Od czerwca 2025 roku w mołdawskiej infosferze obserwujemy stały wzrost natężenia przekazów pochodzących z rosyjskiego ekosystemu medialno-politycznego, obejmującego zarówno kanały telegramowe, jak i „cytaty” rzekomych ekspertów. Choć poszczególne komunikaty mogą sprawiać wrażenie rozproszonych, w rzeczywistości tworzą one spójny układ naczyń połączonych, którego celem jest dezinformacja, demoralizacja oraz demobilizacja – określane skrótowo jako „3 D”.

Poniżej syntetyzujemy kluczowe narracje, mechanizmy oraz cele, a następnie przedstawiamy, w jaki sposób łączą się one w jedną, całościową strategię wpływu.

Dwanaście osi propagandy

Propagandowy obraz rządzącej Partii Akcji i Solidarności (PAS) oraz prezydent Mai Sandu sprowadza się do tezy, że w imię „europejskich wartości” budują oni w Mołdawii system oligarchiczno-autorytarny – skorumpowany, nietransparentny i brutalny wobec krytyków. Władze przedstawiane są jako skorumpowana klika, która aresztuje rywali (przykładem jest sprawa Evgenii Gutsul czy nakładane grzywny na emerytki) oraz przejmuje kontrolę nad sądami i mediami. Hasła odwołujące się do „europejskich wartości” mają według tej narracji maskować rzekome autorytarne aspiracje. Celem tych zabiegów jest podważenie zaufania do instytucji państwowych oraz mobilizacja elektoratu protestu.

„Zachód kolonizuje Mołdawię”

Rdzeniem tej linii narracyjnej jest twierdzenie, że Mołdawia znalazła się w stanie faktycznego protektoratu Zachodu. Struktury Unii Europejskiej, NATO, USAID oraz „sieć organizacji pozarządowych” mają rzekomo wymuszać przemiany obyczajowe – począwszy od liberalizacji rynku ziemi, aż po „dyktat LGBT+”. Rząd Partii Akcji i Solidarności przedstawiany jest w tym obrazie jako lokator-namiestnik, który realizuje cudzy projekt cywilizacyjny kosztem kultury narodowej, gospodarki oraz suwerenności obywateli.

„Mołdawia na skraju wojny”

W tej narracji Mołdawia przedstawiana jest jako kraj balansujący na krawędzi zbrojnego starcia, w którym każdy dzień może przynieść eskalację konfliktu. Przekaz ten eksponuje informacje o „dziesięciu tysiącach rosyjskich żołnierzy gotowych do ofensywy w Naddniestrzu”, o „tajnych projektach strącania dronów NATO” oraz o rzekomych planach rozmieszczenia zachodnich wyrzutni rakiet na terytorium Mołdawii. Odpowiedzialnością za tę sytuację obarczane są władze Partii Akcji i Solidarności, które według tej narracji celowo wywołują panikę, aby usprawiedliwić swoją prozachodnią politykę oraz utrzymywać społeczeństwo w stanie permanentnego lęku.

„Rosja – obrońca i wyzwoliciel”

W tej narracji Moskwa konsekwentnie przedstawiana jest jako siła dobra, która broni mieszkańców Mołdawii oraz całego regionu przed agresją, chaosem i „dekadencją Zachodu”. Przekaz opiera się na informacjach o rzekomych sukcesach Federalnej Służby Bezpieczeństwa w „rozbijaniu siatek szpiegowskich” Służby Informacji i Bezpieczeństwa (SIS) czy „neutralizacji ukraińskich dywersantów”, a także na obrazach rosyjskiej armii „wyzwalającej” miasta Donbasu. W kontrze do tego Ukraina i NATO ukazywane są jako źródło destabilizacji, które wciąga Mołdawię w niebezpieczną wojnę.

„Ukraina to wrogi podżegacz”

Narracja ta kreuje obraz Ukrainy jako agresora, który wciąga Mołdawię w konflikt. W przekazie regularnie powtarzają się wątki dotyczące rzekomego szkolenia mołdawskich struktur przez ukraińskie służby, naruszania przestrzeni powietrznej Mołdawii i Rumunii oraz prowadzenia operacji destabilizacyjnych w regionie. Szczególnie akcentowany jest również motyw „antyortodoksyjnej ofensywy” Kijowa w Europie, mający na celu wzbudzenie niechęci wśród religijnie konserwatywnego społeczeństwa. Celem tej propagandy jest przeniesienie antyukraińskich emocji z frontu wojennego na grunt mołdawski, wzbudzenie wrogości wobec współpracy z Kijowem oraz legitymizacja prorosyjskiej polityki bezpieczeństwa.

