Zamknięcie prorosyjskich stacji w Mołdawii niemal nigdy nie oznaczało ich końca. Nasze śledztwo pokazuje, że za każdą decyzją regulatora działał gotowy mechanizm przetrwania: równoległe spółki, zapasowe domeny, ukryte serwery i migracja tych samych zespołów między kolejnymi markami. Analiza historii domen, przepływów finansowych, zmian właścicielskich i ruchów kadrowych ujawnia, że zamiast kilkunastu niezależnych podmiotów funkcjonują cztery splecione sieci związane z Dodonem, Șorem, Plahotniucem i rodziną Stețco-Kucherena. Współdzielą adresy, numery telefonów, infrastrukturę techniczną i często tę samą rosyjską bazę serwerową. Gdy jeden kanał traci licencję, w tych sieciach uruchamia się automatyczna procedura migracji, a treści pojawiają się w innym miejscu, często już następnego dnia. To system mediów, które nie znikają, lecz zmieniają skórę.
Po rosyjskiej inwazji na Ukrainę mołdawski rynek medialny stał się polem ostrej walki informacyjnej. W latach 2022–2024 władze wprowadziły nadzwyczajne środki: zawieszenia licencji, cofnięcia zezwoleń i kontrole finansowe, obejmujące m.in. Primul în Moldova, Orizont TV i Canal 2. Formalnie miało to zatrzymać prorosyjskich nadawców; w praktyce decyzje regulatorów ujawniły tylko część infrastruktury. Zamknięte kanały natychmiast pojawiały się pod innymi markami, korzystając z tych samych zasobów, kadr i finansowania.
Kontekst regulacyjny (2022–2024)
Po wybuchu pełnoskalowej wojny rosyjsko-ukraińskiej mołdawskie władze wprowadziły nadzwyczajne instrumenty do ochrony przestrzeni informacyjnej. W latach 2022–2024 działania te obejmowały decyzje zarówno Komisji ds. Sytuacji Nadzwyczajnych (CSE), Rady Audiowizualnej (CA), jak i Rady ds. Promocji Projektów Inwestycyjnych o Znaczeniu Narodowym (CPPIIN). Kluczowa była decyzja z 30 maja 2024 r., gdy CPPIIN cofnęła zezwolenia na działania w sektorze audiowizualnym trzem podmiotom: SRL Telesistem TV (Primul în Moldova, Accent TV), SRL Archidoc Group (Orizont TV) i SRL Telestar Media (Canal 2, Canal 3). W uzasadnieniach powoływano się m.in. na niekompletną dokumentację finansową, nieujawnione rachunki oraz transakcje wskazujące na powiązania z grupą Plahotniuc–Șor. Równolegle Służba Informacji i Bezpieczeństwa Republiki Mołdawii (SIS) wskazywała, że część stacji (np. Orizont TV, ITV Moldova) podlegała faktycznej kontroli i finansowaniu przez grupę Șor, uczestnicząc w kampaniach dezinformacyjnych, ukrytej reklamie i dyskredytacji proeuropejskiego kursu państwa. Sieć powiązań finansowych, personalnych i technicznych między nadawcami sprawiała, że formalnie niezależne spółki w praktyce funkcjonowały jak elementy jednej infrastruktury propagandowej, zdolnej do adaptacji i reprodukcji prorosyjskich narracji niezależnie od decyzji regulatorów.
Ekosystem Stețco-Kucherena
RTR Moldova funkcjonowała w sieci spółek kontrolowanych przez Valentinę Stețco-Kucherena, powiązaną rodzinnie z moskiewskim prawnikiem Anatolijem Kuchereną. Valentina Stețco jest założycielką wielu spółek medialnych i reklamowych w Mołdawii. Jej dzieci, Victor i Nikita Stețco, pełnią funkcje właścicielskie i zarządcze w firmach medialnych oraz reklamowych, m.in. Media Production TV SRL i TV Content SRL, a także w Novadsail (wcześniej NovaTV Media-Fix). Własnością Novadsail był dawny serwis rtr.md. Szefem strategii cyfrowej w firmie jest Serghei Gorin, wcześniej pracujący w rosyjskiej grupie medialnej Alcazar, powiązanej z Gazprom Media, zarządzanej w Mołdawii m.in. przez Svetlanę Karaseni i Chirila Lucinschiego (syna byłego prezydenta Mołdawii). Z Alcazar współpracowała także firma Bravo TV, założona przez Valentinę Stețco wraz z Evgheniem Sergheevem, który dawniej pełnił funkcję dyrektora RTR Moldova.
