Rosyjskie operacje wpływu w infosferze Mołdawii (lipiec 2025)
Lipiec 2025 roku w mołdawskiej przestrzeni informacyjnej to okres intensyfikacji rosyjskich działań propagandowych, które prowadzone są równolegle na wielu płaszczyznach: politycznej, kulturowej, religijnej, gospodarczej i psychologicznej. Punktem odniesienia dla tych działań stał się rozpoczęty proces wyborczy. Ich wspólnym mianownikiem pozostaje podważanie zaufania do instytucji państwowych, zniechęcanie społeczeństwa do integracji europejskiej oraz legitymizacja prorosyjskiej alternatywy politycznej. Charakterystyczna dla przekazów jest strategia „dualizmu narracyjnego”: demonizacja Zachodu i elit proeuropejskich przy równoczesnym kreowaniu Rosji jako naturalnego obrońcy tradycji, suwerenności i pokoju.
Główne osie propagandy
1. „Sandu i PAS to reżim autorytarny”
Prezydent Maia Sandu i rządząca Partia Akcji i Solidarności (PAS) przedstawiani są jako struktura represyjna, łamiąca konstytucję i podporządkowująca instytucje państwowe interesom własnym oraz zagranicznym. Narracje eksponują przypadki prześladowań wobec opozycyjnych liderów politycznych i przedsiębiorców, a także działania przeciwko prorosyjskim działaczom (m.in. Evghenii Guțul czy Ilanowi Șorowi). Obraz „dyktatury Sandu” ma odebrać władzom legitymację demokratyczną i stworzyć korzystne warunki do mobilizacji opozycji.
2. „Wybory parlamentarne będą sfałszowane”
Narracje koncentrują się na dyskredytowaniu Centralnej Komisji Wyborczej oraz głosowania korespondencyjnego. Pojawiły się zmanipulowane nagrania (w tym deepfake z Angeliką Caraman), które miały potwierdzać rzekomą zależność Komisji od państw zachodnich. Celem jest zniechęcenie obywateli do udziału w wyborach i przygotowanie gruntu pod zakwestionowanie ich wyników.
3. „Metropolia Besarabii to narzędzie Zachodu”
Niezależną od Patriarchatu Moskiewskiego Metropolię Besarabii przedstawia się jako instrument ekspansji Zachodu i Rumunii, którego celem jest narzucenie obcych wartości (m.in. „programu LGBT”). Narracja łączy wątki religijne z lękami kulturowymi, kreując Rosję jako jedynego obrońcę wiary i tradycji.
4. „Protesty są wyrazem woli narodu”
Opozycyjne wiece w Kiszyniowie, Komracie czy Vulcănești ukazywano jako spontaniczny przejaw społecznego gniewu wobec rządzących. Ignorowano dowody na finansowanie i organizowanie protestów przez prorosyjskich aktorów. Przekaz ten miał podważyć legitymację władz i normalizować wizję destabilizacji politycznej.
5. „Rząd w Kiszyniowie jest rusofobiczny”
Władze Mołdawii oskarżane są o prześladowania prorosyjskich liderów i obywateli rosyjskojęzycznych, m.in. poprzez ograniczenia lokali wyborczych czy działania wymiaru sprawiedliwości wobec Evghenii Guțul. W tym kontekście Naddniestrze i Gagauzja przedstawiane są jako ofiary centralnych represji. Narracja służy konsolidacji prorosyjskiego elektoratu i budowaniu separatyzmów.
6. „Zachód wciągnie Mołdawię do wojny”
UE i USA określane są jako agresywne siły kolonialne, które chcą przekształcić Mołdawię w narzędzie antyrosyjskie i bazę wojskową NATO. Kremlowskie źródła podkreślają, że integracja europejska oznacza militaryzację i utratę neutralności, natomiast jedynym gwarantem pokoju pozostaje Rosja.
7. „Rewizja historii to atak na tożsamość narodową”
Zmiany w mołdawskich podręcznikach szkolnych interpretowane są jako narzucanie narracji antyrosyjskiej i niszczenie tradycyjnej pamięci historycznej. Wypowiedzi rosyjskich dyplomatów uwiarygadniają tę narrację, co służy wzmacnianiu antyzachodnich fobii oraz podważaniu zaufania do instytucji edukacyjnych i władz.
8. „Katastrofa gospodarcza i emigracja”
Masowe wyjazdy Mołdawian za granicę przedstawiane są jako dowód na upadek gospodarczy i nieudolność władz. Emigrację porównuje się do sowieckich deportacji, co relatywizuje zbrodnie ZSRR i dyskredytuje kurs proeuropejski.
9. „PAS jest skorumpowana i nepotyczna”
Partia rządząca ukazywana jest jako klika rodzinno-klientelistyczna, działająca w oderwaniu od potrzeb społeczeństwa. Narracja ma podsycać nastroje antyrządowe i osłabiać autorytet instytucji państwowych.
Komentarz analityczny
Lipcowy monitoring mołdawskiej infosfery wskazuje na dalszą konsolidację prorosyjskiego ekosystemu dezinformacyjnego. Narracje wzajemnie się wzmacniają, tworząc spójny obraz państwa słabego, represyjnego i sterowanego z zewnątrz. W centrum przekazu pozostaje delegitymizacja procesu wyborczego oraz podważanie zaufania do instytucji.
Strategia Kremla wobec Mołdawii opiera się na czterech filarach:
- delegitymizacji władz i instytucji państwowych,
- eksploatacji lęków kulturowych i religijnych,
- budowaniu prorosyjskiej alternatywy politycznej,
- podsycaniu separatyzmów i polaryzacji społecznej.
Podstawowym mechanizmem jest wykorzystanie negatywnych emocji (strachu, gniewu, poczucia krzywdy) w celu osłabienia zaufania do kursu proeuropejskiego oraz pozytywnych (nostalgia, poczucie bezpieczeństwa) dla umacniania obrazu Rosji jako obrońcy. W tym kontekście szczególnie niepokojące jest stosowanie nowoczesnych technologii manipulacji (deepfake) do dyskredytacji instytucji wyborczych.
Projekt MUGA – Mołdawia: Publikacja powstała na podstawie bieżącego monitoringu środowiska informacyjnego Mołdawii, realizowanego w ramach projektu MUGA – moduł II („Śledztwa cyfrowe i analiza operacji wpływu na rzecz bezpieczeństwa środowiska informacyjnego społeczeństw Mołdawii, Ukrainy, Gruzji i Armenii”). Projekt jest realizowany przez Fundację INFO OPS Polska oraz DFRLab (Atlantic Council). Działania finansowane są z budżetu państwa w ramach konkursu Ministra Spraw Zagranicznych RP „Dyplomacja publiczna 2024–2025 – wymiar europejski i przeciwdziałanie dezinformacji”. Publikacja wyraża wyłącznie poglądy autorów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Ministerstwa Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej.