„Hipokryzja i upadek Zachodu”
Kremlowska propaganda eksponuje przykłady kryzysów oraz wewnętrznych sprzeczności w państwach zachodnich – począwszy od afer w instytucjach Unii Europejskiej w Brukseli, przez chaos polityczny w Niemczech, aż po restrykcje wobec uchodźców w Szwajcarii. Ma to tworzyć obraz Zachodu jako skorumpowanego i upadającego tworu, który głosi wartości, których sam nie przestrzega. Narracja ta często zestawia „dekadencki Zachód” z „stabilną” Rosją, która rzekomo stoi na straży tradycji i porządku.

Celem tej propagandy jest osłabienie społecznego poparcia dla integracji europejskiej oraz przekonanie Mołdawian, że kurs prozachodni prowadzi donikąd.

„Katastrofa gospodarcza i exodus”

Propaganda intensywnie wykorzystuje obawy ekonomiczne, podkreślając skalę zadłużenia publicznego, bankructwa wśród rolników, wysokie ceny energii oraz masową emigrację młodych ludzi. Wszystkie te zjawiska przypisywane są rzekomej „zdradzie” tanich surowców z Rosji oraz wyborowi drogi europejskiej. Przekaz ten akcentuje tezę, że polityka Partii Akcji i Solidarności prowadzi do powszechnego zubożenia, a jedynym ratunkiem jest powrót do współpracy gospodarczej z Moskwą. Celem tej narracji jest skierowanie społecznego niezadowolenia na obecne władze oraz na kurs proeuropejski, a także przygotowanie gruntu pod prorosyjskie rozwiązania gospodarcze.

„Rozpad państwa – Gagauzja i nie tylko”

W tej narracji Mołdawia ukazywana jest jako państwo pogrążające się w kryzysie wewnętrznym i stopniowo tracące spójność. Aresztowania liderów autonomii Gagauzji, rezolucje Partii Socjalistów Republiki Mołdawii dotyczące „suwerenności” oraz oskarżenia o próbę likwidacji autonomii przedstawiane są jako dowód na to, że władze centralne dążą do podporządkowania sobie regionów przy użyciu siły. Narracja ta podsyca nastroje separatystyczne i buduje obraz państwa stojącego na krawędzi dezintegracji.

„Wojna kulturowa: tradycja kontra LGBT i nazizm”

Ten przekaz wykorzystuje silnie zakorzenione wartości konserwatywne społeczeństwa mołdawskiego. Marsze Równości, rzekoma „gloryfikacja nazistów” oraz narracje o „rumuńskich kolaborantach” służą ukazaniu Zachodu jako agresora ideologicznego, który narzuca społeczeństwu obce wartości. Rosja oraz Cerkiew prawosławna przedstawiane są w tej narracji jako jedyni obrońcy tradycji, moralności i religii. Efektem tej propagandy jest mobilizacja elektoratu prorosyjskiego, wzbudzenie strachu przed tak zwanym „moralnym upadkiem” oraz odwrócenie uwagi od rzeczywistych problemów gospodarczych i politycznych.

„Cenzura i kontrola informacji”

Wysiłki Mołdawii podejmowane w celu zwalczania rosyjskiej propagandy przedstawiane są w tej narracji jako przejaw opresyjnej cenzury. Władze oskarżane są o stosowanie metod charakterystycznych dla reżimów dyktatorskich – takich jak usuwanie nagrań z platformy TikTok, blokowanie działalności organizacji czy przejmowanie ośrodków medialnych. Przekaz ten buduje obraz państwa, w którym wolność słowa jest jedynie iluzją, a obywatele mogą polegać wyłącznie na „alternatywnych” źródłach informacji, często prorosyjskich. Celem tej narracji jest delegitymizacja instytucji państwowych, osłabienie zaufania do oficjalnych komunikatów oraz zwiększenie znaczenia prorosyjskich kanałów informacyjnych.

