Najnowsza aktywność

Kluczowe narracje rosyjskiej propagandy wykorzystywane do legitymizowania działań dywersyjnych oraz tworzenia warunków do eskalacji zagrożeń wobec państw Sojuszu. Rosyjska propaganda coraz wyraźniej stosuje konstrukcje, których funkcją jest rozszerzenie pojęcia "przeciwnika" na państwa NATO, ich infrastrukturę, przedsiębiorstwa oraz osoby uczestniczące w politycznym, wojskowym i logistycznym wsparciu Ukrainy. Analiza rosyjskiej przestrzeni informacyjnej wskazuje na wyraźną zbieżność komunikatów pochodzących z różnych poziomów aparatu państwowego i propagandowego Federacji Rosyjskiej. Podobne treści pojawiały się w wypowiedziach przedstawicieli władz, osób związanych z rosyjskim aparatem bezpieczeństwa, mediów państwowych oraz środowisk wojskowo-propagandowych wzmacniających oficjalny przekaz Kremla. Ich wspólnym mianownikiem było stopniowe przesuwanie granicy tego, co rosyjska propaganda przedstawia jako dopuszczalną "odpowiedź" wobec państw wspierających Ukrainę.

Rosyjskie narracje legitymizujące działania dywersyjne przeciwko państwom NATO

•

2026-09-14

•

disinfopack, język polski

Kluczowe narracje rosyjskiej propagandy wykorzystywane do legitymizowania działań dywersyjnych oraz …

Polska, NATO i Ukraina w rosyjskiej propagandzie wojennej

•

2026-09-11

•

publikacje

Rosyjskie operacje informacyjne w dniach 3 – 10 września 2026 …

komentarz analityczny

Rosyjska ofensywa propagandowa w Niemczech. Dynamika i mechanizmy rosyjskiej operacji informacyjnej z 1 września 2026

•

2026-09-10

•

publikacje

Niemcy pod presją rosyjskiego aparatu wpływu. Anatomia kampanii informacyjnych z …

komentarz analityczny

W najnowszej analizie przyglądamy się publikacjom i aktywnościom informacyjnym zidentyfikowanym 7 i 8 września 2026 roku w kontrolowanych przez Rosję zasobach medialnych i społecznościowych kierowanych do odbiorców w Ukrainie. Wspólnym mianownikiem badanych treści jest próba zbudowania przekonania, że nadchodząca zima stanie się dla Ukrainy okresem nieuchronnej katastrofy energetycznej, społecznej i militarnej. Rosyjska propaganda wykorzystuje realne problemy infrastrukturalne, skutki uderzeń rakietowych i dronowych, trudności w systemie energetycznym oraz informacje o przygotowaniach kryzysowych, aby wzmacniać przekaz o bezsilności państwa i braku alternatywy wobec rosyjskich żądań. Szczególnie istotne jest połączenie tej narracji z realną presją militarną. Groźby dalszego bombardowania, zapowiedzi „znacznie poważniejszych” konsekwencji oraz wypowiedzi rosyjskich przedstawicieli państwowych, w tym Siergieja Ławrowa, funkcjonują równolegle z kolejnymi uderzeniami na ukraińskie miasta i infrastrukturę. W efekcie siła militarna i propaganda wzajemnie się wzmacniają. Kluczowym mechanizmem jest przenoszenie odpowiedzialności. Rosyjskie uderzenia mają być przedstawiane nie jako decyzja agresora, lecz jako rzekomo nieunikniona konsekwencja odmowy zaakceptowania warunków Moskwy. Odbiorca ma dojść do wniosku, że dalszy opór oznacza jedynie wzrost kosztów ponoszonych przez społeczeństwo. Analiza pokazuje także, że propaganda nie musi opierać się na całkowitym fałszu. Jej skuteczność wynika z selektywnego wykorzystywania prawdziwych problemów i nadawania im znaczenia zgodnego z rosyjską linią perswazji: ryzyko staje się pewnością, przygotowanie kryzysowe paniką, a problemy infrastrukturalne zapowiedzią całkowitego upadku państwa. Najważniejszy wniosek jest czytelny: rosyjska kampania ma nie tyle przekonać Ukraińców, że Rosja ma rację, ile doprowadzić ich do przekonania, że dalszy opór jest bezcelowy, a jedyną zmienną pozostaje skala cierpienia, które społeczeństwo będzie musiało ponieść przed zaakceptowaniem rosyjskich warunków.

„Zima skruchy i bólu”. Rosja łączy bombardowania z presją psychologiczną przeciwko Ukrainie

•

2026-09-08

•

publikacje

Monitoring rosyjskiej propagandy za okres 07-08 września 2026 r. Publikacja …

komentarz analityczny

Rosyjski aparat propagandowy konsekwentnie wykorzystuje istniejące napięcia, wydarzenia społeczne i spory historyczne do budowania negatywnego obrazu Polski w ukraińskiej przestrzeni informacyjnej. Charakterystyczną cechą tych działań jest coraz rzadsze opieranie przekazu na całkowicie fikcyjnych wydarzeniach. Znacznie częściej rzeczywiste informacje poddawane są selekcji, dekontekstualizacji i emocjonalizacji, a następnie łączone w narracje mające przekonać ukraińskiego odbiorcę, że strategiczne partnerstwo z Polską ma charakter pozorny i krótkotrwały. Jedną z takich narracji jest przekaz, zgodnie z którym Polska wykorzystuje wojnę w Ukrainie do bogacenia się. Rosyjska propaganda eksponuje informacje dotyczące korzyści polskiego sektora transportowego, logistycznego, przemysłu obronnego czy przyszłego udziału w odbudowie Ukrainy, pomijając skalę polskiej pomocy wojskowej, humanitarnej, finansowej i społecznej. W ten sposób współpraca przynosząca korzyści obu państw zostaje przedstawiona jako jednostronna eksploatacja Ukrainy. Równolegle rozwijana jest narracja, że Polska prowokuje Rosję, nie kieruje się interesem Ukrainy i sabotuje możliwość zakończenia wojny. Polskie działania na rzecz wzmacniania wschodniej flanki NATO, rozwoju potencjału odstraszania i dalszego wspierania Ukrainy przedstawiane są jako świadoma eskalacja. Warszawie przypisuje się przy tym zainteresowanie przedłużaniem konfliktu zamiast osiągnięciem pokoju. Szczególnie niebezpiecznym kierunkiem oddziaływania jest wykorzystywanie przypadków agresji wobec obywateli Ukrainy w Polsce. Pojedyncze przestępstwa, incydenty ksenofobiczne i radykalne wypowiedzi służą do budowania przekazu, według którego w Polsce trwa systemowe „polowanie na Ukraińców”. Mechanizm polega na przeniesieniu odpowiedzialności za zachowania jednostek na całe społeczeństwo i państwo oraz pomijaniu reakcji polskich instytucji, organów ścigania i samorządów. Istotnym instrumentem pozostaje również historia. Rosyjski aparat propagandowy wykorzystuje spory dotyczące zbrodni wołyńskiej do przekonywania, że Wołyń ujawnia „prawdziwy” stosunek Polski do Ukrainy, a Polacy w rzeczywistości nienawidzą Ukraińców. Celem nie jest rozstrzygnięcie sporu historycznego, lecz utrwalanie przekonania, że trwałe pojednanie obu społeczeństw jest niemożliwe. Kolejna linia perswazji przedstawia polskie wsparcie jako działanie czysto instrumentalne. Według niej Warszawa wykorzystuje ukraińskie ofiary do realizacji własnych celów militarnych, politycznych i gospodarczych. Pomoc udzielana od początku rosyjskiej agresji zostaje w ten sposób reinterpretowana jako inwestycja w polską pozycję regionalną, bezpieczeństwo i przyszłe korzyści ekonomiczne. Najbardziej radykalną, ale od lat powracającą konstrukcją jest narracja, że Polska dąży do podporządkowania sobie zachodniej Ukrainy. Rosyjska propaganda odwołuje się przy tym do historii II Rzeczypospolitej, dawnych granic oraz polsko-ukraińskich konfliktów historycznych. W zależności od bieżących potrzeb przekaz przyjmuje formę sugestii o planowanym przejęciu terytorium, politycznej kontroli nad zachodnimi regionami Ukrainy albo wykorzystaniu powojennego osłabienia państwa ukraińskiego. Wspólnym celem tych narracji jest zakwestionowanie strategicznego sensu współpracy Polski i Ukrainy. Rosyjski aparat informacyjny próbuje przekonać odbiorcę, że za deklarowaną solidarnością kryją się sprzeczne interesy, historyczna wrogość i polskie ambicje regionalne. W tym modelu dezinformacji szczególnie istotne jest nie samo tworzenie fałszywych informacji, lecz takie zestawianie rzeczywistych wydarzeń, aby prowadziły odbiorcę do z góry założonego wniosku: Polska nie jest wiarygodnym partnerem Ukrainy, a współpraca obu państw ma charakter wyłącznie tymczasowy i koniunkturalny.

Rosyjska dezinformacja przeciwko Polsce w Ukrainie

•

2026-09-07

•

disinfopack, język polski

Kluczowe narracje wykorzystywane do osłabiania relacji polsko-ukraińskich, wiarygodności Polski jako …

Monitoring rosyjskiego środowiska informacyjnego w okresie od 27 sierpnia do 2 września 2026 roku wskazuje eskalację przekazu dotyczącego Polski, NATO i zachodniego wsparcia dla Ukrainy. Rosyjski aparat znacznie częściej próbuje wykazać, że poprzez logistykę, szkolenie, produkcję przemysłową, dane rozpoznawcze i rozwój infrastruktury wojskowej Europa, ze szczególnym uwzględnieniem Polski, stała się częścią systemu prowadzenia wojny przeciwko Federacji Rosyjskiej. Analiza rosyjskich mediów państwowych i prokremlowskich, komunikatów instytucji państwowych oraz wypowiedzi rosyjskich przedstawicieli politycznych i wojskowych z okresu od 27 sierpnia do 2 września wskazuje na wyraźną konsolidację kilku wcześniej występujących niezależnie linii narracyjnych. Ich wspólnym mianownikiem jest próba zmiany sposobu, w jaki odbiorca interpretuje rolę Polski i państw NATO w wojnie rosyjsko-ukraińskiej. Obecna konstrukcja jest znacznie bardziej zaawansowana. Rosja próbuje rozszerzyć pojęcie uczestnictwa w wojnie na kolejne kategorie aktywności: produkcję uzbrojenia, remonty sprzętu, szkolenie żołnierzy, wymianę doświadczeń, przekazywanie danych wywiadowczych, udostępnianie infrastruktury transportowej, a nawet rozwój zakładów przemysłu obronnego.

Rosyjska propaganda rozszerza pojęcie wojny i przesuwa granice narracji wobec NATO i Ukrainy

•

2026-09-04

•

publikacje

Monitoring rosyjskiego środowiska informacyjnego w okresie od 27 sierpnia do …

komentarz analityczny

W okresie od 27 sierpnia do 2 września 2026 roku w rosyjskiej przestrzeni informacyjnej można było zaobserwować wyraźne nasilenie przekazów nawołujących do użycia siły przeciwko celom znajdującym się na terytorium państw europejskich. Nie były to wyłącznie pojedyncze wypowiedzi komentatorów czy przedstawicieli środowisk radykalnych. W analizowanym okresie podobne treści pojawiały się równolegle w komunikatach przedstawicieli rosyjskich władz, w wypowiedziach osób związanych z aparatem bezpieczeństwa, w przekazach propagandowych mediów państwowych oraz w środowiskach medialnych pełniących funkcję wzmacniającą wobec oficjalnej narracji Kremla. Wspólnym mianownikiem tych komunikatów było stopniowe przesuwanie granicy dopuszczalnej przemocy wobec państw wspierających Ukrainę. Rosyjska propaganda nie ograniczała się do twierdzenia, że Moskwa odpowie na ewentualne bezpośrednie działania państw Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego. Coraz częściej pojawiała się perswazja, że sama pomoc wojskowa, transport uzbrojenia, produkcja sprzętu wojskowego, działalność zakładów zbrojeniowych oraz decyzje polityczne wspierające Ukrainę czynią europejskie państwa, przedsiębiorstwa i infrastrukturę częścią wojny przeciwko Rosji. W praktyce oznacza to ewolucję jakościową. Rosyjski przekaz coraz częściej przestawia Zachód jako "bezpośrednie i ofensywne" zaplecze prowadzonej przeciwko Rosji wojny. Wraz z tą zmianą pojawia się konsekwentna próba redefinicji pojęcia "uprawnionego celu". Zakłady zbrojeniowe, lotniska, węzły logistyczne i infrastruktura transportowa, zostają przedstawione jako element systemu umożliwiającego Ukrainie prowadzenie walki, a tym samym jako obiekty, wobec których Rosja ma posiadać prawo do zastosowania „odwetu”, „kary” lub „uderzenia wyprzedzającego”.

Rosyjska operacja psychologiczna wobec Europy. Groźby uderzeń, zastraszanie, przygotowanie tła pod akty dywersji

•

2026-09-02

•

publikacje

W okresie od 27 sierpnia do 2 września 2026 roku …

komentarz analityczny

Rosyjski aparat propagandowy konsekwentnie wykorzystuje temat polskiej obronności do kształtowania negatywnego obrazu Sił Zbrojnych RP, podważania racjonalności modernizacji technicznej oraz wzmacniania przekonania, że rozwój potencjału obronnego Polski nie zwiększa bezpieczeństwa państwa, lecz przeciwnie – rzekomo prowadzi do eskalacji napięcia z Federacją Rosyjską. W ramach bieżącego monitoringu wyodrębniliśmy sześć wiodących narracji, które w analizowanym okresie szczególnie wyraźnie oddziaływały na sposób postrzegania Wojska Polskiego. Należy jednak podkreślić, że aparat propagandowy wymierzony w Siły Zbrojne RP jest znacznie bardziej rozbudowany i obejmuje także szereg narracji pobocznych, okresowo uruchamianych w zależności od bieżących wydarzeń politycznych, wojskowych i bezpieczeństwa.

Rosyjska dezinformacja przeciwko polskiej armii

•

2026-08-31

•

disinfopack, język polski

Sześć kluczowych narracji wykorzystywanych do osłabiania zaufania do Sił Zbrojnych …

Rosyjski aparat propagandowy coraz wyraźniej odchodzi od przedstawiania wojny jako konfliktu Rosji wyłącznie z Ukrainą. W przekazie rozpowszechnianym między 20 a 27 sierpnia 2026 roku Polska, NATO, państwa wspierające Kijów oraz Stany Zjednoczone są stopniowo włączane do jednej konstrukcji odpowiedzialności za eskalację. Polska otrzymuje w niej szczególną rolę: ma być jednocześnie wysuniętym przyczółkiem NATO, zapleczem wojskowym Ukrainy, państwem rozwijającym zdolności ofensywne przeciw Rosji oraz krajem, który mimo rosnących wydatków pozostaje podatny na zagrożenia. Równolegle rosyjski aparat propagandowy buduje obraz Ukrainy prowadzącej „terrorystyczną” kampanię uderzeń w głębi Rosji, przedstawia własne bombardowania jako precyzyjne działania przeciw potencjałowi wojskowemu i wykorzystuje konflikt wokół Iranu do kreowania Stanów Zjednoczonych jako aktora agresywnego, a Rosji jako odpowiedzialnego mediatora.

Polska jako państwo frontowe. Wybrane kierunki oddziaływania rosyjskiej propagandy w okresie 20–27 sierpnia 2026 roku

•

2026-08-28

•

publikacje

Rosyjski aparat propagandowy coraz wyraźniej odchodzi od przedstawiania wojny jako …

komentarz analityczny

Armenia Counter FIMI-HUB: Analiza rosyjskiego przekazu skierowanego do Armenii w sierpniu 2026 roku wskazuje, że jego zasadniczym celem nie było budowanie jednoznacznie pozytywnego obrazu Federacji Rosyjskiej. Znacznie ważniejszym elementem oddziaływania było kształtowanie poczucia strategicznej nieuchronności Rosji, przekonania, że niezależnie od oceny polityki Moskwy Armenia pozostaje z nią związana gospodarczo, infrastrukturalnie, militarnie i historycznie w stopniu, którego nie da się szybko ani bezpiecznie zastąpić. Rosja jest w tej konstrukcji przedstawiana nie tyle jako partner atrakcyjny, ile jako partner, którego utrata ma generować koszty przekraczające potencjalne korzyści wynikające ze zmiany orientacji geopolitycznej. Rdzeń tej narracji tworzą cztery wzajemnie wzmacniające się obrazy: nieracjonalnego rządu w Erywaniu, cynicznego i instrumentalnie działającego Zachodu, niebezpiecznego otoczenia regionalnego oraz niezastępowalnej Rosji. Władze Nikola Paszyniana są przedstawiane jako odpowiedzialne za świadome osłabianie dotychczasowych podstaw bezpieczeństwa i rozwoju państwa. Unia Europejska i Stany Zjednoczone występują jako aktorzy zainteresowani Armenią przede wszystkim jako narzędziem ograniczania rosyjskich wpływów. Azerbejdżan i Turcja pełnią funkcję trwałego źródła zagrożenia, którego znaczenie ma rosnąć wraz z osłabieniem związków Erywania z Moskwą. Rosja natomiast zostaje umieszczona w pozycji państwa zapewniającego dostęp do rynku, infrastrukturę, energię, gwarancje bezpieczeństwa oraz element strategicznej równowagi w regionie. Skuteczność tej konstrukcji wynika z łączenia pozornie odległych wydarzeń w jeden ciąg interpretacyjny. Problemy eksportu produktów rolnych, przyszłość kolei i sektora energetycznego, relacje z OUBZ, współpraca z Ukrainą, zbliżenie z Unią Europejską i Stanami Zjednoczonymi, konflikt władz z Armeńskim Kościołem Apostolskim czy dyskusja nad konstytucją nie funkcjonują jako odrębne zagadnienia. Są przedstawiane jako kolejne symptomy tego samego procesu, stopniowego demontażu dotychczasowego modelu państwa i "odsuwania Armenii od Rosji". Dzięki temu odbiorca otrzymuje nie pojedynczy argument, lecz całą architekturę potencjalnych strat, obejmującą bezpieczeństwo ekonomiczne, militarne, infrastrukturalne, terytorialne i tożsamościowe. Szczególne znaczenie ma przy tym konsekwentne zawężanie pola możliwych wyborów. Polityka dywersyfikacji nie jest przedstawiana jako próba zwiększenia autonomii Armenii poprzez rozwijanie relacji z wieloma partnerami, lecz jako przejście do tzw. "obozu antyrosyjskiego". W takim ujęciu pomiędzy pozostaniem w rosyjskiej strefie wpływów a całkowitym zerwaniem z Moskwą praktycznie nie istnieje przestrzeń dla polityki wielowektorowej. Zbliżenie z Zachodem zostaje zarazem powiązane z doświadczeniami Ukrainy, które pełnią funkcję ostrzegawczych przykładów państw mających ponosić wysoką cenę za próbę geopolitycznego oddalenia się od Rosji. Z punktu widzenia mechanizmu oddziaływania najważniejsze jest to, że przekaz nie musi doprowadzić do wzrostu sympatii wobec Federacji Rosyjskiej. Wystarczy, że zwiększy niepewność, awersję do ryzyka oraz obawy przed konsekwencjami strategicznej zmiany. Odbiorca ma dojść do wniosku, że ograniczenie zależności od Moskwy może oznaczać utratę rynku, pogorszenie sytuacji gospodarczej, osłabienie gwarancji bezpieczeństwa, wzrost presji ze strony Azerbejdżanu i Turcji, utratę kontroli nad strategiczną infrastrukturą, a w dalszej perspektywie również osłabienie tradycyjnych instytucji i ciągłości narodowej. Dlatego zasadniczy komunikat analizowanej kampanii nie brzmi „wybierzcie Rosję”. Jest bardziej subtelny i potencjalnie niebezpieczny: "odejście od Rosji jest możliwe, ale jego cena może okazać się dla Armenii nieakceptowalna". Właśnie to przesunięcie od promocji własnego państwa do systematycznego zarządzania percepcją kosztów każdej alternatywy stanowi jeden z najbardziej charakterystycznych elementów współczesnego rosyjskiego oddziaływania informacyjnego wobec Armenii. W efekcie propaganda nie tyle oferuje odbiorcy atrakcyjną wizję przyszłości z Rosją, ile konsekwentnie ogranicza jego zdolność do wyobrażenia sobie bezpiecznej przyszłości bez Rosji.

Rosyjskie oddziaływanie informacyjne wobec Armenii w sierpniu 2026

•

2026-08-26

•

publikacje

Niniejsza analiza została opracowana w ramach prac analitycznych prowadzonych w …

komentarz analityczny

Analizowany materiał pokazuje, w jaki sposób Rosja i Chiny budują wobec Japonii **wzajemnie wzmacniający się przekaz propagandowy**, wykorzystując rzeczywiste wydarzenia, spory prawne i procesy modernizacji wojskowej do tworzenia szerszej narracji o Tokio jako państwie rewizjonistycznym i destabilizującym region Indo-Pacyfiku. Punktem wyjścia jest spór wokół Okinotori oraz rosyjsko-chińska aktywność wojskowa w tym rejonie. Przekaz nie opiera się przede wszystkim na fałszowaniu faktów, lecz na ich selekcji, odpowiednim zestawianiu i nadawaniu im znaczenia zgodnego z interesami Pekinu i Moskwy. Kluczowym elementem narracji jest podważanie wiarygodności Japonii jako państwa odwołującego się do prawa międzynarodowego. Spór o status Okinotori wykorzystywany jest do oskarżania Tokio o stosowanie „podwójnych standardów”, zwłaszcza w zestawieniu z japońskim stanowiskiem wobec arbitrażu dotyczącego Morza Południowochińskiego. Równolegle rosyjska i chińska propaganda przedstawiają wzrost japońskich zdolności obronnych jako przejaw „militaryzacji”, „odrodzenia militaryzmu” i odejścia od powojennego pacyfizmu, łącząc współczesne decyzje Tokio z historycznym doświadczeniem imperialnej Japonii. Istotnym mechanizmem oddziaływania jest również **odwrócenie odpowiedzialności za eskalację**. Rosja i Chiny są przedstawiane nie jako państwa zwiększające presję militarną, lecz jako podmioty reagujące na rzekomo ofensywną politykę Japonii. Jednocześnie współpraca Tokio ze Stanami Zjednoczonymi, Filipinami, Tajwanem i NATO jest konstruowana jako element jednego systemu strategicznego służącego „osaczaniu” Chin i Rosji. Najważniejszym celem tego przekazu jest więc nie sam spór o Okinotori, lecz **ograniczenie politycznej legitymacji Japonii do reagowania na pogarszające się środowisko bezpieczeństwa**. W praktyce propaganda dąży do stworzenia sytuacji, w której każda forma wzmacniania przez Tokio zdolności obronnych może zostać przedstawiona jako kolejny dowód rewizjonizmu i militaryzacji.

Okinotori, „remilitaryzacja” i podwójne standardy. Jak Rosja i Chiny budują wspólny przekaz propagandowy wobec Japonii

•

2026-08-25

•

publikacje

Rosyjsko-chińska współpraca strategiczna obejmuje nie tylko sferę wojskową, gospodarczą i …

komentarz analityczny

Pakt Ribbentrop–Mołotow nie był wyłącznie formalnym układem o nieagresji między dwoma państwami. W praktyce stanowił polityczno-strategiczne porozumienie dwóch reżimów totalitarnych, którego integralną częścią był tajny protokół wyznaczający strefy wpływów w Europie Środkowo-Wschodniej i tworzący podstawy do późniejszego podziału terytoriów suwerennych państw. Współczesne narracje Kremla, które próbują relatywizować, usprawiedliwiać lub negować ten wymiar porozumienia, wykorzystują dobrze rozpoznawalne mechanizmy dezinformacji historycznej: eufemizację agresji, przenoszenie odpowiedzialności na inne państwa, podważanie udokumentowanych faktów oraz odwracanie ról sprawcy i ofiary. Dzięki temu działania ZSRR przedstawiane są nie jako element świadomej polityki ekspansji i współpracy z III Rzeszą, lecz jako wymuszona odpowiedź na zagrożenia zewnętrzne i rzekome błędy Zachodu.

Pakt Ribbentrop–Mołotow: jak działa rosyjska fabryka dezinformacji

•

2026-08-24

•

disinfopack, język polski

Rosyjska propaganda historyczna od lat próbuje zmieniać sposób postrzegania paktu …

Rosyjskie narracje o NATO, Ukrainie i bezpieczeństwie Polski na wschodniej flance Kolejna odsłona monitoringu rosyjskiego środowiska informacyjnego wskazuje na wyraźne przesunięcie akcentów w przekazach dotyczących bezpieczeństwa Polski i wschodniej flanki NATO. Między 13 a 20 sierpnia 2026 roku Ukraina pozostawała jednym z głównych punktów odniesienia, ale coraz częściej stawała się częścią szerszej opowieści o wiarygodności NATO, trwałości amerykańskich gwarancji bezpieczeństwa, możliwościach zachodniego przemysłu obronnego oraz kosztach ponoszonych przez państwa wspierające Kijów. Znaczenie tego monitoringu nie ogranicza się do obserwacji rosyjskich mediów i oficjalnych komunikatów. Narracje powstające w rosyjskim środowisku informacyjnym mogą następnie przenikać do debat prowadzonych poza Rosją i funkcjonować już bez bezpośredniego odwołania do pierwotnego źródła. Ich elementy można rozpoznawać także w polskiej infosferze, przede wszystkim w mediach społecznościowych, komentarzach medialnych, a niekiedy również w wypowiedziach osób publicznych, polityków czy ekspertów. Samo podobieństwo argumentacji nie oznacza oczywiście świadomego powielania rosyjskiego przekazu ani związku z rosyjskimi działaniami informacyjnymi. Istotne jest jednak to, że raz wprowadzona rama interpretacyjna może funkcjonować dalej w lokalnej debacie i zostać włączona do istniejących sporów politycznych, społecznych i gospodarczych. Analiza obejmuje przekazy rosyjskich mediów państwowych i prorządowych, komunikaty instytucji Federacji Rosyjskiej, wypowiedzi przedstawicieli władz, resortów i służb oraz materiały rozpowszechniane przez podmioty funkcjonujące w rosyjskim ekosystemie informacyjnym. Monitoring objął przede wszystkim kwestie rozwoju Wojska Polskiego i wydatków obronnych, wzmacniania wschodniej flanki NATO, kosztów pomocy wojskowej dla Ukrainy, ukraińskich uderzeń na cele w Rosji oraz rosyjskich ataków na Ukrainę. Osobnym, ale coraz silniej łączonym z bezpieczeństwem Europy wątkiem pozostawała wojna amerykańsko-irańska. Rosyjskie źródła wykorzystywały ją do eksponowania ograniczeń amerykańskich zasobów wojskowych, zapasów uzbrojenia i możliwości równoczesnego utrzymywania zaangażowania na kilku kierunkach strategicznych. Zestawienie tych przekazów pokazuje konstrukcję szerszą niż suma pojedynczych komunikatów propagandowych. Zachód ma jednocześnie eskalować konfrontację z Rosją i mieć coraz większe trudności z jej długotrwałym prowadzeniem. Polska występuje w tym obrazie jako państwo wzmacniające własny potencjał militarny, kluczowe zaplecze wsparcia Ukrainy i ważny element wschodniej flanki NATO. Rosyjskie źródła równocześnie eksponują polityczne, społeczne i wojskowe koszty, które mają wynikać z przyjętej przez Warszawę polityki bezpieczeństwa. Polska, NATO i wojna na wyczerpanie. Nowe kierunki rosyjskiej propagandy wobec bezpieczeństwa Zachodu Rosyjskie media państwowe i prorządowe, przedstawiciele władz Federacji Rosyjskiej, resort obrony, Ministerstwo Spraw Zagranicznych oraz służby specjalne przedstawiają Warszawę na dwa pozornie sprzeczne sposoby. Z jednej strony Polska ma być państwem agresywnym, szybko się zbrojącym i przygotowującym do konfliktu z Rosją. Z drugiej pojawia się obraz kraju słabego, politycznie podzielonego, ponoszącego wysokie koszty wsparcia Ukrainy i ograniczającego w ten sposób własne możliwości obronne. Te dwa obrazy nie wykluczają się w logice rosyjskiego przekazu. Pierwszy wzmacnia tezę o zagrożeniu ze strony NATO i pozwala przedstawiać rosyjskie działania militarne jako odpowiedź na politykę państw Sojuszu. Drugi przenosi uwagę na koszty ponoszone przez Polskę i podważa przekonanie, że dalsze wspieranie Ukrainy wzmacnia bezpieczeństwo samej Polski. W zależności od odbiorcy eksponowane są więc inne elementy tego samego przekazu. W badanym okresie coraz wyraźniej widoczne było także łączenie wydarzeń z różnych kierunków strategicznych. Wojna przeciw Ukrainie, wzmacnianie wschodniej flanki NATO, dyskusje o dostępności pocisków do systemów Patriot oraz wojna amerykańsko-irańska były przedstawiane jako części jednego problemu. Rosyjskie źródła wykorzystywały je do budowania obrazu Zachodu, który musi jednocześnie angażować zasoby na kilku kierunkach, uzupełniać zapasy uzbrojenia i zwiększać produkcję przemysłu obronnego. Przewaga Zachodu nie jest przy tym kwestionowana wprost. Wątpliwość ma dotyczyć jego zdolności do utrzymania długotrwałego zaangażowania na kilku teatrach jednocześnie. Polska jako państwo „agresywne”, lecz jednocześnie słabe Jednym z najbardziej konsekwentnych elementów rosyjskiego przekazu pozostaje kwestionowanie defensywnego charakteru polskiej polityki bezpieczeństwa. Rozbudowa Wojska Polskiego, wzrost wydatków obronnych, rozwój marynarki wojennej oraz wzmacnianie obrony przeciwlotniczej i przeciwdronowej przedstawiane są przede wszystkim jako przejawy militaryzacji i przygotowań do konfrontacji z Rosją. Na dalszy plan schodzi przy tym kontekst, w którym działania te są podejmowane, przede wszystkim rosyjska agresja przeciw Ukrainie i wynikająca z niej zmiana sytuacji bezpieczeństwa w regionie. W tej narracji odwróceniu ulega relacja przyczynowo-skutkowa. Źródłem napięcia przestaje być rosyjska polityka wobec Ukrainy i państw regionu, a stają się nim działania Polski oraz NATO. Wzmocnienie zdolności obronnych może być dzięki temu przedstawiane jako kolejny dowód na ofensywne zamiary Zachodu, a rosyjska militaryzacja jako reakcja na narastające zagrożenie. Było to widoczne w relacjach ze Święta Wojska Polskiego. Prezentację nowoczesnego uzbrojenia, rozwój zdolności wojskowych i współpracę sojuszniczą rosyjskie źródła opisywały jako demonstracyjne „prężenie muskułów”. Modernizację polskich sił zbrojnych wpisywano zarazem w szerszy obraz państwa zabiegającego o szczególną pozycję militarną w Europie Środkowo-Wschodniej. Podobnie interpretowano rozwój polskiej marynarki wojennej. Rosyjskie media wykorzystywały polskie deklaracje dotyczące budowania silnej pozycji na Bałtyku i nadawały im znaczenie wykraczające poza modernizację sił morskich. Ambicję zwiększenia zdolności Polski na Morzu Bałtyckim interpretowano jako dowód dążenia do regionalnej dominacji. Manipulacja nie polegała więc na wymyśleniu samej deklaracji o rosnącej pozycji morskiej Polski, lecz na zmianie jej znaczenia i wpisaniu jej w obraz państwa o ambicjach ekspansywnych. Podobny zabieg stosowano wobec wypowiedzi dotyczących przygotowania państwa na możliwość konfliktu zbrojnego. Z deklaracji odnoszących się do odstraszania, odporności i zdolności do obrony wybierano sformułowania, które po usunięciu kontekstu mogły sugerować, że Warszawa sama przygotowuje się do wojny z Rosją. Dobrym przykładem była wypowiedź Marcina Bosackiego dotycząca konieczności szybkiego rozwijania zdolności przeciwdronowych. Użyte przez niego określenie „agresywnie” odnosiło się do tempa i intensywności działania. W rosyjskim przekazie zostało jednak wykorzystane jako sugestia, że polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych przyznało się do prowadzenia agresywnej polityki na kierunku wschodnim. Mechanizm polegał na zmianie znaczenia pojedynczego słowa przez odcięcie go od kontekstu wypowiedzi. W rezultacie sformułowanie dotyczące sposobu rozwijania zdolności obronnych mogło zostać przedstawione jako potwierdzenie znacznie szerszej tezy o ofensywnym charakterze polskiej polityki bezpieczeństwa. „Rusofobia” zamiast polityki bezpieczeństwa Równolegle rosyjski przekaz podważa racjonalne podstawy polskiej polityki bezpieczeństwa. Oceny dotyczące zagrożenia ze strony Rosji są przedstawiane nie jako rezultat analizy sytuacji strategicznej, lecz jako przejaw historycznej obsesji, „rusofobii” i emocjonalnej wrogości wobec Moskwy. Ten sposób argumentacji był widoczny także bezpośrednio przed analizowanym okresem i stanowi istotne tło dla przekazów obserwowanych między 13 a 20 sierpnia. Rosyjskie MSZ wykorzystało wypowiedzi prezydenta Karola Nawrockiego dotyczące polskiego interesu w powstrzymywaniu rosyjskiej ekspansji do przedstawienia Warszawy jako państwa kierującego się historycznymi uprzedzeniami, a nie oceną bieżącego środowiska bezpieczeństwa. Maria Zacharowa odwoływała się przy tym do II wojny światowej, roli ZSRR w powojennej odbudowie Polski oraz ofiar Armii Czerwonej. Współczesna polityka bezpieczeństwa traci w tej narracji aktualny kontekst, a jej źródeł szuka się w rzekomej niewdzięczności wobec Rosji. Jest to kontynuacja obecnej od lat narracji o historycznym „długu” Polski wobec Związku Sowieckiego. Pozwala ona jednocześnie podważać zasadność współczesnej krytyki Rosji i przedstawiać polską politykę jako emocjonalną, nieracjonalną oraz obciążoną nierozliczoną historią. Militaryzacja jako koszt społeczny Drugi nurt przekazu dotyczącego Polski koncentruje się na społecznych i gospodarczych kosztach polityki obronnej. Rosyjskie media eksponowały sondaże dotyczące poparcia dla wzrostu wydatków wojskowych, zwracając uwagę na tę część społeczeństwa, która uzależnia dalsze zwiększanie nakładów od sytuacji gospodarczej. Wyniki takich badań wpisywano w narrację o postępującej militaryzacji kraju. Wydatki na obronność funkcjonują tu przede wszystkim jako obciążenie dla obywateli, a nie jako odpowiedź państwa na pogorszenie sytuacji bezpieczeństwa. Dyskusja o potrzebach sił zbrojnych zostaje przesunięta w stronę pytania o koszty ponoszone przez społeczeństwo i konsekwencje decyzji podejmowanych przez władze. Podobny sposób argumentacji pojawiał się przy działaniach polskich sił zbrojnych podejmowanych podczas rosyjskich ataków rakietowych i dronowych na Ukrainę. Poderwanie samolotów oraz zwiększenie gotowości obrony powietrznej przedstawiano jako kosztowną reakcję na zagrożenie, którego znaczenie rosyjskie źródła równocześnie podważały. W jednym z materiałów eksponowano koszt godziny lotu polskiego F-16, wykorzystując go do pokazania finansowych skutków regularnego uruchamiania procedur bezpieczeństwa. Polska ma więc nie tylko przeznaczać coraz większe środki na rozbudowę sił zbrojnych, lecz również ponosić bieżące koszty reagowania na rosyjskie działania wojskowe. Rosyjski przekaz pomija przy tym przyczynę uruchamiania tych procedur i koncentruje uwagę na ich cenie. Patriot jako symbol konfliktu interesów Polski i Ukrainy Jednym z najbardziej wyraźnych tematów wyłaniających się z monitoringu był spór dotyczący pocisków przechwytujących do systemów Patriot. Rosyjskie media przedstawiały go jako przykład bezpośredniej konkurencji między bezpieczeństwem Polski i potrzebami Ukrainy. W tej logice każdy pocisk przechwytujący przekazany Kijowowi oznacza zmniejszenie zasobów dostępnych dla polskiej obrony powietrznej. Sam problem ograniczonej dostępności rakiet jest realny, jednak w rosyjskim przekazie zostaje sprowadzony do prostego bilansu strat i korzyści. Na dalszy plan schodzi znaczenie ukraińskiej obrony powietrznej dla bezpieczeństwa całego regionu oraz fakt, że część rosyjskich zdolności uderzeniowych jest zużywana i niszczona jeszcze przed osiągnięciem przestrzeni bezpośrednio sąsiadującej z NATO. Całość układa się w ramę gry o sumie zerowej, w której wsparcie Ukrainy odbywa się kosztem bezpieczeństwa Polski. Publiczne apele władz ukraińskich o kolejne dostawy rakiet przedstawiane są przy tym jako presja na Warszawę. Rosyjskie źródła eksponują przede wszystkim pytanie, ile Polska może jeszcze przekazać i czy dalsza pomoc nie osłabi jej własnych zdolności obronnych. Podobnie przedstawiana jest polsko-ukraińska współpraca wojskowo-techniczna. Rozmowy dotyczące możliwego przekazania polskich MiG-29, ukraińskich dronów oraz technologii ich produkcji mają rzeczywisty wymiar negocjacyjny i transakcyjny. Rosyjskie źródła wyostrzają jednak ten element i redukują całą relację do targu między partnerami, których interesy coraz częściej mają się ze sobą rozmijać. Na pierwszy plan wysuwa się wtedy pytanie o wzajemne korzyści, wypierając szerszy kontekst wspólnego interesu strategicznego. Wsparcie Ukrainy przestaje być przedstawiane jako element polityki bezpieczeństwa Polski, a staje się kosztem, który powinien przynosić bezpośredni i natychmiastowy zwrot. Próba rozrywania relacji polsko-ukraińskich Istotnym elementem rosyjskiego przekazu pozostaje wykorzystywanie sporów historycznych oraz napięć społecznych w relacjach polsko-ukraińskich. Szczególne znaczenie mają Wołyń, polityka pamięci i odwołania do tradycji Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów. W analizowanym okresie rosyjskie media zestawiały polskie obchody wojskowe z pochówkiem Jewhena Konowalca w Kijowie. Wydarzenie przedstawiano jako kolejny dowód, że Ukraina oczekuje wsparcia Polski, a równocześnie honoruje postacie i środowiska budzące w Polsce silne kontrowersje historyczne. Spór o pamięć przestaje wówczas dotyczyć konkretnych postaci, wydarzeń czy sposobu ich upamiętniania. Zaczyna służyć kwestionowaniu sensu współczesnej współpracy z Ukrainą jako takiej. Podobny mechanizm widać w sposobie przedstawiania napięć społecznych związanych z obecnością obywateli Ukrainy w Polsce. Przestępstwa, lokalne konflikty, dyskusje o deportacjach i antyukraińskie wypowiedzi są zestawiane tak, aby tworzyć obraz narastającego i ogólnokrajowego problemu. Pojedyncze wydarzenia zaczynają wówczas pełnić funkcję dowodów na znacznie szerszy trend społeczny. W najbardziej radykalnych materiałach pojawiała się nawet retoryka sugerująca możliwość „pogromów” Ukraińców w Polsce. Takie określenia wykraczają poza opis realnych napięć i wzmacniają obraz szybko pogarszających się relacji między Polakami a Ukraińcami. Do tego samego repertuaru należy powracająca narracja o polskich roszczeniach terytorialnych wobec Ukrainy. Hasła dotyczące Lwowa czy Kresów, pojawiające się między innymi w środowiskach kibicowskich, są przedstawiane jako oznaka szerszych ambicji Warszawy. Lokalne i marginalne wypowiedzi zyskują wówczas rangę symptomów polityki państwa. Ten kierunek przekazu ma szczególne znaczenie dla odbiorców ukraińskich. Buduje obraz Polski jako partnera, którego deklarowane wsparcie może być warunkowe, interesowne, a w skrajnej wersji także powiązane z ukrytymi ambicjami terytorialnymi. Polska jako przeciwnik wywiadowczy Rosji W analizowanym okresie wyraźniej zaznaczył się także wątek aktywności polskich służb specjalnych. 14 sierpnia FSB nagłośniła sprawę Georgija Pirogowa, który według rosyjskiej służby miał współpracować z przedstawicielem polskiego wywiadu wojskowego i pozyskiwać informacje o rosyjskich systemach rakietowych oraz osobach mających dostęp do informacji niejawnych. Rosyjskie twierdzenia dotyczące charakteru tej współpracy nie mogą być niezależnie zweryfikowane. Znaczenie komunikacyjne sprawy jest jednak czytelne. Polska występuje tu nie tylko jako państwo wspierające Ukrainę politycznie, wojskowo i logistycznie, lecz także jako bezpośredni przeciwnik prowadzący działalność wywiadowczą przeciw wrażliwym elementom rosyjskiego potencjału strategicznego.Tym samym rozszerza się katalog form udziału w wojnie przypisywanych Polsce. Obejmuje on już nie tylko pomoc polityczną, logistykę i dostawy uzbrojenia, ale również działalność wywiadowczą prowadzoną bezpośrednio przeciw Rosji. NATO jako rzeczywista strona konfliktu Ten sam proces widać w przekazach dotyczących całego Sojuszu. Rosyjskie MSZ i media państwowe coraz częściej przedstawiają NATO jako faktycznego uczestnika działań wojennych. Maria Zacharowa mówiła między innymi o przekazywaniu ukraińskim służbom przez państwa zachodnie danych dotyczących priorytetowych celów w Rosji, w tym infrastruktury energetycznej i żeglugi. Taki przekaz rozszerza odpowiedzialność za konkretne działania bojowe na państwa dostarczające Ukrainie uzbrojenie, dane rozpoznawcze, informacje o celach, technologie i szkolenie. W rosyjskiej interpretacji wsparcie wojskowe coraz częściej zostaje więc zrównane z bezpośrednim udziałem w ataku. Szczególnie wyraźnie widać to w przekazach dotyczących Wielkiej Brytanii. Po doniesieniach o wykorzystaniu brytyjskich środków do uderzeń w głębi Rosji ambasada Federacji Rosyjskiej w Londynie określała Wielką Brytanię jako wspólnika „ukraińskiego terroryzmu” i ostrzegała, że zwiększanie zaangażowania będzie wiązało się z rosnącymi kosztami dla Londynu. Równocześnie w prokremlowskim ekosystemie medialnym pojawiały się rozważania o możliwości rosyjskiej odpowiedzi wobec państw NATO. W ten sposób budowane jest uzasadnienie, według którego ewentualne działania Rosji przeciwko któremukolwiek z państw Sojuszu mogłyby zostać przedstawione nie jako eskalacja ze strony Moskwy, lecz jako odpowiedź na wcześniejsze zaangażowanie Zachodu w wojnę. Wschodnia flanka jako „infrastruktura agresji” Szczególnym elementem rosyjskiego przekazu pozostaje kwestionowanie defensywnego charakteru wschodniej flanki NATO. Rosyjskie źródła traktują rozbudowę systemów przeciwdronowych i przeciwlotniczych, ćwiczenia wojskowe, zwiększoną aktywność lotniczą, rozwój infrastruktury w Polsce i państwach bałtyckich oraz obecność wojsk sojuszniczych jako kolejne etapy przygotowań do konfrontacji z Rosją. W tej logice niemal każde działanie podejmowane w celu wzmocnienia obrony może zostać odczytane jako przygotowanie ofensywne. Zwiększanie liczby systemów obrony powietrznej staje się dowodem militaryzacji, rozwój wojsk lądowych przygotowaniem do wojny, a ćwiczenia NATO treningiem przed przyszłą agresją. Ten sam schemat obejmuje wzmacnianie granic przez państwa bałtyckie, któremu przypisuje się funkcję infrastruktury przygotowywanej na potrzeby przyszłego konfliktu. W takiej logice rosyjska agresja przeciw Ukrainie oraz wynikająca z niej zmiana środowiska bezpieczeństwa w Europie przestają być przyczyną wzmacniania wschodniej flanki. W ich miejsce pojawia się obraz NATO jako strony, która sama napędza eskalację i tworzy warunki do militarnej konfrontacji z Rosją. NATO chce wojny, ale nie ma czym jej prowadzić Rosyjska narracja łączy dwa sprzeczne obrazy NATO. Sojusz ma dążyć do konfrontacji z Rosją, a równocześnie nie być zdolny do prowadzenia długotrwałego konfliktu. Rosyjskie źródła chętnie przywoływały zachodnie analizy dotyczące konieczności uzupełniania zapasów, zwiększania produkcji amunicji i przygotowania sił zbrojnych na możliwość długiej wojny. Materiały tego rodzaju opatrywano nagłówkami sugerującymi, że Zachód uznaje przyszły konflikt z Rosją za coraz bardziej prawdopodobny, a nawet nieunikniony. Te same analizy służyły jednak równolegle do eksponowania ograniczeń zachodniego potencjału. Niedobory amunicji, tempo produkcji uzbrojenia, czas potrzebny na odbudowę zapasów i rosnące potrzeby państw NATO miały dowodzić, że Sojusz nie jest przygotowany do prowadzenia długiej wojny. Sojusz ma zatem przygotowywać się do wojny, choć według tych samych źródeł nie dysponuje środkami pozwalającymi skutecznie prowadzić długotrwały konflikt. Ukraiński „terroryzm” i rosyjska „precyzja” Wyraźnym elementem rosyjskiej komunikacji pozostaje asymetria języka używanego do opisu działań obu stron wojny. Ukraińskie uderzenia na cele w Rosji, w tym infrastrukturę paliwową i logistyczną, obiekty wojskowe oraz cele w rejonie Moskwy, są konsekwentnie określane jako działania terrorystyczne. Rosyjskie MSZ, resort obrony i media państwowe używają określeń takich jak „akty terrorystyczne”, „ataki na ludność cywilną”, „maszyna terrorystyczna” czy „zbrodnie kijowskiego reżimu”. Taki język odcina ukraińskie działania od kontekstu trwającej wojny. Maria Zacharowa wiązała przy tym deklarowany spadek potencjału wojskowego Ukrainy ze wzrostem liczby ataków na cele cywilne, wpisując uderzenia w Rosji w obraz przeciwnika, który wobec słabości na froncie coraz częściej sięga po terror. Rosyjska komunikacja musi jednak uwzględniać fakt, że ukraińskie bezzałogowce docierają coraz głębiej na terytorium Federacji Rosyjskiej. Komunikaty o setkach przechwyconych dronów, zagrożeniu dla Moskwy, Krymu i kolejnych regionów pokazują skalę tych operacji, ale równocześnie służą podkreślaniu sprawności rosyjskiej obrony przeciwlotniczej. Wysoka liczba deklarowanych zestrzeleń pozwala pogodzić dwa obrazy. Rosja jest celem masowych ataków, lecz jej system obrony ma pozostawać skuteczny. Dopełnieniem tej argumentacji są zestawienia kosztów produkcji i użycia bezzałogowców z deklarowanymi rezultatami operacji. Ukraińska kampania dronowa ma dzięki temu wyglądać na kosztowną i nieefektywną, mimo że sama skala uderzeń świadczy o rosnących możliwościach prowadzenia operacji dalekiego zasięgu. Rosyjskie uderzenia na Ukrainę opisywane są według odmiennego schematu. Po masowych atakach na Kijów 20 sierpnia Ministerstwo Obrony Federacji Rosyjskiej szczegółowo wymieniało przedsiębiorstwa, magazyny i zakłady związane według resortu z ukraińskim przemysłem obronnym oraz produkcją bezzałogowców i pocisków. Uwaga zostaje skierowana z rozmiaru bombardowania na katalog deklarowanych celów wojskowych. Zamiast obrazu ataku na wielomilionowe miasto pojawia się opis serii zaplanowanych i rzekomo precyzyjnych uderzeń w elementy potencjału militarnego. Ten sam schemat obejmuje porty, logistykę i infrastrukturę transportową. Obiekty pełniące również funkcje cywilne mogą zostać zakwalifikowane jako element infrastruktury wojskowej, jeśli służą transportowi uzbrojenia, paliwa lub towarów podwójnego zastosowania. Katalog celów uznawanych przez Moskwę za wojskowo uzasadnione staje się dzięki temu bardzo szeroki. Różnica w kwalifikowaniu działań obu stron jest zasadnicza. Ukraińskie uderzenie w rosyjską infrastrukturę jest „terroryzmem”, rosyjskie uderzenie w infrastrukturę ukraińską „neutralizowaniem potencjału wojskowego”. Atak Ukrainy ma świadczyć o eskalacji i słabości, podczas gdy rosyjskie działania są opisywane jako odpowiedź, odwet lub realizacja celów wojskowych. Ta asymetria pozwala delegitymizować ukraińskie uderzenia, a jednocześnie utrzymywać obraz rosyjskich ataków jako działań racjonalnych i militarnie uzasadnionych. W analizowanym okresie pojawił się również przekaz dotyczący nadchodzącej zimy. Na oficjalnym kanale rosyjskiego Ministerstwa Obrony opublikowano materiał sugerujący, że Ukrainę czeka zimą „zamrożenie”. Tego rodzaju język wyraźnie różni się od technicznych komunikatów o uderzeniach w przemysł obronny i infrastrukturę wykorzystywaną przez wojsko. Odwołuje się bezpośrednio do warunków życia ludności cywilnej i konsekwencji możliwych problemów z dostawami energii. Przyszła zima zaczyna tym samym pełnić rolę narzędzia presji psychologicznej jeszcze przed pojawieniem się jej rzeczywistych skutków. Iran jako drugi front wojny na wyczerpanie Jednym z nowych elementów rosyjskiego przekazu było wykorzystanie wojny amerykańsko-irańskiej do opisu szerszego problemu przeciążenia strategicznego Stanów Zjednoczonych. Eksponowano koszty prowadzonych operacji, wydłużanie misji, trudności logistyczne oraz ograniczone zapasy uzbrojenia. Konflikt z Iranem był przy tym przedstawiany jako kolejny kierunek wymagający zaangażowania amerykańskich sił i zasobów. Szczególne miejsce zajmowały doniesienia dotyczące lotniskowca USS Abraham Lincoln. Informacje o przedłużeniu misji, kondycji załogi i problemach z morale wykorzystywano do budowania znacznie szerszego obrazu amerykańskich sił zbrojnych obciążonych jednoczesnym zaangażowaniem na kilku kierunkach. Problemy jednego lotniskowca urastały do przykładu ograniczeń całego systemu projekcji siły Stanów Zjednoczonych. Iran występował natomiast jako państwo, które mimo wyraźnej przewagi technologicznej przeciwnika zachowuje możliwość narzucania mu kosztów i wiązania jego zasobów. Ważnym elementem tej narracji pozostawała Cieśnina Ormuz, której strategiczne znaczenie służyło budowaniu obrazu Iranu jako aktora zdolnego wpływać na kalkulacje znacznie silniejszego przeciwnika i wymuszać utrzymywanie znaczących sił w regionie. Najbardziej konsekwentnym sposobem łączenia wojny amerykańsko-irańskiej z wojną przeciw Ukrainie pozostaje w rosyjskim przekazie kwestia dostępności pocisków do systemów Patriot. Rosyjskie media eksponowały zachodnie analizy wskazujące na wysokie zużycie pocisków przechwytujących na Bliskim Wschodzie, zestawiając je z równoczesnym zapotrzebowaniem Ukrainy i państw NATO. W tej narracji poszczególne teatry działań konkurują o te same ograniczone zasoby. Wojna z Iranem łączy się więc bezpośrednio z bezpieczeństwem Ukrainy i wschodniej flanki NATO. Ten sam pocisk przechwytujący nie może zostać wykorzystany jednocześnie w Polsce, na Ukrainie, na Bliskim Wschodzie i do ochrony amerykańskich baz w Indo-Pacyfiku. Na tej podstawie pojawia się szersza teza o ograniczonej zdolności Stanów Zjednoczonych do równoczesnego wypełniania zobowiązań na kilku kierunkach. Amerykańskie gwarancje bezpieczeństwa nie są podważane wprost. Wątpliwość dotyczy możliwości ich realizacji podczas kilku równoczesnych kryzysów. Stany Zjednoczone mogą obiecywać bezpieczeństwo wielu partnerom, ale według tej narracji w sytuacji przeciążenia będą zmuszone wybierać, gdzie skierować ograniczone zasoby. Wojna przemysłowa jako rosyjska teoria zwycięstwa Coraz częściej w rosyjskiej narracji pojawiają się sugestie, że o wyniku długotrwałej konfrontacji nie przesądzi przewaga technologiczna, lecz zdolność do utrzymania produkcji, uzupełniania zapasów i ponoszenia kosztów przez wiele lat. Rosja i Iran występują tu jako państwa zdolne do używania relatywnie tanich środków napadu powietrznego przeciw znacznie droższym systemom obrony. Rosyjskie media chętnie zestawiają koszt drona lub pocisku z ceną pocisku użytego do jego przechwycenia, przedstawiając taką wymianę jako ekonomicznie niekorzystną dla Zachodu. Porównania te są jednak uproszczone. Pomija się w nich wartość chronionych obiektów oraz koszty, jakie mogłoby spowodować skuteczne uderzenie. W manipulacyjnym przekazie liczy się przede wszystkim różnica ceny między środkiem atakującym a użytym do jego zniszczenia pociskiem przechwytującym. Z takiego rachunku wyłania się obraz wojny, w której nawet skuteczna obrona prowadzi do stopniowego wyczerpywania zachodnich zapasów. W tym miejscu łączą się wątki dotyczące Ukrainy, Iranu, Polski i NATO. Rosyjski przekaz nie musi podważać przewagi technologicznej Zachodu. Znacznie ważniejsze staje się pytanie o tempo produkcji, dostępność amunicji i zdolność do równoczesnego utrzymywania zaangażowania na kilku kierunkach. Zachodni model wojskowy przedstawiany jest więc jako skuteczny, ale kosztowny i trudny do utrzymania w długotrwałym konflikcie. Służby specjalne i przygotowanie odbiorcy na przyszłe oskarżenia W analizowanym okresie uwagę zwracała również aktywność rosyjskiego wywiadu zagranicznego. SWR informował o rzekomych przygotowaniach zachodnich służb do operacji, która miałaby upozorować dostawy rosyjskiej broni do karteli narkotykowych w Ameryce Łacińskiej. Znaczenie tego komunikatu wykraczało poza opis jednej domniemanej operacji. Tego rodzaju przekaz pozwala z wyprzedzeniem podważać wiarygodność materiałów, które w przyszłości mogłyby obciążać Rosję. Jeżeli odbiorca wcześniej przyjmie założenie, że zachodnie służby przygotowują prowokację, późniejsze dowody mogą zostać łatwiej przedstawione jako element wcześniej zaplanowanej operacji informacyjnej. SWR wpisywał przy tym powyższe twierdzenia w szerszy schemat rosyjskiej komunikacji, odwołujący się między innymi do Buczy i wcześniejszych oskarżeń o zachodnie prowokacje. Odbiorca otrzymuje obraz przeciwnika, który nie tylko prowadzi działania przeciw Rosji, ale również systematycznie fabrykuje dowody mające ją kompromitować. Operacje niejawne jako próba osłabiania zaufania wewnątrz NATO Warstwa oficjalnych komunikatów państwowych była uzupełniana przez kampanie prowadzone poza jawnym obiegiem. Przykładem była operacja przypisywana ekosystemowi Storm-1516, w ramach której rozpowszechniano fałszywą historię o ukraińskim żołnierzu, który podczas ćwiczeń na Łotwie miał zastrzelić trzech wojskowych NATO. Do uwiarygodnienia przekazu wykorzystano materiał stylizowany na publikację Euronews oraz sieć prorosyjskich kont i kanałów. Konstrukcja fałszywej historii pozwalała uderzać jednocześnie w Ukrainę i NATO, ponieważ ukraiński żołnierz został przedstawiony jako osoba psychicznie niestabilna i niebezpieczna, a samo NATO jako struktura niezdolna zapewnić bezpieczeństwa podczas własnych ćwiczeń. Przekaz podważał również obraz Ukraińców jako wiarygodnych partnerów wojskowych. Polska w centrum rosyjskiej konstrukcji informacyjnej Polska znajduje się na przecięciu kilku najważniejszych kierunków rosyjskiego oddziaływania informacyjnego. Jest państwem wschodniej flanki NATO, kluczowym zapleczem logistycznym wsparcia Ukrainy i jednym z krajów najszybciej zwiększających wydatki obronne. Jej bezpieczeństwo pozostaje również silnie związane z wiarygodnością amerykańskiego odstraszania i zdolnością Sojuszu do reagowania na kryzys na wschodniej flance. Dlatego działania informacyjne wobec Polski nie ograniczają się do przedstawiania jej jako przeciwnika. Coraz większe znaczenie ma podważanie przekonania, że przyjęta przez Warszawę polityka rzeczywiście wzmacnia zdolność państwa do obrony. Wsparcie Ukrainy ma uszczuplać polskie zasoby, rozbudowa sił zbrojnych ma oznaczać kosztowną militaryzację, a zależność od NATO i Stanów Zjednoczonych zwiększać ryzyko związane z ograniczoną dostępnością zachodniego uzbrojenia. Najważniejszym elementem tej konstrukcji nie jest więc pojedyncza narracja o Ukrainie, NATO czy wydatkach obronnych. Wszystkie te wątki prowadzą do zakwestionowania podstawowej kalkulacji strategicznej Warszawy, zgodnie z którą wzmacnianie własnych zdolności, utrzymywanie silnego NATO i wspieranie Ukrainy ograniczają zagrożenie ze strony Rosji. W badanym okresie coraz silniej akcentowano nie sam przebieg wojny przeciw Ukrainie, lecz wiarygodność systemu bezpieczeństwa, na którym opiera się polska polityka obronna.

Rosyjska propaganda o NATO, Ukrainie i bezpieczeństwie Polski na wschodniej flance

•

2026-08-21

•

publikacje

Kolejna odsłona monitoringu rosyjskiego środowiska informacyjnego wskazuje na wyraźne przesunięcie …

komentarz analityczny

Zespół Disinfo Digest Investigation (DDI) postanowił sprawdzić, dlaczego dane o pomocy dla Strefy Gazy są tak trudne do odczytania i dlaczego na ich podstawie powstają wzajemnie sprzeczne obrazy sytuacji. Czy źródłem rozbieżności jest sposób organizacji dostaw i ich raportowania, czy poszczególni aktorzy wybierają te wskaźniki, które najlepiej wspierają ich przekaz? Komu służą poszczególne sposoby liczenia i czy mamy do czynienia z jedną operacją informacyjną, czy raczej z nakładającymi się działaniami komunikacyjnymi różnych stron? Żeby to ustalić, prześledziliśmy zarówno drogę pomocy, jak i drogę informacji o tej pomocy. Sprawdzaliśmy, kiedy transport jest zatwierdzany, kiedy ciężarówka przejeżdża przez przejście, kiedy ładunek zostaje rozładowany, odebrany i przewieziony do miejsca przeznaczenia. Następnie porównaliśmy te etapy z komunikatami izraelskimi, palestyńskimi, komunikatami ONZ oraz przekazem medialnym.

24 ciężarówki rozładowano, 319 odebrano. Gdzie znikają dostawy pomocy dla Strefy Gazy?

•

2026-08-19

•

publikacje, Śledztwo

Pozornie ustalenie, ile pomocy humanitarnej dociera do Strefy Gazy, powinno …

Rosyjska propaganda nie polega na prostym fałszowaniu faktów. Znacznie skuteczniejszym mechanizmem staje się wykorzystywanie prawdziwych wydarzeń, przepisów prawa międzynarodowego i rzeczywistych sporów politycznych do budowania fałszywych wniosków. Dobrym przykładem jest rosyjski przekaz dezinformacyjny dotyczący zachodnich działań przeciwko tzw. flocie cieni oraz rzekomego prawa Moskwy do „lustrzanej odpowiedzi” wobec statków państw zachodnich. Materiały publikowane w rosyjskich serwisach wojskowo-politycznych przedstawiają „spór” dotyczący rosyjskiej „floty cieni” jako konflikt dwóch równorzędnych stron, które w podobnym stopniu instrumentalnie wykorzystują prawo międzynarodowe. W tej narracji państwa zachodnie jako pierwsze miały odejść od zasad wolności żeglugi, natomiast ewentualne rosyjskie zatrzymywanie zagranicznych jednostek handlowych miałoby stanowić jedynie uzasadnioną odpowiedź. To przykład propagandy znacznie bardziej zaawansowanej niż klasyczna dezinformacja oparta na całkowicie fikcyjnych wydarzeniach. Jej siła polega na połączeniu prawdziwych informacji z selekcją faktów, pomijaniem kluczowego kontekstu, manipulacyjną interpretacją prawa oraz stopniowym przesuwaniem odpowiedzialności za potencjalną eskalację z Rosji na państwa zachodnie.

„Obrońca wolności mórz”. Rosyjska dezinformacja jako narzędzie legitymizacji działań przeciwko zachodniej żegludze

•

2026-08-18

•

publikacje

Rosyjska propaganda nie polega na prostym fałszowaniu faktów. Znacznie skuteczniejszym …

komentarz analityczny

English

Najnowsza aktywność

Polska, NATO i Ukraina w rosyjskiej propagandzie wojennej

•

2026-09-11

•

publikacje

Rosyjskie operacje informacyjne w dniach 3 – 10 września 2026 r. Monitoring rosyjskiego środowiska informacyjnego w okresie 3–10 września 2026 roku pokazuje …

komentarz analityczny

Rosyjska ofensywa propagandowa w Niemczech. Dynamika i mechanizmy rosyjskiej operacji informacyjnej z 1 września 2026

•

2026-09-10

•

publikacje

Niemcy pod presją rosyjskiego aparatu wpływu. Anatomia kampanii informacyjnych z 1 września 2026 roku Monitoring rosyjskiego aparatu wpływu prowadzącego aktywność informacyjną wobec …

komentarz analityczny

„Zima skruchy i bólu”. Rosja łączy bombardowania z presją psychologiczną przeciwko Ukrainie

•

2026-09-08

•

publikacje

Monitoring rosyjskiej propagandy za okres 07-08 września 2026 r. Publikacja powstała w oparciu o analizę zbioru publikacji oraz aktywności informacyjnych zidentyfikowanych 7 …

komentarz analityczny

Rosyjska propaganda rozszerza pojęcie wojny i przesuwa granice narracji wobec NATO i Ukrainy

•

2026-09-04

•

publikacje

Monitoring rosyjskiego środowiska informacyjnego w okresie od 27 sierpnia do 2 września 2026 roku wskazuje eskalację przekazu dotyczącego Polski, NATO i zachodniego …

komentarz analityczny

Rosyjska operacja psychologiczna wobec Europy. Groźby uderzeń, zastraszanie, przygotowanie tła pod akty dywersji

•

2026-09-02

•

publikacje

W okresie od 27 sierpnia do 2 września 2026 roku w rosyjskiej przestrzeni informacyjnej można było zaobserwować wyraźne nasilenie przekazów nawołujących do …

komentarz analityczny

22/04/2022: Wybrane tezy dezinformacyjne rosyjskich działań informacyjnych, wymierzone w postrzeganie bezpieczeństwa Polski i konsekwencji udzielania pomocy Ukrainie.

2022-04-22

Udostępnij!

Otwórz PDF i wydrukuj