Choć RTR Moldova została zawieszona przez CSE 16 grudnia 2022 r., jej zespół i część treści przeniesiono od 19 grudnia na istniejący już kanał Cinema 1. Nie był to więc klasyczny rebranding, lecz wykorzystanie wcześniejszej struktury medialnej rodziny Stețco–Kucherena jako platformy zastępczej do kontynuacji działalności.
Raport roczny Cinema 1 za 2023 r. ujawnia istotne kontrakty ze spółkami Nova-TV SRL i Nova-TV Grup SRL (Valentina Stețco), Media Production TV SRL (Nikita Stețco) oraz TV Content SRL (Victor Stețco). Studio emisji przy ul. Mitropolit Gavriil Bănulescu-Bodoni 8 odpowiada adresom znanym z dokumentów RTR Moldova, co wskazuje na ciągłość infrastrukturalną.
Nowa marka szybko pojawiła się w sferze cyfrowej. Utworzony 22 grudnia 2022 r. profil Cinema 1 na YouTube w niespełna trzy lata zgromadził ponad 9,5 tys. subskrybentów. Sukcesywnie rośnie także liczba użytkowników obserwujących profile Cinema 1 na Facebooku i TikToku.
Przepływ kadr potwierdzają m.in. Dmitrii Spivakov (poprzednio w RTR Moldova, obecnie w Cinema 1) oraz nowe twarze (np. Rodica Cravcenco z Accent TV). Zmiana domeny z rtr.md na cinema1.md przy wykorzystaniu infrastruktury hostingowej Hetzner Online GmbH (Niemcy), zastąpienie bezpłatnych certyfikatów SSL komercyjnymi (DigiCert) oraz wykonanie witryny przez Novadsail dowodzi przebudowy technicznej bez utraty rdzenia biznesowego.
Zaplecze PSRM
Jeden z głównych instrumentów medialnych byłego prezydenta Igora Dodona, lidera Partii Socjalistów Republiki Mołdawii (PSRM), przez lata stanowiła stacja Accent TV należąca do Telesistem TV SRL. W 2013 r. spółkę przejęła rosyjska spółka akcyjna Volga-Eksport, a dwa lata później Media Invest Service kontrolowana przez Vadima Ciubară – Rosjanina powiązanego z Dodonem.
Po zwycięstwie Dodona w wyborach prezydenckich w Mołdawii w 2016 r. spółka Telesistem TV otrzymała 2,5 mln lei od firmy Exclusiv Media SRL, należącej do socjalistycznego parlamentarzysty Corneliu Furculițy. Śledztwo dziennikarskie RISE Moldova wykazało, że Exclusiv Media SRL była beneficjentem zagranicznych transferów finansowych przez spółki offshore, m.in. Westerby Limited na Bahamach; za ich pośrednictwem ukrywano źródła kapitału i finansowano prorosyjską propagandę w kraju.
W 2019 r. Telesistem TV uzyskał licencję na retransmisję rosyjskiej stacji Pierwyj Kanał w Mołdawii. Wcześniej licencję tę posiadała spółka General Media Group Corp. SRL oligarchy Vladimira Plahotniuca. W tym samym roku doszło do przekształcenia Accent TV w kanał Primul în Moldova, a Vadim Ciubară sprzedał większościowy pakiet udziałów w spółce Media Invest Service Igorowi Chaice, synowi byłego prokuratora generalnego i członka Rady Bezpieczeństwa Rosji. Chaika wykorzystał powiązania i wpływy ojca, aby budować własne imperium biznesowe; jednym z jego partnerów biznesowych jest Aleksandr Dodon, starszy brat byłego prezydenta Mołdawii. Działalność Chaiki wpisuje się w dążenia do utrzymania Mołdawii w rosyjskiej strefie wpływów.
Po przekształceniu Accent TV w Primul în Moldova zachowano tę samą politykę redakcyjną, promując korzystny wizerunek PSRM. Personalną ciągłość zapewniał m.in. Stanislav Vijga – prezes Accent TV, a następnie dyrektor i redaktor w Primul în Moldova, wcześniej związany z prorosyjskimi stacjami MIR TV, NIT i TVC 21.
Administratorką Telesistem TV SRL była Arina Corșicova, wieloletnia współpracowniczka Ilana Șora – lidera zdelegalizowanej Partii Șor. Corșicova finansowała jego kampanie wyborcze i była pośrednim udziałowcem Banca Socială, zamieszanego w tzw. „kradzież miliarda”. Jest objęta sankcjami międzynarodowymi. W 2023 r. SIS wskazywała, że Telesistem TV pozostaje pod faktyczną kontrolą Șora. W tym samym roku Corșicova została zarejestrowana jako kandydatka niezależna na stanowisko burmistrza Bălți w wyborach samorządowych, choć Kodeks Wyborczy zakazuje kandydowania osobom powiązanym z nielegalnym finansowaniem lub propagandą medialną. Jej rejestrację anulowano; odwołania do Centralnej Komisji Wyborczej (CEC) i sądów zakończyły się utrzymaniem decyzji.
Po formalnym cofnięciu licencji Primul în Moldova w 2022 r. stronę internetową stacji zamknięto, tworząc nową – schowaną za Cloudflare. Nie założono natomiast nowych kanałów społecznościowych. Ich ciągłość utrzymano do tego stopnia, że w opisie profilu na Facebooku wciąż widnieje nieaktualny adres strony internetowej. Kanał na Telegramie służy głównie do dystrybucji treści z kanałów prorosyjskich: „Komsomolskaya Pravda v Moldove”, „Netipichnaya Moldova NEWS”, „Novosti Gagauzii”, „Kanal 5” i innych.
Zaplecze PSRM tworzyła także wspomniana wcześniej w kontekście klasycznych schematów offshore spółka Exclusiv Media SRL, która przed wyborami prezydenckimi w 2016 r. miała otrzymać z Rosji 30 mln lei na wsparcie Igora Dodona. W 2015 r. Exclusiv Media SRL przeszła pod kontrolę socjalistycznego posła Corneliu Furculiță. Na przestrzeni lat spółką zarządzała m.in. jego żona – Ludmila Furculiță, a rolę dyrektorki finansowej firmy pełniła Galina Dodon – była pierwsza dama Mołdawii. Obecnie Exclusiv Media należy do Poliactiv SRL, w której 100% udziałów posiada Ludmila Furculiță.
W 2015 r. Exclusiv Media SRL uzyskała licencję na nadawanie kanału telewizyjnego NTV Moldova, posługującego się tym samym znakiem towarowym co rosyjski kanał NTV (grupa Gazprom-Media). W rozwijającym się medium zatrudniano osoby z doświadczeniem w prorosyjskich stacjach; w 2017 r. do zespołu dołączyła m.in. Elena Lewicka-Pahomova, wcześniej dyrektorka programowa głównego kanału telewizyjnego w Naddniestrzu i producentka generalna w RTR Moldova. W tym samym roku spółka Exclusiv Media uruchomiła ponadto stację Exclusiv TV retransmitującą programy THT z Rosji. Po zawieszeniu licencji NTV Moldova w grudniu 2022 r. do Exclusiv TV przeniesiono część formatów i kadr (m.in. Vera Terentiev).
W 2018 r. dyrektorką wykonawczą NTV Moldova była Adela Raileanu, która rok później – po wyborach parlamentarnych w lutym 2019 r. – zasiadła w ławach frakcji PSRM, a obecnie pełni mandat w Zgromadzeniu Parlamentarnym Rady Europy. Raileanu uhonorowano także medalem „Za Zasługi Obywatelskie” (2008 r., prezydent Władimir Woronin) i tytułem „Zasłużona Osoba” (2018 r., prezydent Igor Dodon).
Na archiwalnej stronie NTV Moldova wciąż widnieją reklamy rosyjskiego tygodnika „Argumenty i Fakty”. W tym kontekście należy dodać, że do Corneliu Furculițy – za pośrednictwem Exclusiv Media SRL – należą jedne z najpopularniejszych czasopism w Mołdawii: „Komsomolskaya Pravda v Moldove” oraz wspomniane „Argumenty i Fakty” (mołdawska edycja). Oba wydawane są na wzór swoich rosyjskich odpowiedników.
Tandem Chitoragi
TV6 i Orhei TV były głównymi kanałami spółki Media Resurse SRL należącej do Dumitru Chitoragi, który w 2024 r. został objęty sankcjami Unii Europejskiej. Część jego aktywów w Mołdawii zamrożono. Oba kanały wyrażały wyraźne poparcie dla Ilana Șora i Partii Șor.
Założycielem Media Resurse SRL była Klassika Media SRL, również prowadzona przez Chitoragę. Udziały w Klassika Media posiadała też Irina Țvik, córka nieżyjącego już dyrektora prorosyjskiej stacji Sputnik Moldova. Klassika Media SRL kontrolowała także inne podmioty: Alternativ-TV SRL oraz Alvalmedia SRL.
Po zawieszeniu licencji w grudniu 2022 r. TV6 kontynuowała działalność w Internecie. Obecnie marka funkcjonuje pod domeną hostowaną na serwerach w Petersburgu i współdzieli IP m.in. z domenami canal5.live, orizont.tv czy orheifm.live – co wskazuje na bliskość strukturalną z innymi prokremlowskimi zasobami. Kanał TV6 na Telegramie nadal służy do redystrybucji treści z prorosyjskich kanałów. O spójności z tą siecią świadczy także rotacja dziennikarzy, do jakiej dochodziło jeszcze przed zawieszeniem licencji – TV6 zasiliły m.in. Olesya Kaireak z RTR Moldova oraz Ekaterina Arnaut z Ren TV Moldova. Po wyłączeniu sygnału TV6 Svetlana Curmei (Romanova), producentka generalna stacji, uczestniczyła w inauguracji platformy Stop Media Ban, przedstawiającej ograniczenia nałożone na prorosyjskie media jako prześladowania. Platformą kierowała Ludmila Belcencova – dawna dziennikarka Accent TV i Primul în Moldova.
Svetlana Curmei (Romanova) pełniła także funkcję dyrektorki Orhei TV. Choć strona Orhei TV pozostaje nieaktywna, domena – podobnie jak domena TV6 – hostowana jest w Petersburgu. Media społecznościowe kanału nie są aktualizowane, co sugeruje, że po zawieszeniu licencji wysiłki skoncentrowano na rozwijaniu innych zasobów Media Resurse SRL.
Utrzymanie narracji grupy Șor
Po utracie licencji przez TV6 treści przejęła stacja Orizont TV, należąca do Archidoc Group SRL, założonej przez Cristinę Gusan. Jej mąż, Roman Gusan, zarządzał spółką, a jego zastępcą – odpowiedzialnym za politykę redakcyjną Orizont TV – był Boris Brega. Siedziba stacji mieściła się przy ul. Ghioceilor w Kiszyniowie, gdzie działała także spółka holdingowa Vladimira Plahotniuca. Działalność Orizont TV była pośrednio finansowana przez grupę Șor, co potwierdziły ustalenia CA i SIS. W efekcie stacja rozpowszechniała dezinformację i powielała ukrytą reklamę polityczną na korzyść Ilana Șora i jego zaplecza (ugrupowanie „ȘANSĂ”). Za te działania stację ukarano co najmniej 12 grzywnami o łącznej kwocie ponad 80 tys. lei.
Oficjalne oświadczenia stacji nie były transparentne. Śledztwa dziennikarskie wykazały, że w 2023 r. Orizont TV zawierała umowy o wartości ponad 200 tys. lei m.in. z powiązaną z Rosją Horus SRL oraz z jej spółką zależną Vibropribor SRL. Kontraktów tych nie wyszczególniono w oświadczeniach na stronie internetowej. Z kolei w maju 2024 r. CPPIIN cofnęła zezwolenia na transmisje telewizyjne i usługi audiowizualne trzem firmom: obok Telesistem TV SRL (Primul în Moldova, Accent TV) oraz Telestar Media SRL (Canal 2, Canal 3) znalazła się także Archidoc Group SRL. Spółki naruszyły wymogi, udostępniając selektywnie dane z jednego rachunku bankowego, choć posiadały kilka rachunków w różnych bankach – w każdym przypadku zidentyfikowano transakcje potwierdzające powiązania z grupą Plahotniuc-Șor.
Imperium Plahotniuca
Pod koniec 2023 r. władze zajęły się nieprawidłowościami w funkcjonowaniu kolejnych stacji, w tym należących wcześniej do holdingu Vladimira Plahotniuca. Oligarcha przez lata oddziaływał na mołdawski rynek medialny poprzez spółkę General Media Group i należące do niej stacje: Prime TV, Publika TV, Canal 2, Canal 3, Canal 5, Mega TV.
Prime TV – jeden z najpopularniejszych kanałów w Mołdawii – przekształcono w Primele Știri. Na profilu Primele Știri na Facebooku promowano nowy projekt – NEW TV, będący w praktyce następcą Publika TV. Stacja NEW TV formalnie należy do Context Media Pro SRL, której właścicielką jest Ecaterina Stratan (była dyrektorka Moldova 1). Stronę internetową nowej stacji schowano za Cloudflare, a numer kontaktowy podany na profilu NEW TV na Facebooku należy do General Media Group. Numery telefonów wykorzystywane wcześniej przez Publika TV były przypisywane do Canal 2 i Canal 3. Główny numer Canal 3 również należy do General Media Group, natomiast jeden z pozostałych numerów stacji pojawia się także w rejestrach grupy reklamowej Casa Media Corp SRL i Casa Media Plus SRL – co potwierdza wspólne zaplecze tych podmiotów.
Spółkami Casa Media Corp i Casa Media Plus zarządzał Dorin Pavelscu – centralna postać transakcji konsolidujących media Plahotniuca. W 2009 r. sprzedał 100% udziałów ICS Media Production SRL na rzecz holenderskiego holdingu OTIV Prime Media BV, reprezentowanego przez Andriana Candu (chrześniaka Plahotniuca). Z Casa Media Corp współpracował m.in. Canal 5, formalnie należący do Media Content Distribution SRL, w rejestrach której w 2020 r. pojawili się Anton Bespalov (administrator) i Vitalii Lients (beneficjent rzeczywisty) – uznany przez regulatora za figuranta. Wcześniej właścicielem spółki był Lilian Buștiuc, powiązany z Canal 2 i Canal 3. Siedziba spółki mieściła się przy ul. Ghioceilor 1 – tym samym adresie, który widniał w dokumentacji innych kanałów kontrolowanych przez General Media Group. Inną spółką współpracującą z Canal 5 była Sales Platform SRL zarządzana przez Svetlanę Karaseni, powiązana wcześniej z rosyjską grupą Alcazar (por. powiązania z RTR Moldova).
Canal 5 współdzielił hosting ze stacją TV6 na serwerach w Petersburgu i udostępniał treści z tych samych prorosyjskich kanałów. Fizyczna lokalizacja serwera w Rosji, a także umiejscowienie siedziby przy ul. Ghioceilor 1 potwierdzają również ciągłość operacyjną między General Media Group a stacją Mega TV. Formalnym właścicielem kanału jest Real Radio SRL – spółka administrowana przez Elenę Cudinova-Ghilescu, która kontroluje także inne podmioty (m.in. kanał Familia). Wcześniej firmą zarządzała Victoria Rusu. Założycielem Real Radio SRL był wspomniany Dorin Pavelscu. Zgodnie z ustaleniami CU SENS między 1 stycznia 2022 r. a 18 czerwca 2024 r. na konta Real Radio SRL wpłynęło ponad 9 mln lei, które pochodziły z powiązanej z Rosją Horus SRL (wspomnianej wcześniej przy Orizont TV) oraz Casa Media Corp SRL.
Już w 2015 r. Real Radio SRL posiadało udziały w CTC Moldova, we współpracy z firmą DIXI Media. Stacja Mega TV początkowo działała pod marką TV Dixi, a następnie – CTC Mega. Decyzję o rozwijaniu modelu dystrybucji kablowo-satelitarnej w Mołdawii podjęto w grudniu 2014 r., po zawarciu przez mołdawską spółkę IM Teledixi SRL umowy licencyjnej z rosyjską grupą Set Televizionnykh Stantsii CJSC (właścicielem CTC Media). Kierownictwo grupy rozważało wówczas sprzedaż treści CTC innym podmiotom w Mołdawii.
Uśpione aktywa
Sieci medialne powiązane z Șorem i Plahotniucem obejmowały także spółkę Media Pro Grup SRL, do której formalnie należała stacja ITV Moldova. Początkowo centralną postacią w jej strukturach była Natalia Poleakova (właścicielka i dyrektorka), lecz w 2021 r. jej udziały zmniejszono na rzecz Ivana Vuicu, który został większościowym udziałowcem. W kolejnym roku do zespołu dołączyła w roli dyrektorki Ecaterina Hromi-Julien. Zmiany te nie wpływały na linię redakcyjną.
W 2023 r. ITV rozpoczęła retransmisję programów Primul în Moldova. Dziennikarze tej stacji zaczęli pojawiać się także w ramówce ITV. Co więcej, materiały dla ITV nagrywano w budynku należącym do General Media Group. Współdzielenie zasobów i infrastruktury dowodziło istotnych powiązań między podmiotami. Działalność sieci była monitorowana przez mołdawskich regulatorów – w grudniu 2023 r. odrzucono wniosek Poleakovej o koncesję dla nowego kanału Like TV (złożony przez jej firmę Media Discovery SRL). Instytucje państwowe kontynuowały wzmożoną kontrolę prób obchodzenia decyzji. Po tym, jak w marcu 2025 r. Rada Prasowa odrzuciła wniosek Media Pro Grup o wpis ITV do rejestru sygnatariuszy Kodeksu Etyki Dziennikarskiej, aktywność stacji wygaszono.
W tym samym czasie na 60 dni zawieszono licencję kanału TVC21 należącego do COTIDIAN S.A. Dyrektorem spółki jest Rodica Peșterean, a wśród beneficjentów rzeczywistych wymienia się Irinę Conoval oraz Vadima Denisova – dziennikarza związanego z agencją TASS. Powodem zawieszenia licencji TVC21 nie była jednak linia redakcyjna, lecz braki w dokumentach dotyczących akcjonariatu. Rządowy rzecznik zapewniał, że po uzupełnieniu informacji stacja wznowi działalność. Mimo zachowanej struktury prawnej, stacja wydaje się pozostawać w stanie uśpienia z potencjalną możliwością reaktywacji.
Wnioski śledztwa: struktura wpływu
Śledztwo pokazuje, że system medialny w Mołdawii po 2022 roku nie uległ osłabieniu, lecz przeszedł proces konsolidacji. Zamiast odłączać prorosyjskie kanały od ich zaplecza, decyzje regulatorów uruchamiały mechanizmy adaptacji: szybkie migracje kadr, transfery treści, rebranding i wykorzystywanie równoległych spółek. Realnym źródłem wpływu nie są pojedyncze stacje, lecz cztery sieci rodzinno-polityczne, które łączą media, kapitał gospodarczy i interesy partyjne w jeden stabilny system. Wspólna infrastruktura techniczna, migracja redaktorów między podmiotami, powtarzające się adresy i numery kontaktowe oraz stałe przepływy finansowe pokazują, że mołdawski krajobraz medialny tworzy jedna rozproszona struktura, zdolna do kontynuowania działalności mimo sankcji, zawieszeń licencji i decyzji organów nadzorczych.
Analiza pozwala wyodrębnić cztery główne centra tej sieci:
Pierwsze centrum stanowi krąg Furculițy i Dodona, czyli polityczne zaplecze PSRM. Kluczowe są tu spółki Exclusiv Media i Poliactiv kontrolowane przez Ludmilę Furculițę. Utrzymują one stacje retransmitujące rosyjskie treści, a przepływy finansowe między tymi podmiotami, PSRM i firmami offshore wskazują na trwałe sprzężenie interesów politycznych i gospodarczych.
Drugie centrum to sieć Stețco i Kucherena, czyli rodzinny holding powiązany z moskiewskim prawnikiem Anatolijem Kuchereną. Spółki Nova-TV Grup, Media Production TV i TV Content tworzą techniczne, redakcyjne i reklamowe zaplecze dla wielu kanałów, umożliwiając szybkie przenoszenie treści i zasobów po każdej decyzji regulatorów.
Trzecie centrum to krąg Chitoragi i Șora, gdzie media pełnią funkcję narzędzia politycznego. TV6, Orhei TV i Orizont TV były finansowane przez spółki Media Resurse i Archidoc Group z wykorzystaniem transferów z firm o rosyjskim rodowodzie, takich jak Horus i Vibropribor. W tej sieci interes ekonomiczny łączy się bezpośrednio z propagandą wyborczą ugrupowania Ilana Șora.
Czwarte centrum tworzy sieć Plahotniuca, czyli dawna General Media Group przekształcona po 2019 roku w luźny system powiązanych spółek, takich jak Casa Media, Sales Platform i Real Radio. Podmioty te współdzielą zasoby kadrowe i techniczne, a ich infrastruktura trafia dziś do wielu aktorów politycznych, w tym tych wspierających narracje prorosyjskie.
Te cztery centra tworzą układ, który działa niezależnie od tego, jakie logo akurat znika z ekranu. W Mołdawii nie upadają stacje, lecz jedynie ich szyldy. Wpływ przetrwał, ponieważ opiera się na ludziach, pieniądzach i lojalnościach, a nie na formalnym statusie nadawcy. To system, który nie reaguje na sankcje, ponieważ wyprzedza je o krok, a każdą decyzję regulatora traktuje jak sygnał do kolejnej migracji.
Klasyczne narzędzia regulacyjne są w tym starciu bezsilne. Mogą zamknąć redakcję, lecz nie są w stanie zatrzymać przepływów finansowych ani ukrytych powiązań rodzinnych. Mogą odebrać licencję, lecz nie przerwą sieci, która odtwarza treści w ciągu jednego dnia. Dlatego prawdziwy front walki o mołdawską przestrzeń informacyjną przebiega nie przez studia telewizyjne, lecz przez rejestry spółek, rachunki bankowe i powtarzające się nazwiska. Tam właśnie znajduje się rdzeń systemu wpływu, który utrzymuje rosyjską narrację przy życiu. I tam należy szukać odpowiedzi na pytanie, dlaczego te media nie znikają, lecz wciąż wracają pod nową skórą.
Autor: dr Marlena Zadorożna
Współpraca: Małgorzata Sanecka Olszewska – szef zespołu OSINT INFO OPS Polska
Publikacja powstała w ramach projektu MUGA – moduł II („Śledztwa cyfrowe i analiza operacji wpływu na rzecz bezpieczeństwa środowiska informacyjnego społeczeństw Mołdawii, Ukrainy, Gruzji i Armenii”). Projekt jest realizowany przez Fundację INFO OPS Polska oraz DFRLab (Atlantic Council).
Raport: Badanie środowiska informacyjnego Mołdawii – Fundacja INFO OPS POLSKA
Działania finansowane są z budżetu państwa w ramach konkursu Ministra Spraw Zagranicznych RP „Dyplomacja publiczna 2024–2025 – wymiar europejski i przeciwdziałanie dezinformacji”.