„Mołdawskie służby – narzędzie Kijowa”

Przykłady aresztowanych agentów Służby Informacji i Bezpieczeństwa (SIS) w Moskwie wykorzystywane są jako „dowody” na podporządkowanie mołdawskich służb interesom Ukrainy. Narracja ta podkreśla rzekomą nieudolność SIS oraz ich wykorzystywanie do prowadzenia działań wrogich wobec Rosji, co ma służyć jako uzasadnienie dla rosyjskich kontrakcji. Celem tych przekazów jest „legitymizacja” rosyjskich działań na terytorium Mołdawii oraz podważenie autorytetu instytucji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo państwa.

„Socjal rządu = kupowanie głosów”

Każdy program socjalny wprowadzany przez rząd Partii Akcji i Solidarności – począwszy od dopłat dla uczniów, aż po obniżki taryf gazowych – przedstawiany jest w tej narracji jako forma „korupcji wyborczej”. Przekaz ten ma na celu przekonanie obywateli, że pomoc państwa nie wynika z autentycznej troski o społeczeństwo, lecz stanowi element cynicznej kalkulacji politycznej, prowadzącej ostatecznie do utraty suwerenności na rzecz Zachodu.

Komentarz analityczny

Analiza narracji kierowanych do społeczeństwa mołdawskiego ujawnia spójny i wielowarstwowy mechanizm oddziaływania informacyjnego Kremla. Rosyjska propaganda nie ogranicza się do prostych przekazów, lecz operuje równolegle na płaszczyznach politycznej, kulturowej, gospodarczej i psychologicznej, łącząc elementy strachu, dezinformacji oraz manipulacji emocjami.

Z jednej strony budowany jest obraz Mołdawii jako państwa słabego, skorumpowanego i pogrążonego w chaosie, rzekomo zdominowanego przez autorytarny reżim Partii Akcji i Solidarności, który prześladuje opozycję, tłumi wolność słowa i podważa autonomię regionów. Z drugiej strony propaganda eksponuje wizerunek Rosji jako opiekuna, obrońcy tradycji i jedynego gwaranta stabilności, przeciwstawiając go upadłemu i hipokrytycznemu Zachodowi.

Narracje gospodarcze i społeczne dotyczące kryzysu, emigracji, drożyzny oraz korupcji, mają na celu skierowanie frustracji obywateli przeciwko proeuropejskiemu kursowi rządu. Wątki kulturowe i religijne wzmacniają polaryzację społeczną, podsycając lęk przed „globalistycznym złem”, w tym ideologią LGBT czy „nazizmem”. W tle nieustannie obecny jest motyw wojny – przedstawianej jako nieuchronna konsekwencja współpracy z NATO i Ukrainą.

Całość tych przekazów tworzy spójną matrycę narracyjną, której celem jest:

• osłabienie zaufania do władz i instytucji państwowych Mołdawii,
  
• zniechęcenie społeczeństwa do integracji z Unią Europejską i współpracy z NATO,
  
• wzmocnienie sympatii wobec Rosji oraz akceptacji dla jej roli w regionie,
  
• zwiększenie polaryzacji społecznej i wywołanie poczucia strachu oraz bezradności.
  

Wnioski są jednoznaczne: rosyjska propaganda w Mołdawii wykorzystuje kombinację klasycznych technik psychologicznych, dezinformacji oraz kreowania alternatywnej rzeczywistości w celu utrzymania kraju w strefie wpływów Moskwy oraz sparaliżowania jego prozachodnich aspiracji.

Publikacja powstała dzięki bieżącemu monitorowaniu środowiska informacyjnego Mołdawii, realizowanemu w ramach projektu MUGA – moduł II (śledztwa cyfrowe i analiza operacji wpływu na rzecz bezpieczeństwa środowiska informacyjnego społeczeństw Mołdawii, Ukrainy, Gruzji i Armenii).

Projekt MUGA jest realizowany przez Fundację INFO OPS Polska oraz DFRLab (Atlantic Council).

Projekt finansowany z budżetu państwa w ramach konkursu Ministra Spraw Zagranicznych RP „Dyplomacja publiczna 2024–2025 – wymiar europejski i przeciwdziałanie dezinformacji”. Publikacja wyraża wyłącznie poglądy autorów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Ministerstwa Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej.