W ostatnim okresie rosyjska przestrzeń informacyjna częściej operuje sugestiami, że Warszawa lub podmioty z nią powiązane mają uczestniczyć w operacjach destabilizacyjnych. Narracje te są zwykle wzmacniane przez inscenizowane incydenty, niezweryfikowane oskarżenia lub komunikaty służb specjalnych, których funkcją nie jest przekazanie wiarygodnej informacji, lecz stworzenie uzasadnienia dla dalszej eskalacji propagandowej. Tego rodzaju przekazy mają budować atmosferę permanentnego zagrożenia oraz uzasadniać kolejne wrogie działania informacyjne wobec Polski. Równolegle rozbudowywana jest linia narracyjna przedstawiająca Polskę jako państwo agresywne i prowokujące eskalację. Modernizacja sił zbrojnych, rozwój potencjału odstraszania, inwestycje w obronność oraz aktywność w strukturach NATO są reinterpretowane jako dowód rzekomo ofensywnych zamiarów Warszawy. Rosyjska propaganda usiłuje w ten sposób odwrócić znaczenie działań stricte defensywnych, nadając im charakter agresywny. Ma to osłabić międzynarodowe zrozumienie dla polskich działań obronnych i przedstawić Rosję nie jako źródło zagrożenia, lecz jako państwo reagujące na cudzą „prowokację”. Kolejnym stałym elementem rosyjskiego przekazu jest przedstawianie Polski jako narzędzia polityki Stanów Zjednoczonych. W tej narracji Warszawa nie funkcjonuje jako samodzielny podmiot strategiczny, lecz jako wykonawca interesów Waszyngtonu. Celem takiego ujęcia jest podważenie wiarygodności polskiej polityki zagranicznej oraz osłabienie jej legitymacji zarówno w kraju, jak i za granicą. Propaganda Kremla próbuje przekonać odbiorców, że Polska nie działa we własnym interesie bezpieczeństwa, lecz realizuje cudzy scenariusz geopolityczny. Z tą narracją ściśle łączy się kolejny wątek: Polska jako państwo dążące do rozszerzenia konfliktu na NATO. Rosyjskie przekazy sugerują, że działania Warszawy mają na celu wciągnięcie całego Sojuszu Północnoatlantyckiego do bezpośredniej konfrontacji z Rosją. Budowany w ten sposób obraz Polski jako czynnika destabilizującego bezpieczeństwo europejskie ma służyć nie tylko osłabieniu zaufania do Warszawy, lecz także wzbudzaniu niepokoju w innych państwach sojuszniczych. To próba przedstawienia Polski nie jako filaru wschodniej flanki, ale jako źródła ryzyka dla całej Europy. Rosyjska propaganda nie rezygnuje również z narracji historyczno-terytorialnych. Regularnie powracają tezy o rzekomych polskich planach rewizji granic i ambicjach wobec zachodniej Ukrainy. Wsparcie udzielane Kijowowi ma w tej konstrukcji nie wynikać z solidarności i wspólnoty interesów bezpieczeństwa, lecz z ukrytych aspiracji terytorialnych. Jest to klasyczny mechanizm dezinformacyjny, którego celem jest jednoczesne uderzenie w zaufanie między Polską a Ukrainą oraz podważenie wiarygodności polskiej polityki w oczach partnerów zachodnich. Ważnym komponentem tych działań pozostaje również przedstawianie Polski jako źródła zagrożenia dla bezpieczeństwa regionalnego. W rosyjskim przekazie to nie agresywna polityka Kremla destabilizuje Europę Środkowo-Wschodnią, lecz działania państw NATO, ze szczególnym wskazaniem na Polskę. Mamy tu do czynienia z charakterystycznym dla rosyjskiej propagandy mechanizmem odwracania odpowiedzialności: sprawca zagrożenia próbuje przypisać własne działania swoim przeciwnikom. W ten sposób Rosja stara się zaciemnić rzeczywisty układ przyczyn i skutków w regionie. Istotne miejsce zajmują również przekazy obliczone na oddziaływanie psychologiczne wobec polskiego społeczeństwa. Polska przedstawiana jest jako państwo narażające własnych obywateli na wojnę, a działania władz interpretowane są jako prowadzące do nieuchronnego wciągnięcia kraju w konflikt zbrojny. Tego rodzaju narracje mają wzmacniać lęk, poczucie bezradności i zmęczenie sytuacją bezpieczeństwa. Ich celem jest osłabienie społecznego poparcia dla polityki obronnej, obecności sojuszniczej i dalszego wsparcia Ukrainy. W szerszym wymiarze Polska pozostaje też wpisywana w ogólną, antyzachodnią konstrukcję propagandową Kremla. W tej optyce Warszawa jest jednym z elementów „agresywnego Zachodu”, który odpowiada za konflikty międzynarodowe, destabilizację świata oraz eskalowanie napięć z Rosją. Tego rodzaju przekaz nie jest skierowany wyłącznie do odbiorcy rosyjskiego. Jest on częścią szerszej operacji perswazyjnej, mającej wpływać również na audytoria zagraniczne, zwłaszcza tam, gdzie obecne są nastroje antyamerykańskie, antynatowskie lub izolacjonistyczne. Rosja rozwija także narracje dotyczące rzekomej „nuklearyzacji” Europy przez Polskę. Debata o odstraszaniu, wzmacnianiu zdolności strategicznych i długofalowym bezpieczeństwie regionu przedstawiana jest jako dowód, że Warszawa zwiększa ryzyko wojny nuklearnej. To kolejny przykład propagandowego zawłaszczania pojęć bezpieczeństwa i odstraszania w celu wywołania społecznego niepokoju. W tej konstrukcji każde działanie służące wzmocnieniu bezpieczeństwa zostaje odwrócone i ukazane jako źródło zagrożenia. Nie słabnie także przekaz obarczający Polskę odpowiedzialnością za przedłużanie wojny na Ukrainie. Pomoc dla walczącego państwa przedstawiana jest jako blokowanie pokoju i utrudnianie porozumienia. To jedna z najbardziej konsekwentnie rozwijanych narracji, ponieważ pozwala Rosji prezentować własną agresję jako konflikt podtrzymywany przez innych. W tej logice Polska staje się jednym z głównych „winnych” utrzymywania wojny, choć w rzeczywistości wspiera państwo broniące się przed pełnoskalową inwazją. Całość tych działań wskazuje, że Rosja nie prowadzi wobec Polski pojedynczych, incydentalnych kampanii dezinformacyjnych, lecz rozwija długotrwałą i wielowarstwową operację propagandową. Jej celem jest jednoczesne oddziaływanie na kilka poziomów: osłabianie wiarygodności Polski za granicą, podważanie zaufania społecznego wewnątrz kraju, wzbudzanie strachu i zmęczenia oraz rozbijanie spójności politycznej Zachodu. Obecna intensyfikacja przekazów pokazuje, że Polska pozostaje dla Kremla celem priorytetowym — zarówno jako państwo wspierające Ukrainę, jak i jako istotny filar bezpieczeństwa regionu. Z perspektywy bezpieczeństwa informacyjnego oznacza to konieczność dalszego, systematycznego monitorowania rosyjskich przekazów oraz szybkiego identyfikowania nowych wariantów znanych narracji. Rosyjska propaganda nieustannie adaptuje język, kontekst i nośniki komunikacyjne, lecz jej strategiczny cel pozostaje niezmienny: osłabić Polskę jako państwo, podważyć zaufanie do jej polityki oraz ograniczyć jej zdolność do aktywnego działania w środowisku bezpieczeństwa europejskiego.

Rosja kontynuuje i rozwija działania propagandowe wymierzone w Polskę

•

2026-03-28

•

disinfopack, język polski

Kontynuujemy monitoring aparatu propagandy Kremla wobec zwiększenia intensywności ataków informacyjnych …

Polska jako cel

•

2026-03-28

•

publikacje

Jak Rosja buduje obraz Polski jako agresywnej, niestabilnej i eskalującej …

komentarz analityczny

Ten sam mechanizm, różne maski. Wzorzec rosyjskich operacji informacyjnych w Armenii, Gruzji, Mołdawii i Ukrainie w 2026 roku

•

2026-03-24

•

publikacje

Rosyjskie operacje informacyjne prowadzone w 2026 roku w Armenii, Gruzji, …

komentarz analityczny

English

Najnowsza aktywność

Nuklearna narracja Kremla. Rosyjska propaganda obarcza NATO winą za „kryzys nuklearny”

•

2026-04-17

•

publikacje

Wprowadzenie Analizowana propaganda, przypisywana Dmitrijowi Mielnikowowi, stanowi przykład charakterystycznej dla rosyjskiego aparatu wpływu konstrukcji narracyjnej, w której kwestia bezpieczeństwa międzynarodowego zostaje wykorzystana …

komentarz analityczny

Rosyjski aparat wpływu wobec Ukrainy w marcu 2026 roku

•

2026-04-17

•

publikacje

Jak propaganda delegitymizuje państwo, osłabia morale społeczne i podważa sens oporu Niniejsze opracowanie powstało w oparciu o monitoring kanałów oddziaływania rosyjskiego aparatu …

komentarz analityczny

Lęk, chaos i erozja zaufania – Rosyjskie narracje destabilizacyjne w przestrzeni bezpieczeństwa euroatlantyckiego

•

2026-04-15

•

publikacje

Jak Kreml buduje obraz Zachodu jako źródła chaosu, a Rosji jako rzekomego rzecznika stabilizacji Niniejsze opracowanie powstało na podstawie analizy przekazów publikowanych …

komentarz analityczny

„Ingerencja w wybory” jako operacja wpływu. Mechanizm presji prawnej wokół Armenii

•

2026-04-13

•

publikacje

Komunikat prasowy Amsterdam & Partners LLP, złożony 8 kwietnia 2026 roku i dotyczący formalnej skargi do Komisji Europejskiej w związku z planowanym …

komentarz analityczny

Duchy Wietnamu i Afganistanu – Rosyjska operacja psychologiczna przeciwko USA i Zachodowi

•

2026-04-10

•

publikacje

Operacja USA i Izraela przeciwko Iranowi, niezależnie od jej kontekstu wojskowego, niemal natychmiast stała się w rosyjskim ekosystemie propagandowym zasobem do prowadzenia …

komentarz analityczny

Հոգնածություն, թուլություն, կախվածություն – Հայաստանը ռուսական տեղեկատվական պատերազմի մեջ

Ռուսական ազդեցության գործողությունները Հայաստանի տեղեկատվական միջավայրում (սեպտեմբեր 2025 թ.)

2025 թվականի սեպտեմբերին Հայաստանի տեղեկատվական տարածքը դարձավ ռուսական և ռուսամետ լրատվական ալիքների ինտեգրված հոգեբանական գործողությունների թիրախը։ Այս գործողությունների հիմնական նպատակը Հայաստանի Ռուսաստանի նկատմամբ անխուսափելի կախվածության համոզմունքի ամրապնդումն էր, Արևմուտքի նկատմամբ վստահության նվազեցումը, ինչպես նաև Նիկոլ Փաշինյանի կառավարության և նրա բարեփոխումների լեգիտիմության քայքայումը։ Ռուսական տեղեկատվական էկոհամակարգը միավորեց էմոցիոնալ ճնշումը, ազգային խորհրդանիշների մանիպուլյացիան և արևմտյան լրատվամիջոցների կեղծ աղբյուրների ստեղծումը՝ ձևավորելով միավորած նարատիվ Արևմուտքի՝ որպես «դավաճան հովանավորի», և Ռուսաստանի՝ որպես միակ անվտանգության ու ավանդույթների երաշխավորի մասին։

Համակարգային վերլուծություն

Ռուսական քարոզչությունը Հայաստանում պահպանեց բարձր ինտենսիվությունը և գործողությունների աճող բարդությունը։ Ռուսամետ հաղորդագրություններում հետևողականորեն ընդգծվում էին երեք փոխկապակցված թեմաներ՝ անվստահություն պետական ինստիտուտների նկատմամբ, «ռուսական անվտանգության հովանոցի» իդեալիզացում և Արևմուտքի բարոյական վարկաբեկում։ Այս գործողությունների նպատակը հասարակական գիտակցության մեջ ամրապնդելն է այն համոզմունքը, որ արևմտյան ինտեգրացիան հանգեցնում է քաոսի, արժեքների կորստի և ինքնիշխանության անկման։

Դեզինֆորմացիոն պատմությունները համակցում էին վախի, հիասթափության և հուսահատության զգացմունքները։ Ռուսական լրատվամիջոցները շահարկում էին ինչպես ընթացիկ իրադարձությունները (օր.՝ ազգային խորհրդանիշների փոփոխությունը), այնպես էլ անձնական թեմաներ (Փաշինյանի վարկաբեկում), որպեսզի ձևավորեն պետականության ճգնաժամի տպավորություն։ Արդյունքում ստեղծվեց հաղորդագրությունների միասնական դաշտ՝ Հայաստանը պատկերելով որպես թույլ, Արևմուտքից հիասթափված և Ռուսաստանի հովանավորությանը ենթակա պետություն։

Առաջատար նարատիվներ

1. «Ռուսական անվտանգության հովանոց» – Հայաստանը որպես կախյալ պետություն
Գլխավոր թեման մնաց այն պնդումը, որ միայն Ռուսաստանի ռազմական և քաղաքական ներկայությունն է ապահովում Հայաստանի գոյատևումը Ադրբեջանի և Թուրքիայի սպառնալիքների դեմ։ Ռուսամետ ալիքները, այդ թվում՝ Rybar-ը և Sputnik Armenia-ն, հակադրեցին «Մոսկվայի հանդեպ ողջախոհ հավատարմությունը» Վրաստանի և Ուկրաինայի «սխալ ճանապարհին»։ Նպատակն է կախվածության զգացումը նորմալացնել՝ որպես գոյատևման պայման։

2. «Արևմուտքի դավաճանությունը» և եվրոպամետ քաղաքականությունից հիասթափությունը
Ռուսական լրատվամիջոցները ուժեղացրին հաղորդագրությունները Արևմուտքի կողմից Հայաստանի «լքման» մասին։ RESTmedia-ն և RT-ն ԵՄ ծրագրերը (EITI, ProElect, Open Ownership) ներկայացնում էին որպես ընտրական մանիպուլյացիաների և «փափուկ քաղաքական միջամտության» գործիք։ Արևմուտքը պատկերվում էր որպես ուժ, որը ժողովրդավարությունը օգտագործում է աշխարհաքաղաքական նպատակներով, այլ ոչ թե գործընկերային հարաբերությունների համար։

3. Կառավարության և Փաշինյանի անձնական վարկաբեկում
Ստեղծվել էր կեղծ The Times of Canada կայքը, որը հրապարակել էր տեղեկություն Փաշինյանի՝ Կանադայում շքեղ առանձնատուն գնելու մասին։ Այս պատմությունը պետք է խաթարեր նրա՝ հակակոռուպցիոն առաջնորդի կերպարը։ Միևնույն ժամանակ ANNA News-ը և Node of Times-ը տարածում էին տեղեկություն, թե Արևմուտքը պատրաստում է «նոր վարչապետի»՝ Արման Գրիգորյանին, որը ենթարկվում է ՆԱՏՕ-ին և Բրիտանիային։

4. Ազգային ինքնության խորհրդանիշների կորուստը
Արարատի պատկերի հեռացման որոշումը անձնագրերից ռուսամետ լրատվամիջոցները ներկայացրին որպես «ազգային դավաճանություն» և Արևմուտքին ենթարկվելու դրսևորում։ Այս թեման զարգացվեց Rybar-ի, Sputnik Armenia-ի և Telegram-ի խմբերի միջոցով, որոնք այն կապեցին «պատմության ջնջման» և Հայ Առաքելական Եկեղեցու «թուլացման» գաղափարների հետ։

5. Հայաստանը որպես քաոսի և ճգնաժամի երկիր
Ռուսական և ադրբեջանական ալիքները շարունակաբար ստեղծում էին Հայաստանի՝ կոռուպցիայի, անկառավարելիության և ներքին անկայունության մասին պատկեր։ Օգտագործվում էին առօրյա թեմաներ՝ հանցագործություններ, դժբախտ պատահարներ, տնտեսական անկում, որպեսզի խորացնեն հասարակական անհանգստությունը և բարոյալքումը։

6. «Ավանդույթ ընդդեմ Արևմուտքի դեկադենցիայի»
Sputnik Armenia-ն և «Ռուսական Տունը» տարածում էին նարատիվներ, որոնք հակադրում էին Հայաստանի հոգևորությունն ու պահպանողականությունը Արևմուտքի «բարոյական անկմանը»։ Այս հաղորդագրությունները հղում էին անում ընտանեկան արժեքների և հավատքի պաշտպանությանը՝ ներկայացնելով Ռուսաստանը որպես Հայաստանի «հոգևոր պաշտպան»։

Ազդեցության տեխնիկաներ և գործիքներ

Կեղծ պորտալներ և աղբյուրների կլոնավորում․ օրինակ՝ The Times of Canada, RESTmedia՝ արևմտյան լրատվամիջոցների ձևաչափի կեղծում՝ դեզինֆորմացիային օրինական տեսք տալու նպատակով։
Տրանսազգային ամպլիֆիկացիա․ համագործակցություն Rybar, Node of Times, ZLenta ցանցերի, ադրբեջանական ալիքների և հայկական սփյուռքի խմբերի միջև՝ բովանդակությունը բազմապատկելու համար։
Սոցիալական ցանցերում կեղծ էջեր․ HayLeaks և ArmFiles էջերը տարածում էին ռուսամետ հաղորդագրություններ Ռուսաստանի «հովանավորության» մասին։
Էմոցիոնալ և կրոնական նարատիվներ․ ազգային խորհրդանիշների, կրոնի և վտանգի զգացման շահարկում՝ հասարակությունը պառակտելու նպատակով։
Անձնական դեզինֆորմացիա․ արևմտյան գործընկերներին վերագրվում էին քաղաքական միջամտություններ կամ հայ գործիչների «պատրաստում» օտար ծառայությունների կողմից։

Վերլուծական մեկնաբանություն

Սեպտեմբեր 2025-ը ցույց տվեց, որ Ռուսաստանի տեղեկատվական ռազմավարությունը Հայաստանի նկատմամբ հասել է բարձր համակարգման և հետևողականության մակարդակի։ Արևմտյան լրատվամիջոցներին նմանվող կեղծ աղբյուրների, ինչպիսիք են The Times of Canada-ն, օգտագործումը վկայում է ազդեցության գործողությունների պրոֆեսիոնալացման մասին։ Միևնույն ժամանակ ձևավորվում են ռուս–ադրբեջանական–հայկական ամպլիֆիկացիոն ցանցեր, որոնց առանցքային դերակատարը Rybar-ն է և նրա ենթակայությունները։

Նոր միտում է դառնում քաղաքական դեզինֆորմացիայից անցումը դեպի էմոցիոնալ և ինքնության վրա հիմնված գործողություններ։ Արարատի կամ Եկեղեցու թեմաներն օգտագործվում են որպես հասարակական հուզմունք առաջացնող գործիք և որպես ճնշման միջոց իշխանությունների վրա։ Արդյունքում ռուսական ազդեցության գործողությունները ոչ միայն ապակայունացնում են հանրային դիսկուրսը, այլև հետևողականորեն կասկածի տակ են դնում արևմտյան բարեփոխումների իմաստը՝ խոչընդոտելով հասարակության տեղեկատվական կայունությունը։

MUGA ծրագիր – Հայաստան
Հրապարակումը պատրաստվել է Հայաստանի տեղեկատվական միջավայրի ընթացիկ մոնիտորինգի հիման վրա՝ MUGA ծրագրի II մոդուլի շրջանակներում («Թվային հետաքննություններ և ազդեցության գործողությունների վերլուծություն՝ ուղղված տեղեկատվական միջավայրի անվտանգության ապահովմանը Մոլդովայի, Ուկրաինայի, Վրաստանի և Հայաստանի հասարակություններում»):
Ծրագիրն իրականացվում է INFO OPS Polska Հիմնադրամի և DFRLab (Atlantic Council)-ի կողմից։

Գործողությունները ֆինանսավորվում են Լեհաստանի ԱԳՆ-ի կողմից՝ «Հանրային դիվանագիտություն 2024–2025 – եվրոպական չափում և դեզինֆորմացիային հակազդում» մրցույթի շրջանակներում։ Հրապարակումն արտահայտում է միայն հեղինակների կարծիքը և չի կարող նույնացվել Լեհաստանի Հանրապետության ԱԳՆ-ի պաշտոնական դիրքորոշման հետ։